Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro chuẩn bị đối mặt phiên tòa đầu tiên tại Mỹ

Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro (thứ 2, trái, hàng đầu) và phu nhân Cilia Flores (trái, hàng đầu) tại một sự kiện ở thủ đô Caracas. Ảnh: EPA/TTXVN

Tổng thống Maduro và phu nhân Cilia Flores sẽ được đưa từ trại giam ở Brooklyn tới một tòa án liên bang tại Manhattan để tham dự phiên thủ tục bắt buộc, thường mang tính hình thức nhưng có vai trò mở đầu cho quá trình tố tụng kéo dài.

Với tư cách bị cáo trong hệ thống tư pháp Mỹ, ông Maduro được hưởng các quyền tố tụng tương tự như mọi công dân khác, bao gồm quyền được xét xử bởi bồi thẩm đoàn gồm các công dân New York. Tuy nhiên, vụ án của ông mang tính chất đặc biệt hiếm gặp, khi một nguyên thủ quốc gia bị đưa ra xét xử tại Mỹ vì các cáo buộc hình sự nghiêm trọng.

Đội ngũ luật sư của ông Maduro dự kiến sẽ thách thức tính hợp pháp của việc bắt giữ, lập luận rằng ông được hưởng quyền miễn trừ với tư cách nguyên thủ quốc gia có chủ quyền. Lập luận này từng được nhà lãnh đạo Panama Manuel Noriega sử dụng sau khi bị Mỹ bắt giữ trong chiến dịch quân sự năm 1990, song không thành công. Trong trường hợp của ông Maduro, Washington không công nhận ông là tổng thống hợp pháp của Venezuela, đặc biệt sau cuộc tái đắc cử năm 2024 gây nhiều tranh cãi.

Chính quyền lâm thời Venezuela do bà Delcy Rodríguez đứng đầu đã yêu cầu Mỹ đưa ông Maduro trở về nước. Tuy nhiên, trong một thông điệp đăng tải trên mạng xã hội vào cuối ngày 4/1, bà Rodríguez cũng thể hiện giọng điệu mềm mỏng hơn, kêu gọi hợp tác với Washington và thúc đẩy quan hệ song phương trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau.

Trong chuyến bay trên Air Force One, ông Trump phát đi thông điệp cứng rắn hơn về vai trò của Mỹ tại khu vực Tây bán cầu, chỉ trích Tổng thống Colombia Gustavo Petro và cảnh báo sẽ có biện pháp mạnh tay với các quốc gia không hợp tác. Ông đồng thời yêu cầu chính quyền lâm thời Venezuela cho Mỹ quyền tiếp cận toàn diện, nếu không sẽ phải đối mặt với hậu quả.

Bản cáo trạng dài 25 trang được công bố hôm 3/1 cáo buộc ông Maduro và các cộng sự cấu kết với các băng nhóm ma túy để vận chuyển hàng nghìn tấn cocaine vào Mỹ. Nếu bị kết án, các bị cáo có thể đối mặt với án tù chung thân. Dù vậy, một báo cáo đánh giá tình báo Mỹ công bố hồi tháng 4/2025, dựa trên phân tích của 18 cơ quan tình báo, cho rằng không có bằng chứng về sự phối hợp trực tiếp giữa chính quyền Venezuela và băng nhóm Tren de Aragua.

Trước khi bị bắt giữ, Tổng thống Nicolás Maduro nhiều lần bác bỏ các cáo buộc của Mỹ, cho rằng những cáo buộc liên quan đến buôn bán ma túy và khủng bố ma túy là vô căn cứ và mang động cơ chính trị. Chính quyền Caracas khẳng định Washington sử dụng hệ thống tư pháp để gây sức ép và can thiệp vào công việc nội bộ của Venezuela, đồng thời phủ nhận mọi liên quan của ông Maduro với các băng nhóm ma túy quốc tế.

Ngoài ông Maduro và phu nhân, bản cáo trạng còn nêu tên con trai ông, một số cựu và đương kim quan chức nội vụ Venezuela, cùng một thủ lĩnh của Tren de Aragua hiện vẫn đang lẩn trốn. Các cáo buộc bao gồm bắt cóc, hành hung và giết người nhằm bảo vệ mạng lưới buôn bán ma túy. Bà Cilia Flores cũng bị cáo buộc nhận hối lộ để sắp xếp các cuộc gặp giữa trùm ma túy và quan chức chống ma túy của Venezuela.

Giới chức Mỹ cho biết hiện chưa rõ ông Maduro đã thuê luật sư tại Mỹ hay chưa. Các lệnh trừng phạt áp đặt nhiều năm qua khiến việc chi trả phí pháp lý cho ông và gia đình trở nên phức tạp, do mọi giao dịch tài chính với các cá nhân này đều cần giấy phép đặc biệt từ Bộ Tài chính Mỹ.

Hải Trần/Báo Tin tức và Dân tộc