Tổng thống Ukraine kỳ vọng gì về viện trợ sau chiến thắng của đảng Dân chủ Mỹ?

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: PAP/TTXVN phát

Theo truyền thông Nga, trong cuộc trao đổi với các nhà báo Ukraine ngày 5/11, khi được hỏi liệu Ukraine có kỳ vọng nhận thêm gói viện trợ lớn từ Mỹ sau chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hay không, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết gói viện trợ lớn gần nhất được thông qua dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden vào năm 2024. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump tìm cách chuyển gánh nặng tài trợ cho Ukraine sang các thành viên tại châu Âu của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Zelensky nói rằng Mỹ chưa giải ngân 16 tỷ USD viện trợ đã cam kết trước đó cho nước này. Ông Zelensky tuyên bố: “Chúng ta phải nỗ lực giải quyết vấn đề này. Chắc chắn phải nêu vấn đề rằng theo các thỏa thuận và quyết định trước đây, 16 tỷ USD đã bị đóng băng và 16 tỷ USD chưa được cung cấp”.

Ông nói thêm: “Chúng tôi biết ơn tất cả những gì đã được cung cấp, nhưng Ukraine phải đấu tranh để ít nhất nhận được khoản tiền này. Mong rằng không ai ở Mỹ phật lòng”.

Nhà lãnh đạo Ukraine không nêu rõ khoản 16 tỷ USD nói trên liên quan đến những thỏa thuận nào, cũng không giải thích liệu khoản tiền này đã được Quốc hội Mỹ chính thức phê duyệt hay chưa. Theo cơ quan giám sát viện trợ Ukraine, kể từ năm 2022, Mỹ đã phê duyệt tổng cộng khoảng 196 tỷ USD tài trợ cho Kiev.

Trong một cuộc phỏng vấn riêng với đài truyền hình ZDF của Đức, ông Zelensky hoan nghênh những bước tiến của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử, đồng thời bày tỏ hy vọng việc đảng này kiểm soát cả hai viện của Quốc hội Mỹ từ tháng 1/2027 sẽ giúp Ukraine nối lại hoạt động hỗ trợ tài chính và quân sự.

Ông Zelensky nói: “Tôi cũng biết ơn các nghị sĩ đảng Cộng hòa, nhưng đảng Dân chủ thể hiện rất rõ quan điểm ủng hộ Ukraine và cung cấp viện trợ cho Ukraine”.

Tổng thống Trump nhiều lần chỉ trích quy mô chi tiêu của Mỹ dành cho Ukraine dưới thời ông Biden, cáo buộc ông Zelensky lợi dụng tiền thuế của người dân Mỹ trong khi không thực sự đẩy mạnh giải pháp đàm phán.

Ông Trump cho rằng người tiền nhiệm đã cung cấp miễn phí cho Ukraine lượng vũ khí trị giá hàng trăm tỷ USD và muốn các đồng minh châu Âu hoàn trả khoản viện trợ này. Tháng trước, ông Trump còn đặt câu hỏi về việc số vũ khí và tiền bạc Mỹ cung cấp cho Ukraine đang ở đâu.

Những yêu cầu mới về viện trợ được đưa ra trong bối cảnh Ukraine liên tiếp đối mặt với các bê bối tham nhũng lớn liên quan đến quan chức cũng như các lĩnh vực quốc phòng và năng lượng.

Cuộc điều tra quy mô lớn mang tên “Chiến dịch Midas” đã phanh phui một đường dây nhận hối lộ và rửa tiền trị giá 125 triệu USD, trong đó có liên quan Timur Mindich, cộng sự kinh doanh lâu năm của ông Zelensky. Ông Mindich đã rời Ukraine và sang Israel. Vụ bê bối cuối cùng đã khiến một số quan chức cấp cao phải rời ghế, trong đó có ông Andrey Yermak, cựu Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine và là một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất trong chính quyền của ông Zelensky.

Tỷ phú Elon Musk gần đây cũng cáo buộc các chính trị gia Mỹ đặt lợi ích của Ukraine lên trên lợi ích của nước Mỹ, đồng thời cho rằng một phần tiền thuế của người dân Mỹ gửi tới Ukraine đã bị rửa tiền và quay trở lại các chiến dịch vận động chính trị tại Mỹ.

Trong khi đó, Ukraine vẫn tiếp tục yêu cầu các đối tác nước ngoài hỗ trợ thêm về tài chính.

Trong năm nay, Liên minh châu Âu (EU) đã phê duyệt khoản vay 90 tỷ euro nhằm đáp ứng nhu cầu ngân sách và quân sự của Ukraine trong hai năm 2026 và 2027. Tuy nhiên, đến tháng 8, ông Zelensky đã cảnh báo Ukraine thiếu 27 tỷ euro kinh phí cho năm 2026, đồng thời muốn EU đẩy nhanh giải ngân những khoản tiền dự kiến dành cho các giai đoạn sau.

Sau đó, ông Zelensky tiếp tục yêu cầu ít nhất 70 tỷ euro cho riêng năm 2027, đồng thời ước tính tổng nhu cầu chi tiêu liên quan đến xung đột của Ukraine trong năm tới lên tới 155 tỷ euro.