TP.HCM dự kiến hoàn tất mở rộng Xa lộ Hà Nội và Quốc lộ 1 vào năm 2027
Dự án trục giao thông huyết mạch phía Đông quy mô 12-16 làn xe đang được tháo gỡ vướng mắc mặt bằng, dự kiến tái khởi động thi công từ cuối năm 2026.
Dự án mở rộng Xa lộ Hà Nội và Quốc lộ 1, trục giao thông xương sống kết nối TP.HCM với khu vực Đông Nam Bộ, đang bước vào giai đoạn tháo gỡ các vướng mắc cuối cùng sau hơn 15 năm triển khai. Công trình có tổng chiều dài 15,7km với quy mô từ 12-16 làn xe, được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để tình trạng ùn tắc tại cửa ngõ phía Đông khi hoàn thiện toàn bộ vào năm 2027.
Hiện trạng "nút thắt cổ chai" tại cửa ngõ phía Đông
Khởi công từ tháng 4/2010 theo hình thức BOT, dự án mở rộng Xa lộ Hà Nội đã hoàn thành và đưa vào khai thác ổn định hai đoạn trọng yếu từ cầu Sài Gòn đến Bình Thái và từ Bình Thái đến nút giao Trạm 2. Tuy nhiên, toàn tuyến vẫn chưa thể phát huy tối đa hiệu quả do tồn tại một "nút thắt" lớn tại đoạn từ nút giao Trạm 2 đến nút giao Tân Vạn.
Đặc biệt, khu vực dài khoảng 2,2km phía trước Bến xe Miền Đông mới vẫn đang trong tình trạng mặt đường thắt hẹp, không tương xứng với lưu lượng phương tiện ngày càng tăng cao từ Xa lộ Hà Nội và Quốc lộ 1 đổ về. Tình trạng này tạo nên điểm nghẽn giao thông nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng kết nối liên vùng của thành phố giàu nhất Việt Nam.
Đoạn qua bến xe Miền Đông mới còn vướng mặt bằng. Ảnh: Anh Tú
Vướng mắc trong giải phóng mặt bằng và bồi thường
Theo báo cáo, công tác giải phóng mặt bằng đoạn tuyến này liên quan đến 201 hộ dân với tổng diện tích đất thu hồi khoảng 17ha. Tính đến thời điểm hiện tại, mới chỉ có 55 hộ nhận bồi thường (khoảng 5,5ha), trong khi 146 hộ còn lại với diện tích 11,5ha vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Đây là nguyên nhân chính khiến dự án phải tạm dừng thi công kéo dài dù khối lượng xây lắp đoạn từ ngã ba Trạm 2 đến nút giao Tân Vạn đã đạt hơn 91%.
Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự chậm trễ được xác định là do chênh lệch đơn giá bồi thường đất nông nghiệp giữa TP.HCM và tỉnh Bình Dương. Thêm vào đó, đoạn tuyến này nằm trong phạm vi dự án bồi thường dọc Xa lộ Hà Nội để tạo quỹ đất cho Metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên), khiến quy trình xác lập đơn giá trở nên phức tạp hơn.
Nút thắt cổ chai bao năm qua vẫn tồn tại. Ảnh: Báo Xây Dựng
Lộ trình tái khởi động và kỳ vọng kinh tế
Để khơi thông dự án, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM đang tích cực phối hợp với các đơn vị liên quan tại Dĩ An và UBND phường Đông Hòa để hoàn thiện phương án bồi thường điều chỉnh. Kế hoạch cụ thể đã được xác lập nhằm đưa dự án về đích đúng hạn:
Quý II/2026: Thẩm định và phê duyệt phương án bồi thường điều chỉnh.
Quý III/2026: Triển khai chi trả tiền bồi thường cho các hộ dân còn lại.
Quý IV/2026: Nhận bàn giao mặt bằng và chính thức tái khởi động thi công.
Năm 2027: Hoàn thành toàn bộ dự án, đưa vào khai thác đồng bộ.
Việc hoàn thiện trục Xa lộ Hà Nội - Quốc lộ 1 không chỉ có ý nghĩa về mặt giao thông mà còn là động lực phát triển kinh tế quan trọng. Hiện nay, vị thế đầu tàu kinh tế của TP.HCM vẫn được giữ vững với tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) hợp nhất ước đạt 2.707.805 tỷ đồng, chiếm khoảng 1/4 GDP cả nước. Việc tháo gỡ các điểm nghẽn hạ tầng sẽ giúp tối ưu hóa hoạt động logistics và tạo dư địa phát triển đô thị cho khu vực cửa ngõ phía Đông.
