TP HCM dẫn đầu về Chỉ số hiệu quả kinh tế tư nhân
TP HCM dẫn đầu nhờ quy mô thị trường và độ sâu của hệ sinh thái đổi mới
Ngày 15-5, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chính thức tổ chức Lễ công bố Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025 và Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh năm 2025 (PCI 2025).
Địa phương cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp
Theo ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký VCCI, với 21 năm liên tiếp PCI được công bố tại Việt Nam, đây là kỳ công bố đầu tiên giới thiệu PCI 2.0 - phiên bản nâng cấp toàn diện của Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, được thiết kế để đánh giá chất lượng điều hành trong bối cảnh cả nước còn 34 tỉnh, thành phố sau sắp xếp đơn vị hành chính.
So với phiên bản trước, PCI 2.0 mở rộng phạm vi đánh giá từ "môi trường kinh doanh" sang toàn bộ "hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân". Bộ chỉ số gồm 9 chỉ số thành phần với 98 tiêu chí, phản ánh nhiều khía cạnh như gia nhập thị trường, tiếp cận nguồn lực, tính minh bạch, mức độ cạnh tranh bình đẳng và vai trò kiến tạo của chính quyền địa phương.
Báo cáo được xây dựng từ khảo sát thực chứng quy mô lớn với sự tham gia của 3.546 doanh nghiệp (DN) tư nhân trong nước, 586 DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và 1.001 hộ kinh doanh trên toàn bộ 34 tỉnh, thành phố. Đây là một trong những cuộc điều tra toàn diện và có chiều sâu nhất về khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam trong nhiều năm qua.
Dựa trên kết quả điểm số PCI, các địa phương thuộc nhóm chất lượng điều hành "Tốt" gồm Bắc Ninh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Phú Thọ và Quảng Ninh (xếp theo thứ tự bảng chữ cái). Các địa phương trong nhóm chất lượng điều hành "Khá" gồm An Giang, Đồng Nai, Gia Lai, Huế, Hưng Yên, Khánh Hòa, Lạng Sơn, Lào Cai, Lâm Đồng, Ninh Bình, Thái Nguyên, TP HCM và Tuyên Quang. Trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu, VCCI cho biết Bắc Ninh nổi bật nhất ở khả năng tạo thuận lợi trong tương tác hành chính và duy trì vai trò kiến tạo của chính quyền.
Lợi thế của Bắc Ninh không chỉ nằm ở tốc độ xử lý thủ tục, mà còn ở khả năng phản ứng chính sách và tạo độ tin cậy thể chế cho DN. Trong khi đó, TP Đà Nẵng lại có điểm số cao ở các chỉ số về minh bạch thông tin, cạnh tranh bình đẳng, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính. Tỉnh Quảng Ninh tiếp tục hiện diện trong nhóm "Tốt" nhờ duy trì ưu thế ở các chiều phản ánh chất lượng thị trường và năng lực điều hành chủ động.
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Bùi Văn Khắng cho biết địa phương này coi PCI không chỉ là một bảng xếp hạng, mà là thước đo năng lực điều hành, mức độ hiện đại của nền hành chính và khả năng kiến tạo một môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, thuận lợi, an toàn và có sức cạnh tranh quốc tế. Quảng Ninh đang chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang phục vụ, lấy sự hài lòng của người dân và DN làm thước đo hiệu quả hoạt động của chính quyền.
Theo ông Bùi Văn Khắng, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bước đầu giúp tăng phân cấp, phân quyền, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, DN. Ông Khắng nhấn mạnh PCI không phải đích đến cuối cùng mà là động lực để Quảng Ninh tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, củng cố niềm tin và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.
Thời gian tới, tỉnh cam kết tiếp tục đồng hành cùng DN, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hướng tới môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và thuận lợi hơn cho DN phát triển.
Bên trong nhà máy cà phê hòa tan của Tập đoàn Intimex ở TP HCM - thuộc 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam, xếp vị trí 21 năm 2025Ảnh: NGỌC ÁNH
DN vẫn khó tiếp cận vốn
Theo ông Đậu Anh Tuấn, dịp này cũng lần đầu tiên ra mắt Chỉ số hiệu quả kinh tế tư nhân (BPI) gồm 23 chỉ tiêu trên hai chiều cạnh: sự phát triển của khu vực tư nhân và năng lực đổi mới sáng tạo. Chỉ số BPI được đo lường trên 23 chỉ tiêu, như tỉ lệ sinh DN, số DN đang hoạt động trên 1.000 dân, tăng trưởng số DN đang hoạt động, doanh thu trên lao động, tăng trưởng doanh thu, tăng trưởng việc làm trong DN đang hoạt động, tỉ lệ DN báo lãi trong năm gần nhất...
Kết quả thí điểm BPI 2025 ghi nhận 3 địa phương dẫn đầu là TP HCM (5,67 điểm), Hà Nội (5,41 điểm) và Quảng Ninh (5,33 điểm). Trung vị toàn quốc đạt 4,20 điểm. Theo kết quả được công bố, TP HCM dẫn đầu nhờ quy mô thị trường và độ sâu của hệ sinh thái đổi mới. Về mật độ DN, TP HCM đạt 4,33 DN tư nhân thành lập mới và 23,75 DN đang hoạt động trên 1.000 dân, đều là mức cao nhất cả nước.
Theo cấu trúc chỉ tiêu hiện hành, tỉ lệ DN trong mẫu điều tra báo cáo có tham gia chuỗi cung ứng của DN nước ngoài đạt 7,7%, vẫn là mức cao nhất cả nước; tỉ lệ DN báo cáo có bộ phận phụ trách nghiên cứu và phát triển (R&D) là khoảng 10,6%. Kết quả được VCCI công bố nêu rõ đến hết năm 2025, cả nước có hơn 1 triệu DN đang hoạt động, tăng 6,6% so với năm 2024. Cùng với khoảng 6,1 triệu hộ kinh doanh, khu vực tư nhân hiện tạo việc làm cho khoảng 26 triệu lao động, tương đương 50,2% tổng số việc làm của cả nước.
Bên cạnh những tín hiệu tích cực, Phó Tổng Thư ký VCCI cũng thẳng thắn chỉ ra 4 điểm nghẽn lớn của khu vực tư nhân hiện nay. Đối với thị trường đầu ra, có 60,2% DN được khảo sát cho biết gặp khó khăn trong tìm kiếm khách hàng, tăng mạnh so với mức 45,3% năm 2024 và 41% năm 2022.
Đối với tiếp cận vốn, 75,5% DN khẳng định không thể vay vốn nếu thiếu tài sản bảo đảm. Về minh bạch và dự báo chính sách, chỉ 6 đến 8% DN có thể thường xuyên dự đoán các thay đổi chính sách; 51,9% phải dựa vào mạng xã hội để nắm bắt dự thảo văn bản. Về chi phí không chính thức, có 26% DN phản ánh phát sinh chi phí không chính thức khi xin giấy phép kinh doanh, cao gấp gần 3 lần mức trung bình khu vực (9,5%).
Cần tạo điều kiện cho DN vừa và nhỏ
Theo ông Đậu Anh Tuấn, Hà Nội đạt điểm khá cao ở khả năng tiếp cận nguồn lực với 6,69 điểm và chính sách hỗ trợ DN đạt 6 điểm. Tuy nhiên, chỉ số cạnh tranh bình đẳng của thành phố còn thấp, chỉ đạt 4,77 điểm. Trong khi đó, TP HCM có mặt bằng điểm số đồng đều hơn, nổi bật ở chỉ số cạnh tranh bình đẳng với 5,84 điểm và khả năng tiếp cận nguồn lực đạt 6,28 điểm. Ông Tuấn cho rằng hai đô thị lớn không chỉ cần thu hút các tập đoàn hàng đầu thế giới mà còn phải xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi hơn cho DN vừa và nhỏ phát triển.
TS Lê Duy Bình - Giám đốc Economica Việt Nam:
Thay đổi tư duy về mô hình DN
Thành tựu lớn nhất của Nghị quyết 68-NQ-TW về phát triển kinh tế tư nhân (KTTN) trong 1 năm qua là sự thay đổi mạnh mẽ về tư tưởng và định hướng chính sách với hàng loạt nghị quyết, văn bản pháp luật đã được ban hành nhằm tháo gỡ điểm nghẽn cho khu vực KTTN; tuy nhiên, chủ yếu tập trung ở nhóm DN trung bình và lớn.
Nhiều dự án quy mô hàng ngàn tỉ đồng liên tiếp được khởi công bởi các tập đoàn lớn cho thấy tác động tích cực của nghị quyết đối với DN lớn là rất rõ rệt. Ngược lại, khu vực KTTN là hộ kinh doanh và các thực thể kinh tế phi chính thức lại xuất hiện tâm lý lo âu với cách tiếp cận quản lý hiện nay dường như vẫn coi hộ kinh doanh là "đối tượng quản lý" thay vì đối tác trong quản trị quốc gia.
Một số chính sách về thuế áp dụng đối với hộ kinh doanh được ban hành gần đây thể hiện sự lắng nghe và điều chỉnh chính sách kịp thời, phù hợp với các quy định pháp lý hiện hữu, nhưng có thể có những tác động phụ về chính sách. Các hộ kinh doanh chia nhỏ quy mô kinh doanh nhằm né ngưỡng doanh thu hoặc nghĩa vụ thuế, nhiều DN không muốn lớn để duy trì mức doanh thu dưới 1 tỉ đồng hay chia nhỏ DN của mình để giữ mức doanh thu thấp để được hưởng ưu đãi.
Không chỉ vậy, cũng xuất hiện hiện tượng hộ kinh doanh còn quay lại giao dịch tiền mặt thay vì chuyển khoản qua ngân hàng... Xu hướng này có nguy cơ làm mở rộng trở lại khu vực kinh tế phi chính thức, đi ngược mục tiêu minh bạch hóa nền kinh tế. Vì vậy, sẽ khó đạt mục tiêu 2 triệu DN nếu không thay đổi căn bản tư duy về mô hình DN.
Ông Nguyễn Duy Hưng, Thành viên HĐQT Tập đoàn Tân Hiệp Phát:
Cần chính sách đồng bộ từ Trung ương tới địa phương
Điều DN cần nhất hiện nay không phải là các ưu đãi ngắn hạn mà là một môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch và dễ dự đoán. DN cần được bảo đảm quyền kinh doanh, quyền tài sản; đồng thời mong muốn thủ tục hành chính đơn giản và hệ thống thực thi chính sách đồng bộ từ Trung ương tới địa phương.
Vấn đề lớn nhất hiện nay không nằm ở chủ trương hay định hướng chính sách mà ở khâu thực thi. Đó có thể là một hồ sơ xử lý chậm, cách hiểu khác nhau giữa các địa phương đối với cùng một quy định, một dự án kéo dài nhiều năm chưa được tháo gỡ hoặc một thủ tục nhỏ khiến DN đánh mất cơ hội kinh doanh. Cải cách phải được kiểm chứng ngay tại cấp cơ sở, nơi DN tiếp xúc với thủ tục hành chính hằng ngày.
T.Phương - M.Chiến
Tin nóng
Ngày 15/5, Ấn Độ và UAE đã ký hàng loạt thỏa thuận quan trọng trong các lĩnh vực năng lượng, quốc phòng, vận tải biển, công nghệ tiên tiến sau cuộc hội đàm giữa Thủ tướng Ấn Độ và Tổng thống UAE.
Ngân hàng Trung ương Nga đã khởi kiện sau khi chịu thiệt hại đáng kể do những hạn chế trong việc quản lý các quỹ của Euroclear, trong bối cảnh các lệnh trừng phạt sâu rộng của Liên minh châu Âu được áp đặt sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine bắt đầu vào đầu năm 2022.
Từ những lô sầu riêng bị cảnh báo nhiễm cadimi, hàng loạt vấn đề về đất đai, phân bón và phát triển nóng của ngành hàng tỷ USD đang dần lộ rõ.
Biểu phí trên các sàn thương mại điện tử đang liên tục được điều chỉnh theo hướng tăng - giảm đan xen nhằm hỗ trợ nhà bán và kích cầu tiêu dùng.
'Chừng nào các nước châu Âu còn lựa chọn dựa vào khí đốt, họ còn phải chấp nhận những rủi ro địa chính trị đi kèm với nó'.
Chứng khoán Mỹ lao dốc từ mức kỷ lục trong phiên 15/5, kéo theo đà sụt giảm toàn cầu. Giá dầu tăng và lợi suất trái phiếu cao kích hoạt làn sóng bán tháo khi nỗi lo lạm phát trở lại.
Tin mới
Nhiều ngân hàng tăng trích lập dự phòng, đẩy mạnh rao bán tài sản thế chấp để xử lý nợ xấu đang nhích lên
Giá bạc trong nước và thế giới sáng 16/5 đồng loạt đi xuống khi tâm lý thận trọng tiếp tục bao trùm thị trường kim loại quý. Áp lực từ mặt bằng lãi suất cao tại Mỹ cùng đà tăng của đồng USD đang khiến dòng tiền có xu hướng rút khỏi các tài sản trú ẩn, trong đó có bạc.
Chi nhánh Phân phối sản phẩm lọc dầu Nghi Sơn (PVNDB), đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), vừa thu xếp thành công lô dầu thô đầu tiên cung cấp cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn, góp phần chủ động nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất, duy trì vận hành ổn định nhà máy.
Nguồn vốn luôn giữ vai trò quan trọng, là 'đòn bẩy' giúp nông dân phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập và đời sống. Thời gian qua, cùng với các nguồn vốn chính sách, Quỹ Hỗ trợ nông dân tỉnh Lào Cai đã khẳng định vai trò là kênh tín dụng đặc thù, giúp bà con thực hiện khát vọng vươn lên trong thời kỳ hội nhập.
Ngày 15-5, tại Đà Nẵng, Bộ Tư pháp tổ chức hội thảo lấy ý kiến về các đề án: Xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật; Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác xây dựng, kiểm tra và rà soát văn bản quy phạm pháp luật.
Sau nhiều năm bấp bênh vì phụ thuộc thời tiết và đầu ra, nghề muối ở Lâm Đồng đang dần khởi sắc. Không chỉ được mùa, được giá, việc chuyển từ muối đất sang muối trải bạt còn giúp hạt muối trắng hơn, chất lượng ổn định hơn, mở ra hướng phát triển bền vững cho diêm dân.
Quốc hội quyết định nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ kinh doanh từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng mỗi năm đang được đánh giá là bước điều chỉnh quan trọng nhằm giảm áp lực tuân thủ cho hộ kinh doanh nhỏ, khuyến khích các mô hình kinh doanh chuyển đổi theo hướng minh bạch.
UBND xã Duy Xuyên vừa ban hành thông báo tuyển sinh các lớp đào tạo nghề miễn phí cho lao động nông thôn năm 2026 nhằm tạo điều kiện cho người dân học nghề, nâng cao thu nhập và ổn định cuộc sống.