Tổng thống Trump: Mỹ sẽ hộ tống tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz

Ảnh minh họa - Ảnh: Reuters.

Ngoài ra, ông cho biết đã chỉ đạo Cơ quan Tài chính phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) cung cấp bảo hiểm rủi ro chính trị và bảo lãnh tài chính cho thương mại hàng hải ở Vùng Vịnh.

Đây là một trong những động thái mạnh mẽ của chính quyền ông Trump tính đến thời điểm này nhằm ứng phó với tình hình giá năng lượng tăng vọt do chiến sự bùng nổ ở Trung Đông - sự kiện đe dọa sự an toàn của các chuyến tàu chở dầu thô và khí đốt từ khu vực được coi là “giếng dầu” của thế giới. Trước đó, Iran đã tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz và cảnh báo sẽ tấn công tàu bè nào tìm cách đi qua eo biển này.

Nằm giữa Iran và Oman, eo Hormuz là một trong những tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới, với khoảng 1/5 tổng lượng dầu được tiêu thụ trên toàn cầu được vận chuyển qua đây. Sau khi có tin eo Hormuz bị phong tỏa, giá dầu thế giới có lúc tăng 9% trong phiên ngày 3/3, nhưng đã thu hẹp mức tăng sau tuyên bố trên của ông Trump, chốt phiên với mức tăng dưới 5%.

“Bất kỳ điều gì xảy ra, Mỹ sẽ đảm bảo dòng chảy tự do của năng lượng đến thế giới. Sức mạnh kinh tế và quân sự của Mỹ là lớn nhất trên Trái Đất này. Sẽ có thêm những hành động”, ông chủ Nhà Trắng viết trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social vào ngày 3/3.

Tuy nhiên, theo hãng tin Reuters, các chủ tàu và giới phân tích chưa dám chắc liệu sự hộ tống của Hải quân Mỹ và biện pháp bảo hiểm của DFC có đủ để ngăn giá dầu tăng hay không. DFC, được thành lập vào năm 2019, là một cơ quan chính phủ hợp tác với các nhà đầu tư khu vực tư nhân để hỗ trợ các dự án ở các nước đang phát triển.

Những ngày qua, các công ty vận tải và bảo hiểm đã bắt đầu đánh giá lại mức độ rủi ro ở Vùng Vịnh. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh đã tăng vọt và một số hãng bảo hiểm đã giảm hoặc hoặc ngừng cung cấp bảo hiểm cho tàu thương mại đi qua Vùng Vịnh, khiến chi phí vận chuyển qua khu vực này tăng cao. Tình trạng này đã khiến một số hãng vận tải biển trì hoãn các chuyến đi hoặc tìm kiếm các tuyến đường thay thế.

Việc Mỹ hỗ trợ bảo hiểm cho các tàu chở dầu không phải là chưa từng có tiền lệ. Trong cuộc xung đột Iran-Iraq những năm 1980, Washington đã điều tàu hải quân hộ tống tàu chở dầu khi các công ty bảo hiểm tư nhân ngừng cung cấp bảo hiểm cho các tàu này. Sau các cuộc tấn công ngày 11/9/2001, Chính phủ Mỹ cũng cung cấp bảo hiểm để duy trì hoạt động vận tải trong bối cảnh phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng cao.

Ngoài ra, Hải quân Mỹ đôi khi vẫn hộ tống tàu thương mại trên các tuyến đường nhạy cảm. Ngoài ra, còn có một số lực lượng hải quân đa quốc gia có thể tham gia hỗ trợ, bao gồm tàu CTF-152, hiện do lực lượng Qatar chỉ huy.

Tuy nhiên, kế hoạch của ông Trump có thể không đủ để trấn an các nhà vận chuyển khi các cuộc giao tranh vẫn tiếp diễn, vì Mỹ chỉ có một số lượng hạn chế tàu có thể được điều động để hộ tống các tàu chở dầu.

Tính đến ngày 2/3, Hải quân Mỹ có 12 tàu chiến, bao gồm một tàu sân bay, ở Trung Đông có thể được sử dụng để hộ tống các tàu thương mại. Nhưng một số tàu trong số đó đang được sử dụng để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Iran và bắn hạ tên lửa của nước này. Đây cũng có thể là một nhiệm vụ đầy rủi ro cho các tàu hải quân làm nhiệm vụ hộ tống, vì các tàu đó có thể phải đối mặt với sự tấn công từ tên lửa và tàu vũ trang nhỏ của Iran.

Ông Rohit Rathod, một nhà phân tích cấp cao của công ty theo dõi tàu Vortexa, cho biết các biện pháp của ông Trump có thể không đủ để đảm bảo sự thông hành rộng rãi và an toàn, nhưng có thể giúp một số tàu vượt qua được chặng đường nguy hiểm.

Hiện tại, chính quyền ông Trump còn do dự trong việc xả Dự trữ Dầu lửa Chiến lược (SPR) để kéo giá dầu xuống, nhưng các quan chức Mỹ có thể sẽ phát tín hiệu sẵn sàng sử dụng dự trữ này nếu giá dầu tiếp tục tăng, theo tiết lộ của nguồn thạo tin với Reuters.

Ông Kevin Book, một nhà phân tích chính sách tại ClearView Energy Partners, cho rằng việc tập trung vào đảm bảo an toàn vận chuyển có thể không đủ để ngăn giá dầu tăng. "Cuộc chiến đặt ra các rủi ro khác đối với giá dầu thô, bao gồm các mối đe dọa đối với các khu vực sản xuất dầu”, ông nói.

Tuyên bố của Trump về việc hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz là một phần trong nỗ lực của ông nhằm duy trì chi phí nhiên liệu thấp cho người dân Mỹ - một yếu tố quan trọng trong thông điệp kinh tế của ông. Giới phân tích cho rằng nếu giá năng lượng tăng cao trong thời gian dài, các nghị sỹ trong Đảng Cộng hòa của ông Trump có thể gặp khó khăn trong việc duy trì quyền lực tại Thượng viện và Hạ viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 năm nay.

An Huy