Tốt nghiệp tiến sĩ tại Harvard dù từng 2 lần 'trượt' đại học trong nước

Theo The Online Citizen, Tiến sĩ Joel Tan, nghiên cứu sinh vừa hoàn thành chương trình Tiến sĩ Khoa học Sinh học và Y sinh của Đại học Harvard, đã đại diện các nghiên cứu sinh phát biểu tại lễ trao mũ tiến sĩ (Hooding Ceremony) của Trường Y Harvard hôm 28/5. Trong bài phát biểu, anh kể lại hành trình từ Singapore đến Harvard, xoay quanh thông điệp: "Tài năng có ở khắp mọi nơi, nhưng cơ hội thì không".

Từng bị từ chối theo đuổi ngành Sinh học

Joel Tan cho biết từ khi còn học phổ thông ở Singapore, anh luôn mong muốn theo học ngành Sinh học. Tuy nhiên, giáo viên nhiều lần cho rằng đó không phải con đường phù hợp với anh.

Do thành tích ở bậc trung học không đủ điều kiện vào lớp Sinh học, Tan được xếp sang học Vật lý và Hóa học. Theo anh, việc không được theo đuổi môn học yêu thích khiến động lực học tập giảm sút, kết quả cuối cấp chủ yếu ở mức C và D.

Sau khi hai lần không được nhận vào các trường đại học ở Singapore, đến lần nộp hồ sơ thứ ba, Tan quyết định tìm cơ hội ở nước ngoài.

Tiến sĩ Joel Tan phát biểu tại lễ tốt nghiệp của Trường Y Harvard hôm 28/5. Ảnh: The Online Citizen

Đại học Toronto (Canada) là nơi đầu tiên trao cho anh cơ hội theo học ngành Sinh học, được làm việc trong phòng thí nghiệm và tham gia một môi trường nghiên cứu đúng nghĩa. Nhìn lại chặng đường đã qua, Tan cho rằng cuộc đời mình thay đổi vì có người tin thành tích trong quá khứ không quyết định tương lai. "Đã có người mở cho tôi một cánh cửa từng khép lại", anh nói.

Từ Đại học Toronto đến Harvard

Sau khi tốt nghiệp Đại học Toronto, Joel Tan tiếp tục theo học chương trình Tiến sĩ Khoa học Sinh học và Y sinh tại Đại học Harvard dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Philip Kranzusch.

Trong quá trình nghiên cứu, anh cùng nhóm nghiên cứu phát hiện một hệ thống phòng vệ mới của vi khuẩn chống lại thể thực khuẩn (phage), đặt tên là "Hai Long", theo hình tượng rồng biển trong văn hóa Trung Hoa - biểu tượng của sự bảo vệ.

Sau khi bảo vệ luận án, Tan sẽ tiếp tục nghiên cứu sau tiến sĩ (postdoc), ứng dụng sinh học tính toán và học máy để dự đoán, thiết kế cấu trúc protein phục vụ điều trị các bệnh thoái hóa thần kinh.

Ngoài nghiên cứu, anh còn tích cực hỗ trợ cộng đồng nghiên cứu sinh, làm cố vấn đồng đẳng (peer mentor), giúp các học viên vượt qua những khó khăn trong quá trình học tập.

Joel Tan cho rằng quãng thời gian học tiến sĩ là hành trình không của riêng một cá nhân. Anh nhắc lại những năm học với các lớp học, kỳ thi đánh giá, thời gian luân chuyển phòng thí nghiệm, hội nghị khoa học, những đêm thức khuya làm nghiên cứu và áp lực hoàn thành các mốc quan trọng.

Đổi lại, anh có những khoảnh khắc khó quên khi thu được kết quả nghiên cứu đầu tiên, chứng minh thành công giả thuyết và nhận ra mình đã thực sự trở thành một nhà khoa học.

Theo Tan, những điều đó không thể có nếu thiếu sự đồng hành của đồng nghiệp trong phòng thí nghiệm, người hướng dẫn, bạn bè và gia đình. "Khoa học là thành quả của cả một cộng đồng", anh chia sẻ.

Tiến sĩ Joel Tan cho rằng "tài năng có ở khắp mọi nơi, nhưng cơ hội thì không". Ảnh: LinkedIn/Joel Tan

"Hãy mở thêm nhiều cánh cửa"

Trong bài phát biểu của mình, ở phần cuối, Joel Tan nhấn mạnh khoa học phát triển nhờ sự giao thoa giữa các ý tưởng, phương pháp, lịch sử và con người. Những vấn đề như ung thư hay các bệnh thoái hóa thần kinh đều không có biên giới, vì vậy khoa học cũng cần vượt qua mọi rào cản.

Theo anh, để khoa học thực hiện tốt sứ mệnh của mình, điều quan trọng là tạo cơ hội tiếp cận bình đẳng, thúc đẩy sự hòa nhập và xây dựng một cộng đồng nghiên cứu đa dạng.

"Cần có những sinh viên đến từ thị trấn nhỏ cũng như thành phố lớn, từ trường công lẫn trường tư, từ Singapore và nhiều nơi khác trên thế giới, kể cả những người cần đến cơ hội thứ ba như tôi", anh nói.

Anh kêu gọi các tân tiến sĩ trở thành những người cố vấn, xây dựng các phòng thí nghiệm, trường học và tổ chức nơi mọi người, dù xuất thân khác nhau, đều có cơ hội phát triển.

Khép lại bài phát biểu, Joel Tan nhắn nhủ: "Hôm nay chúng ta cùng ăn mừng, nhưng ngày mai chúng ta sẽ trở lại với công việc - không chỉ là nghiên cứu khoa học, mà còn là xây dựng một xã hội nơi những người tài năng ở khắp mọi nơi đều có cơ hội góp phần giải quyết những vấn đề chung của nhân loại".

Bài phát biểu sau đó thu hút hàng nghìn lượt bình luận trên các nền tảng mạng xã hội tại Singapore, khơi lại cuộc tranh luận về hệ thống phân luồng học sinh của nước này. Nhiều người cho biết họ từng không được lựa chọn môn học yêu thích hoặc bị định hướng sang lĩnh vực khác. Câu nói "Tài năng có ở khắp mọi nơi, nhưng cơ hội thì không" được chia sẻ rộng rãi như một thông điệp phản ánh trải nghiệm của nhiều học sinh Singapore.