TP.HCM cụ thể hóa khát vọng phát triển kinh tế tầm thấp

Phát triển kinh tế tầm thấp (dưới 1.000m) đang mở ra một không gian tăng trưởng mới, đầy hứa hẹn cho TP.HCM. Bằng việc kết hợp công nghệ hàng không, vật liệu mới, AI và dữ liệu lớn, thành phố không chỉ hướng tới một phương thức vận tải nhanh hơn, xanh hơn, mà còn đặt mục tiêu trở thành trung tâm nghiên cứu, sản xuất và cung cấp dịch vụ kinh tế tầm thấp đầu tiên tại Việt Nam. Kế hoạch đầy tham vọng này không chỉ định hình một ngành công nghiệp mới mà còn là bước đi chiến lược trong kỷ nguyên số.

Phát triển kinh tế tầm thấp là tương lai của đô thị thông minh.

Kiến tạo không gian tăng trưởng mới bằng công nghệ lõi

Kinh tế tầm thấp được xác định là mô hình kinh tế hiện đại, khai thác hiệu quả không phận dưới 1.000m thông qua hệ sinh thái công nghệ tiên tiến. Sự kết hợp giữa công nghệ hàng không, năng lượng mới, viễn thông thế hệ mới và các mô hình kinh doanh số tạo ra lực lượng sản xuất mới, mở ra phương thức vận chuyển thông minh và hiệu quả hơn.

Việc chuyển đổi từ quản lý không phận thuần túy sang khai thác như một tài nguyên kinh tế được coi là động lực thúc đẩy phát triển công nghiệp, dịch vụ và đô thị thông minh. TP.HCM chú trọng năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ lõi, đảm bảo chủ quyền dữ liệu, chủ quyền công nghệ và an ninh quốc phòng.

Thành phố đặt mục tiêu đưa kinh tế tầm thấp trở thành một ngành kinh tế - kỹ thuật mới, tạo động lực tăng trưởng và nâng cao năng suất cho các ngành truyền thống. Kế hoạch cũng đề ra việc xây dựng cơ chế, chính sách thử nghiệm có kiểm soát đối với thiết bị bay không người lái (UAV) và hình thành các khu vực thử nghiệm mô hình ứng dụng kinh doanh mới.

Để hiện thực hóa điều này, cơ sở hạ tầng phát triển kinh tế tầm thấp sẽ được đầu tư đồng bộ. Hạ tầng vật lý, bao gồm bãi đáp, trạm sạc, trung tâm logistics sẽ được kết nối với quy hoạch đô thị, khu công nghiệp, cảng biển. Hạ tầng số sẽ tập trung vào xây dựng Trung tâm giám sát UAV, hệ thống quản lý giao thông không gian tầm thấp kết nối mạng 5G/6G. Việc thí điểm hệ thống sạc năng lượng nhanh và năng lượng sạch cũng được tính đến.

TP.HCM sẽ ưu tiên triển khai thí điểm tại Khu Công nghệ cao, Khu Nông nghiệp công nghệ cao, Khu đô thị khoa học công nghệ Bắc Thành phố và các khu công nghiệp, khu chế xuất. Ứng dụng UAV sẽ được đẩy mạnh trong các lĩnh vực nông nghiệp, logistics, y tế, du lịch, cứu hộ và an ninh quốc phòng.

Kế hoạch cũng nhấn mạnh việc đào tạo nguồn nhân lực trọng yếu, bao gồm chuyên gia công nghệ, kỹ thuật viên và chuyên gia không phận, đồng thời xây dựng chính sách thu hút, trọng dụng chuyên gia trong và ngoài nước. Sự hợp tác giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học sẽ được tăng cường, cùng với việc hình thành Quỹ hỗ trợ chương trình đào tạo và phát triển nhân lực.

Lộ trình phát triển kinh tế tầm thấp và bài toán huy động nguồn lực

Hành trình đưa kinh tế tầm thấp "cất cánh" được TP.HCM chia thành ba giai đoạn cụ thể. Giai đoạn 2026-2027 tập trung vào thí điểm, hoàn thiện thể chế và xây dựng nền móng. Trọng tâm là xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, quy hoạch không gian tầm thấp, xác định các vùng cấm bay, vùng hạn chế và hành lang bay tiềm năng. Hệ thống quản lý không gian tầm thấp (UTM) sẽ cung cấp các dịch vụ cơ bản như giám sát và định danh từ xa. Cùng với đó, chương trình đào tạo nhân lực sẽ được triển khai, đặc biệt tại các khu vực thí điểm.

Giai đoạn 2028-2030 đánh dấu bước mở rộng và tăng tốc thương mại hóa. Thành phố sẽ tổng kết, đánh giá cơ chế thử nghiệm, từ đó kiến nghị Chính phủ trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung các Luật liên quan để chính thức hóa các hoạt động thương mại. Hệ thống UTM sẽ được nâng cấp, hướng tới tự động hóa và tích hợp dữ liệu thời tiết, chướng ngại vật. Việc đầu tư xây dựng mạng lưới hạ tầng vật lý sẽ được đẩy mạnh, đa dạng hóa nguồn lực xã hội. Các dịch vụ ưu tiên như y tế, cứu hộ, giao thông, logistics sẽ được tăng cường đặt hàng và mua sắm, đồng thời mở rộng nghiên cứu ứng dụng các dịch vụ phức tạp trong khu vực sandbox.

Giai đoạn sau 2030, trọng tâm là đẩy mạnh thương mại hóa, đa dạng hóa dịch vụ, tập trung nguồn lực chuyển giao và làm chủ công nghệ lõi để hoàn thiện hệ sinh thái hạ tầng đồng bộ.

Để đảm bảo thành công, vấn đề kinh phí thực hiện đóng vai trò then chốt. Ngân sách nhà nước sẽ giữ vai trò kích thích, dẫn dắt, ưu tiên cho các nhiệm vụ trọng yếu như xây dựng cơ chế chính sách, quy hoạch, đầu tư hạ tầng số thiết yếu và nghiên cứu phát triển công nghệ lõi.

Đồng thời, thành phố sẽ huy động vốn đầu tư của doanh nghiệp cho hoạt động R&D, sản xuất và đào tạo nhân lực. Việc thu hút vốn đầu tư tư nhân, FDI công nghệ cao và nguồn vốn mạo hiểm cho startup công nghệ sẽ được đẩy mạnh, khuyến khích mô hình PPP để xây dựng, vận hành hạ tầng vật lý. Với những bước đi chiến lược này, TP.HCM kỳ vọng sẽ kiến tạo một ngành công nghiệp mới, đóng góp thiết thực vào mục tiêu chuyển đổi số và phát triển bền vững