TP. Đồng Nai: Khơi thông mặt bằng, mở rộng không gian phát triển

Mặt bằng đi trước, dự án tăng tốc

Toàn bộ mặt bằng sạch dự án cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành đã được bàn giao. Ảnh tư liệu: V.D

Trong quá trình phát triển của một đô thị đang triển khai đồng thời hàng trăm dự án, giải phóng mặt bằng (GPMB) không đơn thuần là thu hồi và bàn giao đất. Phía sau mỗi diện tích mặt bằng được khơi thông là tiến độ của công trình, khả năng giải ngân nguồn vốn và những không gian phát triển mới được mở ra.

Tính đến cuối tháng 8/2026, TP. Đồng Nai có 296 dự án thực hiện GPMB, ảnh hưởng khoảng 46.000 hộ dân, với tổng diện tích đất thu hồi hơn 15.500ha. Trong số này có 22 dự án trọng điểm của quốc gia và thành phố.

Khối lượng công việc lớn đặt ra yêu cầu phải đẩy nhanh tiến độ nhưng đồng thời bảo đảm chặt chẽ về trình tự, thủ tục, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Mặt bằng sạch là một trong những điều kiện tiên quyết để các dự án được triển khai đúng kế hoạch. Với các công trình giao thông, khi những tuyến đường mới được hình thành sẽ góp phần rút ngắn thời gian đi lại, tăng khả năng kết nối, mở rộng giao thương và tạo động lực phát triển cho các khu vực dọc tuyến. Đối với các khu công nghiệp, việc sớm hoàn thành GPMB cũng tạo thêm quỹ đất phục vụ thu hút đầu tư, phát triển sản xuất và tạo việc làm.

Đặc biệt, trong năm 2026, Đồng Nai đang tập trung nguồn lực cho nhóm dự án giao thông kết nối Cảng hàng không quốc tế Long Thành như đường Vành đai 4 - TP. Hồ Chí Minh, ĐT.769, ĐT.770B và ĐT.773.

Đây là những công trình có ý nghĩa quan trọng trong từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông kết nối sân bay Long Thành với hệ thống cảng biển, khu công nghiệp và các địa phương; đồng thời tăng cường liên kết vùng.

Theo Sở Xây dựng TP. Đồng Nai, đến nay, công tác GPMB tại cả 4 dự án đều có chuyển biến, tăng khoảng 6 - 20% so với thời điểm báo cáo cuối tháng 8.2026. Trong đó, dự án đường Vành đai 4 - TP. Hồ Chí Minh đã bàn giao khoảng 78% mặt bằng; ĐT.769 đạt hơn 52%; ĐT.770B khoảng 69% và ĐT.773 khoảng 67%.

Trong bối cảnh thời điểm đưa sân bay Long Thành vào khai thác đang đến gần, việc đẩy nhanh GPMB các tuyến giao thông kết nối càng có ý nghĩa quan trọng. Khi các tuyến đường được hoàn thiện đồng bộ, khả năng tiếp cận sân bay sẽ thuận lợi hơn, hàng hóa từ các vùng sản xuất có thể nhanh chóng kết nối với đầu mối hàng không; qua đó từng bước hình thành các hành lang phát triển logistics, thương mại, dịch vụ và sản xuất gắn với sân bay.

Đồng thuận của người dân tạo động lực cho những công trình mới

Sự đồng thuận của người dân tạo động lực cho những công trình mới. Ảnh: Văn Dũng

Xác định GPMB và tái định cư là một trong những khâu quyết định tiến độ dự án, TP. Đồng Nai đang tập trung tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở.

Theo Phó Bí thư Thành ủy Đồng Nai Võ Tấn Đức, quan điểm xuyên suốt của thành phố là “tái định cư phải đi trước một bước”, bảo đảm nơi ở mới cùng các điều kiện hạ tầng thiết yếu để người dân sớm ổn định cuộc sống.

Thành ủy Đồng Nai yêu cầu việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ phải công khai, minh bạch, đúng quy định, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân. Những vị trí đủ điều kiện bàn giao mặt bằng cần được triển khai ngay để tổ chức thi công, thay vì chờ hoàn tất toàn bộ dự án.

Cùng với đó, các địa phương được yêu cầu tăng cường đối thoại trực tiếp với người dân, chủ động giải quyết từ cơ sở những vấn đề liên quan đến nguồn gốc đất, giá đất, chính sách hỗ trợ và bố trí tái định cư. Hồ sơ thuộc thẩm quyền phải được xử lý kịp thời; những nội dung vượt thẩm quyền phải nhanh chóng báo cáo, đồng thời đề xuất phương án giải quyết cụ thể.

Thực tế tại phường Bình Phước cho thấy hiệu quả của phương châm gần dân, sát dân trong công tác GPMB. Trong quá trình triển khai dự án đường cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành, lãnh đạo phường cùng các lực lượng liên quan trực tiếp đến từng hộ dân để tuyên truyền, vận động, giải thích chính sách.

Khi người dân đồng thuận, các thủ tục được thực hiện ngay, từ ký biên bản đến nhận tiền bồi thường. Với cách làm chủ động này, phần diện tích thuộc dự án trên địa bàn phường Bình Phước đã cơ bản hoàn thành bàn giao mặt bằng đúng thời hạn.

Kết quả trên cho thấy, GPMB không chỉ là câu chuyện về hồ sơ, thủ tục hay diện tích đất thu hồi, mà quan trọng hơn là quá trình lắng nghe, đối thoại, tháo gỡ từng vướng mắc và tạo dựng sự đồng thuận trong Nhân dân.

Tinh thần chủ động cũng đang được triển khai tại xã An Phước. Lãnh đạo UBND xã An Phước cho biết, để chuẩn bị cho dự án có quy mô thu hồi hơn 700ha đất sắp triển khai, địa phương đã tổ chức hội nghị phổ biến kế hoạch thu hồi đất tới người dân.

Sau đó, các cơ quan chức năng tiếp tục thực hiện các bước theo quy định như thông báo thu hồi đất, đo đạc, kiểm đếm và xác minh hồ sơ từng trường hợp.

Đáng chú ý, địa phương bố trí cán bộ tiếp nhận ý kiến của người dân hằng ngày. Đối với những nội dung chưa được giải đáp thỏa đáng, lãnh đạo UBND xã trực tiếp tiếp công dân vào sáng thứ Tư hằng tuần để ghi nhận, xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét giải quyết.

Cách làm này vừa giúp người dân tiếp cận đầy đủ thông tin, chính sách, vừa góp phần hạn chế những vướng mắc kéo dài có thể ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Chủ tịch UBND TP. Đồng Nai Nguyễn Văn Út nhấn mạnh, đối với các công trình, dự án, thời gian chính là nguồn lực. Chậm một tháng không chỉ làm chậm tiến độ một dự án mà còn ảnh hưởng đến giải ngân vốn, thời điểm đưa đất đai và hạ tầng vào khai thác, khả năng thu hút đầu tư cũng như mục tiêu tăng trưởng chung của thành phố.

Bởi vậy, yêu cầu đặt ra là phải hoàn thành các chỉ tiêu GPMB, tập trung giải quyết dứt điểm từng điểm nghẽn và đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án.

GPMB chưa trực tiếp tạo ra những tuyến đường, khu đô thị hay khu công nghiệp mới, nhưng chính là bước mở đường để những công trình ấy thành hình. Khi mặt bằng được khơi thông, nguồn lực đầu tư được giải phóng, tiến độ dự án được thúc đẩy và những không gian phát triển mới từng bước được mở rộng.

Với cách làm quyết liệt của chính quyền, sự chủ động của các địa phương và đặc biệt là sự đồng thuận của người dân, việc tháo gỡ “nút thắt” mặt bằng đang trở thành động lực quan trọng để TP. Đồng Nai tăng tốc hoàn thiện hạ tầng, khai thác lợi thế của sân bay Long Thành, phát triển logistics, công nghiệp và dịch vụ, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới.