TP.HCM định hình siêu đô thị đa cực, hơn 27 triệu dân vào năm 2050

Tại kỳ họp sáng 30.10, Hội đồng Nhân dân TP.HCM thông qua Quy hoạch tổng thể thành phố thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm, định hướng siêu đô thị đa cực, đa trung tâm với hơn 27 triệu dân vào năm 2050. Sau khi được thông qua, Chủ tịch UBND thành phố sẽ xem xét phê duyệt Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm theo thẩm quyền và tổ chức thực hiện.

Phạm vi lập quy hoạch rộng 6.772,59 km², gồm 168 đơn vị hành chính; nghiên cứu liên kết Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Lâm Đồng và không gian biển. Dân số dự kiến 18 triệu người năm 2030, hơn 27 triệu năm 2050; lao động đạt 8,2 triệu năm 2030, 10,7 triệu năm 2045 và 11,3 triệu năm 2050.

Tầm nhìn gồm ba nấc: đô thị nổi trội Đông Nam Á; trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo châu Á; dài hạn là đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại.

TP.HCM được quy hoạch thành đô thị toàn cầu lấy con người làm trung tâm; hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; cơ chế mở, cạnh tranh quốc tế; không gian tích hợp, hạ tầng hiện đại, kết nối đất liền, biển, hàng không.

Năm cực động lực, năm trung tâm vệ tinh

Trước đó, trình bày tại kỳ họp, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết quy hoạch dựa trên bốn quan điểm: đô thị toàn cầu lấy con người làm trung tâm; hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; cơ chế mở, cạnh tranh quốc tế; không gian tích hợp, hạ tầng hiện đại, kết nối đất liền, biển, hàng không.

Mô hình gồm 5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh, 5 hệ liên kết chiến lược và 10 vùng quản trị. Năm cực gồm lõi trung tâm dịch vụ tài chính quốc tế; phía Đông đổi mới sáng tạo; phía Bắc công nghiệp, công nghệ cao, logistics; phía Nam cảng biển, thương mại tự do, logistics quốc tế, năng lượng; phía Tây đô thị, giáo dục, y tế.

Năm trung tâm vệ tinh là Côn Đảo, Long Hải - Hồ Tràm, Hóc Môn - Củ Chi, Bàu Bàng và Tân Uyên - Bắc Tân Uyên, nhằm phân bố chức năng phát triển trên không gian rộng hơn.

Năm hệ liên kết gồm trục Bắc - Nam nối cửa khẩu với biển; trục Đông - Tây kết nối Đồng bằng sông Cửu Long với Đông Nam Bộ; mạng lưới công nghiệp, sản xuất, logistics; hạ tầng đô thị đa tầng; hệ xanh - xanh dương lấy sông Sài Gòn - sông Đồng Nai làm trục sinh thái.

Mười vùng quản trị dựa trên chức năng, đất đai, hạ tầng, môi trường và bản sắc từng khu vực, làm căn cứ đề xuất chỉ tiêu hạ tầng, tổ chức thực hiện.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, thành phố chuyển từ tập trung vào lõi sang mạng lưới cực tăng trưởng; ưu tiên phát triển nén theo TOD tại đầu mối giao thông, tái thiết khu vực kém hiệu quả và tổ chức không gian ba chiều: mặt đất, ngầm, trên cao.

Các bản vẽ thiết kế đô thị thuộc Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm thởi điểm lấy ý kiến góp ý. 

Chuyển động lực tăng trưởng sang tri thức và công nghệ

Quy hoạch chuyển tăng trưởng từ vốn, đất đai, lao động sang năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và dịch vụ giá trị cao. Giai đoạn 2026-2030 tập trung công nghệ, đổi mới sáng tạo, hạ tầng chiến lược, dịch vụ đô thị; 2031-2035 nâng hiệu quả hạ tầng, năng suất; 2036-2045 chuyển sang kinh tế tri thức. Sau năm 2045, hướng tới tăng trưởng bền vững.

Trong 10 ngành, lĩnh vực thuộc bốn nhóm cốt lõi, các ngành giá trị gia tăng cao gồm sản xuất tiên tiến, tài chính khu vực, dịch vụ số và AI, logistics tiên tiến.

Thành phố hướng tới trung tâm văn hóa - sáng tạo hàng đầu cả nước, dựa trên bảo tồn di sản, công nghiệp văn hóa và đời sống văn hóa cơ sở. Đến năm 2050, TP.HCM đặt mục tiêu thành trung tâm giáo dục đại học, nghề nghiệp, khoa học và công nghệ hàng đầu châu Á, quy mô 2 triệu sinh viên; giai đoạn 2030-2050 bổ sung 1.400-2.000 ha đất đại học.

Về y tế, quy hoạch định hướng bệnh viện cửa ngõ, cụm y tế chuyên sâu, y tế du lịch; đẩy mạnh y tế dự phòng, y tế cơ sở, chuyển đổi số, thích ứng già hóa dân số và công nghiệp y - dược. Thành phố đặt mục tiêu có hệ thống an sinh xã hội tiên tiến, đến năm 2045 là một trong những thành phố đáng sống nhất thế giới.

Không gian ngầm phát triển tại trung tâm, đầu mối giao thông, chia ba tầng: nông 0-20 m, sâu 20-40 m, rất sâu trên 40 m. Không gian tầm thấp, tầm cao là động lực tăng trưởng mới, gắn với an ninh, quốc phòng và quản lý trên nền tảng số.

Ở hướng biển, Vịnh Gành Rái - Cần Giờ - Cái Mép, Thị Vải - Vũng Tàu - Côn Đảo là không gian liên kết cảng biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao, năng lượng, đô thị, du lịch biển - đảo; đồng thời xác định vị trí tiềm năng cho điện gió, lấn biển.

Bài và ảnh: Trọng Dân