TP.HCM-CATALONIA: Bắt tay cùng 'ngọn hải đăng' công nghệ châu Âu, kích hoạt làn sóng đầu tư xanh

Trong tiến trình chủ động hội nhập quốc tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng, TP.Hồ Chí Minh đang tích cực mở rộng hợp tác với các trung tâm kinh tế, đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới. Chuỗi hoạt động làm việc cấp cao giữa lãnh đạo TP.HCM và Vùng Catalonia (Tây Ban Nha), cùng Hội nghị Xúc tiến Đầu tư TP.HCM – Catalonia vừa qua, không chỉ thắt chặt quan hệ song phương mà còn mở ra dư địa hợp tác đột phá trong các lĩnh vực công nghệ cao, logistics, chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Phó Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Hoàng Nguyên Dinh trao đổi với Chủ tịch Chính quyền Vùng Catalonia (Tây Ban Nha) Salvador Illa I Roca. (Ảnh: Bảo Ninh)

Từ nền tảng đối tác chiến lược đến liên kết giữa hai trung tâm kinh tế năng động

Trong chiến lược mở rộng hợp tác quốc tế, TP.HCM đang hướng tới những đối tác có thế mạnh về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Vùng Catalonia, một trong những đầu tàu kinh tế của Tây Ban Nha và châu Âu, được xem là đối tác hội tụ nhiều lợi thế bổ trợ cho định hướng phát triển của thành phố.

Tiếp Chủ tịch Chính quyền Vùng Catalonia Salvador Illa Roca cùng đoàn công tác đến thăm và làm việc tại TP.HCM vào ngày 28/7, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Hoàng Nguyên khẳng định hai địa phương có nhiều điểm tương đồng về định hướng phát triển, từ kinh tế, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo đến hệ thống cảng biển và logistics. Theo ông, đây là nền tảng quan trọng để hai bên chuyển hóa tiềm năng thành các chương trình hợp tác cụ thể, góp phần thúc đẩy tăng trưởng trong giai đoạn phát triển mới.

Ông Hoàng Nguyên Dinh cho biết, kể từ khi mở rộng địa giới hành chính sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM đã trở thành đô thị có quy mô kinh tế và dân số lớn nhất cả nước với diện tích hơn 6.770 km² và trên 14 triệu dân. Thành phố hiện đóng góp khoảng một phần tư GDP quốc gia và đang đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số thông qua phát triển khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và mở rộng hợp tác quốc tế.

Đánh giá về tiềm năng hợp tác, Chủ tịch Chính quyền Vùng Catalonia Salvador Illa Roca cho rằng TP.HCM là địa phương năng động nhất Việt Nam, nổi bật bởi tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng với các xu hướng phát triển mới. Theo ông, những kết quả đạt được trong phát triển kinh tế - xã hội của TP.HCM tạo tiền đề thuận lợi để hai bên mở rộng quan hệ hợp tác trong thời gian tới.

Ông Salvador Illa Roca nhấn mạnh, khu vực châu Á, đặc biệt là Việt Nam và TP.HCM, đang là đối tác ưu tiên trong chiến lược phát triển 5 năm của Catalonia. Với lợi thế là trung tâm công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Âu, Barcelona cùng Vùng Catalonia mong muốn tăng cường hợp tác với TP.HCM trong các lĩnh vực chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, hạ tầng kỹ thuật, giao thông, năng lượng sạch, giáo dục, y tế, dược phẩm và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

ToàncảnhHội nghị Xúc tiến đầu tư TP.HCM – Catalonia.

Theo lãnh đạo Catalonia, việc kết nối giữa hai địa phương không chỉ góp phần thúc đẩy đầu tư và thương mại mà còn tạo điều kiện mở rộng giao lưu văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân, qua đó làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác Chiến lược giữa Việt Nam và Tây Ban Nha.

Lấy đổi mới sáng tạo làm trụ cột thu hút đầu tư chất lượng cao

Nếu cuộc gặp cấp cao tạo nền tảng chính trị cho quan hệ hợp tác, thì Hội nghị Xúc tiến đầu tư TP.HCM - Catalonia diễn ra vào sáng 29/7 đã cụ thể hóa các định hướng bằng những chương trình kết nối doanh nghiệp và giới thiệu cơ hội đầu tư.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà khẳng định thành phố sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ và đồng hành cùng nhà đầu tư trong suốt quá trình triển khai dự án.

Theo ông Nguyễn Lộc Hà, sau khi mở rộng không gian phát triển, TP.HCM sở hữu quy mô gần 15 triệu dân, đóng góp khoảng 25% GDP cả nước và có nhiều lợi thế để trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ và đổi mới sáng tạo của khu vực châu Á vào năm 2045. Thành phố đang ưu tiên thu hút các dòng vốn đầu tư có hàm lượng khoa học - công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và thân thiện với môi trường.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, TP.HCM đang triển khai hàng loạt dự án chiến lược trong lĩnh vực công nghệ cao. Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM dự kiến kêu gọi đầu tư Trung tâm Công nghệ Chiến lược rộng 53 ha vào cuối năm 2026 và Công viên Khoa học gần 195 ha vào năm 2027. Các dự án sẽ tập trung vào những ngành then chốt như vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu và công nghệ sinh học.

Đến nay, Khu Công nghệ cao TP.HCM đã thu hút 166 dự án với tổng vốn đầu tư hơn 13,7 tỷ USD, tạo giá trị xuất khẩu lũy kế khoảng 185 tỷ USD và hình thành đội ngũ hơn 53.000 lao động chất lượng cao. Cùng với đó, Đại học Quốc gia TP.HCM tiếp tục phát huy vai trò là trung tâm nghiên cứu và phát triển với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đủ sức kết nối các tập đoàn công nghệ quốc tế.

Ở chiều ngược lại, Catalonia cũng sở hữu hệ sinh thái công nghệ phát triển hàng đầu châu Âu. Tổng Giám đốc Cơ quan Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Catalonia Jaume Baro cho biết vùng hiện có GDP hơn 302 tỷ euro, hơn 610.000 doanh nghiệp hoạt động và thu nhập bình quân đầu người trên 37.000 euro mỗi năm. Đáng chú ý, hơn 20% chi nhánh doanh nghiệp nước ngoài tại Catalonia đang hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, phản ánh sức hấp dẫn của địa phương này đối với các nhà đầu tư toàn cầu.

Theo ông Jaume Baro, sự tương đồng về định hướng phát triển sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp hai bên tăng cường hợp tác trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển các chuỗi giá trị mới.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hàphát biểu tại hội nghị.

Biến tiềm năng thành các dự án hợp tác cụ thể

Bên cạnh hợp tác công nghệ, TP.HCM và Catalonia còn hướng tới nhiều lĩnh vực có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa cho nền kinh tế.

Lãnh đạo TP.HCM đề xuất hai bên nghiên cứu khả năng mở đường bay thẳng TP.HCM - Barcelona nhằm rút ngắn thời gian kết nối, thúc đẩy du lịch, giao thương và đầu tư. Trong lĩnh vực logistics, lợi thế về hệ thống cảng nước sâu của TP.HCM kết hợp với Cảng Barcelona, một trong những cửa ngõ hàng hải quan trọng của châu Âu, được kỳ vọng sẽ mở rộng chuỗi cung ứng và kết nối hàng hóa giữa Việt Nam với thị trường EU.

Ở lĩnh vực thể thao, TP.HCM mong muốn học hỏi kinh nghiệm của Catalonia trong quy hoạch, đầu tư và vận hành các công trình thể thao hiện đại, đặc biệt khi thành phố đang triển khai Khu Liên hợp Thể dục Thể thao Quốc gia Rạch Chiếc với quy mô hơn 186 ha.

Nhìn tổng thể, chuỗi hoạt động giữa TP.HCM và Catalonia cho thấy quan hệ hợp tác đang chuyển dần từ các chương trình xúc tiến truyền thống sang mô hình liên kết dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây không chỉ là hướng đi phù hợp với chiến lược phát triển của hai địa phương mà còn góp phần tạo thêm động lực cho quan hệ Đối tác Chiến lược Việt Nam - Tây Ban Nha trong bối cảnh hai nước hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 2027.

Khi những cam kết được cụ thể hóa bằng các dự án đầu tư, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, hợp tác giữa TP.HCM và Catalonia được kỳ vọng sẽ trở thành hình mẫu mới về liên kết giữa hai trung tâm kinh tế năng động của châu Á và châu Âu.