Tổng Thư ký NATO: Không thể phụ thuộc quá nhiều vào Mỹ như trước đây

“Chúng ta không thể tiếp tục phụ thuộc quá nhiều vào Mỹ như trước đây. Chúng ta cần một châu Âu mạnh hơn trong một NATO mạnh hơn. Để duy trì mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương, chúng ta phải trở nên mang tính châu Âu hơn,” Euronews dẫn phát biểu của Tổng Thư ký NATO Mark Rutte bên lề Hội nghị Thượng đỉnh NATO ở Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 7/7 giờ địa phương (ngày 8/7 giờ Việt Nam).

“Quan hệ đối tác vững mạnh giữa NATO và Liên minh châu Âu (EU) hiện quan trọng hơn bao giờ hết. Chúng tôi đang hợp tác ngày càng chặt chẽ hơn trong việc tái vũ trang và tăng cường năng lực của nền tảng công nghiệp quốc phòng, nhằm bảo vệ mọi công dân của chúng ta,” ông Rutte nói.

Theo Tổng Thư ký Mark Rutte, NATO và EU đang có sự phân công vai trò rõ ràng, trong đó NATO phụ trách cơ cấu chỉ huy, năng lực quân sự và các tiêu chuẩn quốc phòng, còn EU tập trung vào công nghiệp, đầu tư và khung pháp lý.

Hiện có 23 trong số 27 quốc gia thành viên EU đồng thời là thành viên NATO.

Ông Rutte cũng kêu gọi các quốc gia thành viên NATO mở rộng năng lực của toàn bộ ngành công nghiệp quốc phòng nhằm theo kịp tốc độ sản xuất quân sự của Nga.

“Hiện nay, toàn bộ nền kinh tế Nga đang được đặt trong trạng thái phục vụ xung đột. Ngành công nghiệp ô tô của Nga cũng đang sản xuất cho nhu cầu xung đột. Điều đó có nghĩa là châu Âu, Canada và Mỹ cũng phải hành động tương tự,” Tổng Thư ký NATO nói.

Từ trái sang phải: Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. Ảnh: X/@SecGenNATO (tài khoản X của ông Rutte)

Về phần mình, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen khẳng định sự hợp tác giữa Liên minh châu Âu (EU) và NATO là yếu tố then chốt để bảo đảm an ninh của châu Âu. “Chúng tôi đều hiểu rõ tầm quan trọng của sự hợp tác chặt chẽ giữa Liên minh châu Âu và NATO,” Euronews dẫn phát biểu của bà Ursula von der Leyen.

Theo Chủ tịch EC, điều kiện tiên quyết để quan hệ giữa EU và NATO phát huy hiệu quả là khả năng tương tác giữa hai tổ chức, trong đó các hệ thống, tiêu chuẩn và năng lực quốc phòng phải được phối hợp chặt chẽ hơn.

Theo bà, việc gia tăng chi tiêu quốc phòng không chỉ nhằm củng cố năng lực quân sự mà còn phải tạo ra giá trị kinh tế cho châu Âu.

“Trong bối cảnh địa chiến lược và địa chính trị hiện nay, chúng ta cần tăng mạnh đầu tư cho quốc phòng. Với số tiền từ ngân sách của người nộp thuế, dĩ nhiên chúng tôi mong muốn đạt được lợi tức đầu tư. Chúng tôi muốn tạo thêm nhiều việc làm tại châu Âu. Chúng tôi muốn thúc đẩy nghiên cứu và phát triển ngay tại châu Âu,” Chủ tịch EC Ursula von der Leyen nói.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Nhà Trắng

Hội nghị Thượng đỉnh NATO 2026 tại Ankara diễn ra từ ngày 7 đến 8/7 giờ địa phương, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương chịu nhiều sức ép sau khi Mỹ đơn phương tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Iran và từng bước cắt giảm lực lượng quân sự đồn trú tại châu Âu, theo Euronews.

Phát biểu trong cuộc gặp với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan ngày 7/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump thừa nhận ông có thể đã không tham dự nếu hội nghị năm nay được tổ chức ở địa điểm khác.

“Thành thật mà nói, nếu hội nghị lần này không được tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ, nơi có người bạn Erdogan của tôi, một nhà lãnh đạo rất mạnh mẽ, một người rất bản lĩnh, thì có lẽ tôi đã không tham dự. Tôi cảm thấy mình cần phải có mặt vì tôi biết ông ấy đã dốc toàn lực để tổ chức sự kiện này,” ông Trump nói.

Người đứng đầu Nhà Trắng sau đó chỉ trích một số quốc gia thành viên NATO vì không tham gia cùng Mỹ trong cuộc xung đột tại Trung Đông.

“Chúng tôi thực tế hoàn toàn không cần bất kỳ sự trợ giúp nào. Ở một khía cạnh nào đó, tôi đang thử họ. Tôi muốn kiểm chứng xem liệu họ có thực sự sát cánh cùng chúng tôi hay không, bởi từ lâu Mỹ luôn giúp đỡ họ, nhưng tôi không chắc rằng khi đến lượt mình, họ sẽ đứng về phía chúng tôi.

Và rồi Italy đã từ chối chúng tôi. Đức cũng từ chối. Pháp cũng từ chối. Hãy nghĩ mà xem, tại sao Mỹ phải chi hàng trăm tỷ USD cho NATO, nhưng khi chúng tôi cần thì họ lại không đứng về phía chúng tôi?” Tổng thống Donald Trump chia sẻ.