Huyền thoại tướng mù lòa chưa từng thua trận trong lịch sử châu Âu
Một mắt đã mất, rồi mù hoàn toàn, nhưng vị tướng Bohemia vẫn liên tiếp đánh bại những đạo quân hùng mạnh hơn mình.
Sinh khoảng năm 1360, Jan Žižka xuất thân từ tầng lớp quý tộc thấp ở Bohemia, thuộc vùng Cộng hòa Czech ngày nay. Trước khi trở thành danh tướng Hussite, ông từng là chiến binh và lính đánh thuê, thậm chí tham gia trận Grunwald năm 1410. Nhưng tên tuổi của Žižka thực sự bước vào lịch sử khi phong trào Hussite nổi dậy sau cái chết của nhà cải cách tôn giáo Jan Hus năm 1415.
Ảnh: historynet
Điều khiến Žižka trở nên đáng sợ trên chiến trường là ông không cố biến đội quân của mình thành bản sao của các đạo quân hiệp sĩ châu Âu. Ông biến điểm yếu thành lợi thế. Quân Hussite phần lớn là nông dân và dân thường, không có trang bị hay kỹ năng chiến đấu ngang với các hiệp sĩ chuyên nghiệp. Žižka sử dụng những chiếc xe ngựa bọc giáp, nối chúng thành wagenburg – pháo đài xe ngựa di động, biến đội hình vốn dễ bị kỵ binh nghiền nát thành một hệ thống phòng thủ cực kỳ khó xuyên thủng.
Ảnh: novinky
Các xe ngựa không chỉ dùng để phòng thủ. Chúng mang theo cung thủ, lính giáo và những loại súng hỏa mai, pháo sơ khai. Khi đối phương tiến công, đội hình xe ngựa có thể tạo thành một cứ điểm; khi thời cơ xuất hiện, lực lượng Hussite lại cơ động phản kích. Đây là một trong những ví dụ đáng chú ý về việc hỏa khí và công sự cơ động bắt đầu thay đổi chiến tranh châu Âu.
Năm 1420, tại Vítkov Hill, Žižka đánh bại lực lượng Thập tự chinh đông hơn nhiều do Hoàng đế Sigismund hậu thuẫn, góp phần giữ Prague trong tay người Hussite. Những chiến thắng tiếp theo tại Sudoměř, Vyšehrad và Kutná Hora củng cố danh tiếng của ông.
Ảnh: lonelyplanet
Nhưng câu chuyện kỳ lạ nhất là Žižka vốn đã mất một mắt trước khi các cuộc chiến Hussite diễn ra. Trong chiến tranh, ông mất nốt mắt còn lại và trở nên hoàn toàn mù. Thế nhưng ông vẫn tiếp tục chỉ huy quân đội và không bị đánh bại trong các trận chiến lớn cho đến khi qua đời năm 1424.
Žižka chết vì bệnh dịch khi đang tiến hành chiến dịch quân sự, chứ không phải trên chiến trường. Sau khi ông qua đời, lực lượng Hussite vẫn tiếp tục chiến đấu dưới quyền những chỉ huy khác.
Điều làm nên huyền thoại Jan Žižka không chỉ là thành tích “chưa từng thua trận”, mà còn là khả năng hiểu rằng chiến tranh không phải lúc nào cũng được quyết định bởi đội quân đông hơn, giáp trụ tốt hơn hay nhiều hiệp sĩ hơn. Đôi khi, người chiến thắng là người thay đổi luật chơi trên chiến trường.
Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi