Chuyển đổi số để sản xuất xanh

Ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp doanh nghiệp (DN) tối ưu sản xuất, tiết kiệm chi phí mà còn tạo nền tảng để sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững. Tại Khánh Hòa, ngày càng nhiều DN lựa chọn chuyển đổi số gắn với bảo vệ môi trường như một chiến lược phát triển lâu dài, từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế xanh đang trở thành xu thế toàn cầu.

Đón đầu xu thế

Là DN hoạt động trong lĩnh vực chế biến thực phẩm xuất khẩu, Công ty Cổ phần Thực phẩm Đại Thuận (phường Bắc Nha Trang) đang đưa sản phẩm đến các thị trường: Mỹ, Úc, Anh, Nhật Bản và mở rộng sang Mexico, Canada. 6 tháng đầu năm 2026, DN đạt kim ngạch xuất khẩu hơn 2 triệu USD. Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường, DN đã đầu tư đồng bộ hệ thống quản trị sản xuất, số hóa quy trình kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và giám sát tiêu thụ điện, nước theo thời gian thực. Đồng thời, DN cải tiến dây chuyền chế biến theo hướng tiết kiệm tài nguyên, giảm phát sinh chất thải, đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường, qua đó nâng cao giá trị sản phẩm và năng lực cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu.

Nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đẩy mạnh ứng dụng nền tảng số, livestream mở rộng tiếp cận khách hàng, kết nối trực tiếp nông sản xanh đến người tiêu dùng.

Ông Nguyễn Duy Sơn - Phó Chủ tịch Hiệp hội Yến sào Khánh Hòa cho rằng, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với ngành nông nghiệp. Theo ông, các cơ sở nuôi yến trên địa bàn tỉnh hiện đang từng bước số hóa quy trình quản lý, tự động hóa hệ thống cấp nước, kiểm soát môi trường nhà yến và áp dụng quy trình an toàn sinh học. Phụ phẩm được xử lý bằng công nghệ vi sinh để sản xuất phân hữu cơ, từng bước sử dụng vật liệu thân thiện môi trường trong bao bì, tận dụng năng lượng mặt trời và trồng cây hấp thụ carbon. Mục tiêu không chỉ là nâng cao giá trị sản phẩm mà còn xây dựng ngành yến phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế.

Không chỉ các DN lớn, nhiều DN khởi nghiệp cũng đang lựa chọn chuyển đổi số là hướng đi để phát triển bền vững. Với Công ty TNHH Nông sản Nguyên An (xã Diên Thọ) - đơn vị sản xuất các dòng dầu thực vật nguyên chất từ dầu phộng, dầu mè đen, dầu mắc ca, dầu óc chó đến dầu sachi, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn được xác định là hướng phát triển lâu dài của DN. Toàn bộ quy trình sản xuất được xây dựng theo nguyên tắc một chiều, bảo đảm an toàn thực phẩm. Các phụ phẩm như vỏ hạt được tái sử dụng làm phân hữu cơ, bã hạt sau ép dầu trở thành nguyên liệu cho thức ăn chăn nuôi, góp phần giảm chất thải và gia tăng giá trị nông sản. Bà Lê Ngọc Phương Thảo - đồng sáng lập kiêm Quản lý Kinh doanh Công ty TNHH Nông sản Nguyên An cho biết: “Chúng tôi đang ứng dụng công nghệ số trong quản trị, bán hàng và truyền thông, sử dụng AI để tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả vận hành. Song song đó, công ty tiếp tục hoàn thiện quy trình sản xuất xanh, tiết kiệm nguyên liệu, hướng tới nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường”.

Động lực tăng trưởng bền vững

Hiện nay, nhiều thị trường nhập khẩu không chỉ yêu cầu chất lượng sản phẩm mà còn đặt ra các tiêu chí về truy xuất nguồn gốc, mức phát thải carbon, sử dụng năng lượng và trách nhiệm môi trường trong toàn bộ chuỗi sản xuất. Vì vậy, việc số hóa quy trình quản lý, kiểm soát nguyên liệu và giám sát phát thải đang trở thành nền tảng giúp DN nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, quá trình này vẫn gặp không ít rào cản, nhất là đối với DN nhỏ và vừa khi nguồn lực đầu tư, nhân lực công nghệ và khả năng tiếp cận các giải pháp số còn hạn chế. Bài toán đặt ra không chỉ là đổi mới công nghệ mà còn là xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp với quy mô và năng lực của từng DN.

Công ty Cổ phần Thực phẩm Cánh Đồng Việt (phường Bảo An) đầu tư dây chuyền chế biến nha đam hiện đại, từng bước số hóa quy trình sản xuất.

Từ những mô hình đang được triển khai trên địa bàn tỉnh có thể thấy, khi công nghệ trở thành động lực đổi mới, mỗi DN sẽ có thêm điều kiện nâng cao chất lượng sản phẩm, gia tăng sức cạnh tranh và thích ứng với xu thế phát triển bền vững. Đó cũng là nền tảng để Khánh Hòa tiếp tục nâng cao chất lượng tăng trưởng, mở rộng thị trường, thu hút đầu tư và phát huy vai trò là một cực tăng trưởng của khu vực duyên hải Nam Trung Bộ trong giai đoạn mới.

Theo ông Trần Quốc Sanh - Phó Giám đốc Sở Công Thương, chuyển đổi số gắn với sản xuất xanh đang trở thành xu hướng tất yếu, không chỉ giúp DN nâng cao hiệu quả quản trị, tối ưu nguồn lực mà còn tạo nền tảng đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Trong thời gian tới, ngành Công Thương sẽ tiếp tục khuyến khích DN đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, đổi mới quy trình sản xuất theo hướng tiết kiệm năng lượng, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát triển kinh tế tuần hoàn, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của DN, cũng như hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển bền vững của tỉnh.

Ông LÊ QUỐC ĐẠT - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh: Khi các thị trường ngày càng ưu tiên sản phẩm xanh và minh bạch thông tin, chuyển đổi số trở thành công cụ giúp DN khẳng định uy tín và gia tăng giá trị hàng hóa. Đây cũng là cơ sở để các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối giao thương được thực hiện hiệu quả hơn, tạo điều kiện đưa những sản phẩm sản xuất theo hướng xanh của Khánh Hòa tiếp cận nhiều thị trường trong và ngoài nước.