Tổng Thư ký cảnh báo LHQ đứng trước nguy cơ sụp đổ tài chính

Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres phát biểu trong cuộc họp báo tại New York, Mỹ ngày 29/1/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Theo kênh truyền hình RT, trong một bức thư gửi tới toàn bộ 193 quốc gia thành viên trong tuần này, Tổng Thư ký Antonio Guterres đã kêu gọi các nước hoặc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, hoặc tiến hành cải tổ các quy định tài chính hiện hành nhằm tránh nguy cơ xảy ra một “sự sụp đổ tài chính sắp xảy ra”.

Trong thư, ông Guterres cho biết LHQ đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng tài chính “ngày càng trầm trọng”, đe dọa việc triển khai các chương trình và hoạt động của tổ chức, với khả năng cạn kiệt tiền mặt vào tháng 7 tới nếu tình hình không được cải thiện.

Bức thư cũng đề cập tới một “cú đánh kép” bắt nguồn từ quy định buộc LHQ phải hoàn trả các khoản kinh phí chưa sử dụng cho các chương trình cụ thể, ngay cả trong trường hợp các khoản đóng góp tương ứng chưa từng được thanh toán. Theo Tổng Thư ký, điều này khiến tổ chức rơi vào một “vòng xoáy phi lý” trong quản lý tài chính.

Tính đến cuối năm 2025, tổng số phí chưa được các quốc gia thành viên thanh toán đã lên tới mức kỷ lục 1,568 tỷ USD, trong khi nguồn thu chỉ đạt 76,7% tổng mức đóng góp dự kiến. Ông Guterres cảnh báo nếu việc thu phí không “cải thiện đáng kể”, LHQ sẽ không thể thực hiện đầy đủ ngân sách cho năm 2026.

Những cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh Mỹ - quốc gia đóng góp lớn nhất cho LHQ - đã cắt giảm nguồn tài trợ tự nguyện cho nhiều chương trình của tổ chức và thu hẹp chi tiêu viện trợ trong năm 2025. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết động thái này nhằm “chấm dứt việc người nộp thuế Mỹ tài trợ và tham gia vào các thực thể thúc đẩy các chương trình nghị sự toàn cầu hóa hơn là các ưu tiên của Mỹ”. Tuần trước, Mỹ cũng chính thức rút khỏi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) của LHQ.

Vào cuối tháng 12, Mỹ cam kết đóng góp 2 tỷ USD cho các chương trình nhân đạo của LHQ, đồng thời cảnh báo tổ chức này cần “thích nghi hoặc sẽ suy yếu”. Theo số liệu của LHQ, tổng mức đóng góp nhân đạo của Mỹ trong năm ngoái giảm xuống còn 3,38 tỷ USD, chiếm khoảng 14,8% tổng đóng góp toàn cầu, giảm mạnh so với 14,1 tỷ USD năm 2024 và mức cao nhất 17,2 tỷ USD ghi nhận năm 2022.

Ngoài Mỹ, một số nhà tài trợ lớn khác ở phương Tây như Đức và Anh cũng đã cắt giảm viện trợ khi chuyển nguồn lực sang chi tiêu quân sự, làm gia tăng áp lực tài chính đối với LHQ.

Bên cạnh đó, Tổng thống Trump được cho là đang tìm cách thay thế một số chức năng của LHQ bằng một “Hội đồng Hòa bình” do Mỹ đề xuất nhằm giám sát quá trình tái thiết tại Dải Gaza.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc