TP.HCM khánh thành Công viên tưởng niệm nạn nhân Covid-19

Toàn cảnh đài tưởng niệm nạn nhân Covid-19 ở TP.HCM Sau hơn 2 tháng thi công, đài tưởng niệm nạn nhân Covid-19 tại công viên số 1 Lý Thái Tổ, phường Vườn Lài, TP.HCM đã hoàn thiện, sẵn sàng đón người dân đến tham quan, tưởng nhớ người đã khuất.

Tối 12/2, TP.HCM chính thức khánh thành Công viên tưởng niệm số 1 Lý Thái Tổ (phường Vườn Lài), đưa vào sử dụng giai đoạn 1 của dự án được đầu tư hơn 263 tỷ đồng theo hình thức xã hội hóa. Công trình không chỉ bổ sung thêm 4,3 ha mảng xanh giữa trung tâm đô thị mà còn là nơi tưởng niệm các nạn nhân Covid-19 và tri ân lực lượng tuyến đầu - những con người đã đi qua giai đoạn khốc liệt nhất trong lịch sử thành phố.

Buổi lễ diễn ra từ 18h30 với sự tham dự của Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang cùng thường trực Thành ủy, UBND thành phố, chức sắc tôn giáo và người dân. Trong không gian trang nghiêm, những thước phim, tiết mục biểu diễn tái hiện lại giai đoạn thành phố oằn mình chống dịch đã khiến nhiều người lặng đi khi nhớ về một thời khắc chưa xa nhưng đầy ám ảnh.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.HCM, xúc động nhắc lại những mất mát mà thành phố từng trải qua. Ông nói giữa không gian tưởng niệm này, thành phố dành phút mặc niệm cho hàng nghìn đồng bào đã ra đi trong đại dịch - những mất mát không gì bù đắp được.

“Có người rời cõi đời trong cô quạnh, không kịp nói lời từ biệt; có những đứa trẻ sớm mồ côi khi chưa kịp hiểu trọn hai tiếng ‘mẹ cha’”, ông chia sẻ.

Ông Nguyễn Văn Được - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.HCM - phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: Khương Nguyễn.

Chủ tịch UBND TP.HCM nhắc nhớ về giai đoạn khó khăn của thành phố khi số ca bệnh tăng từng giờ, xe cấp cứu nối dài trong đêm, nhiều khu phố chìm trong tĩnh lặng. Nhưng trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất, tinh thần đoàn kết và ý chí của người dân chưa bao giờ gục ngã.

Ông bày tỏ tin tưởng công viên sẽ trở thành “lá phổi xanh” và điểm hẹn văn hóa đặc biệt của thành phố - nơi mỗi người có thể tìm thấy sự tĩnh tại, nơi ký ức và hiện tại gặp nhau, và từ đau thương nuôi dưỡng hy vọng. Theo ông, công trình mang ba thông điệp cốt lõi: sự hồi sinh, lòng nhân nghĩa - đoàn kết và khát vọng hướng tới tương lai.

Khoảng lặng để tưởng niệm và suy ngẫm.

Khu đất số 1 Lý Thái Tổ từng bị bỏ hoang nhiều năm dù nằm ở vị trí trung tâm và mang giá trị lịch sử - cảnh quan đặc biệt. Tháng 10/2025, Thường trực Thành ủy TP.HCM quyết định chuyển đổi công năng khu đất này thành công viên công cộng kết hợp không gian tưởng niệm nạn nhân Covid-19.

Dự án thuộc nhóm 9 công trình trọng điểm trong chiến lược phát triển mảng xanh đô thị của TP.HCM giai đoạn mới. Giai đoạn 1 được triển khai theo hình thức xã hội hóa, do Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển đô thị Vũng Tàu (thuộc Tập đoàn Sun Group) tài trợ và thực hiện với tổng kinh phí hơn 263 tỷ đồng. Toàn bộ công trình được hoàn thành trong hơn 90 ngày đêm, kịp đưa vào sử dụng trước thềm Xuân Bính Ngọ.

Công trường vận hành liên tục theo mô hình 3 ca - 4 kíp. Có thời điểm, gần 500 công nhân và khoảng 20 kỹ sư làm việc xuyên ngày đêm để đảm bảo tiến độ và chất lượng. Riêng hạng mục Tượng đài “Giọt nước” đòi hỏi kỹ thuật phức tạp, được hoàn thiện trong khoảng 45 ngày với sự phối hợp của nhiều đơn vị chuyên môn trong và ngoài nước.

Toàn bộ không gian công viên được tổ chức trên khu đất hình tam giác, các cạnh được xử lý mềm mại nhằm tạo cảm giác liền mạch. Ở trung tâm là quảng trường tròn rộng 1.800 m2, lấy cảm hứng từ hình ảnh giọt nước rơi xuống mặt đất, tạo thành một khoảng lõm sâu khoảng 4 m. Phần đất đào lên được tận dụng để đắp thành các gò đồi cảnh quan xung quanh, tạo thế cân bằng cho tổng thể.

Bên trong Công viên tưởng niệm số 1 Lý Thái Tổ vừa được khánh thành. Ảnh: Khương Nguyễn.

Tâm điểm của quảng trường là Tượng đài “Giọt nước” cao 6 m, chu vi 13 m, chế tác từ inox gương nguyên khối. Bên trong khối giọt nước là hình ảnh trái tim, biểu tượng của tri ân và yêu thương. Bề mặt phản chiếu hình ảnh những người đứng xung quanh, gửi gắm thông điệp rằng nỗi đau không thuộc về riêng ai mà là ký ức chung của cả cộng đồng.

Bao quanh tượng đài là hệ thống 9 bậc cấp chia thành ba tầng, tượng trưng cho hành trình vòng đời con người. Tầng thấp nhất khắc họa 12 con giáp, như dấu ấn thời gian ghi nhớ từng phận người. Tầng giữa là những dấu chân đá, biểu trưng cho hành trình sống còn dang dở. Ở tầng cao nhất, hoa sen, hoa sứ, hoa cúc được khảm đồng, gợi liên tưởng đến sự hóa thân và tiếp nối.

360 “ngọn nến nước” cùng gần 1.000 điểm ánh sáng được bố trí quanh quảng trường. Khi đêm xuống, toàn bộ khu vực trở thành một không gian lặng lẽ, lung linh như rừng nến - một khoảng lặng để tưởng niệm và suy ngẫm.

Bên cạnh không gian tưởng niệm, hệ thống cây cổ thụ được bảo tồn; các biệt thự cũ trong khuôn viên được cải tạo thành không gian triển lãm, thư viện và sinh hoạt cộng đồng. Nhiều khu vực mở dành cho thể thao, giao lưu văn hóa, nghệ thuật cũng được bố trí, hướng tới việc biến nơi đây thành điểm đến lâu dài cho người dân thành phố.

Chiến lược phát triển bền vững

Việc đưa Công viên số 1 Lý Thái Tổ vào hoạt động không chỉ đơn thuần là chỉnh trang đô thị mà còn phản ánh định hướng phát triển dài hạn của TP.HCM: Tăng trưởng hiện đại song hành cùng mở rộng không gian công cộng và nuôi dưỡng ký ức đô thị.

Trên thế giới, các siêu đô thị như New York, London, Seoul hay Singapore đều xem mảng xanh công cộng là hạ tầng thiết yếu, góp phần nâng cao chất lượng sống và gắn kết cộng đồng. Với công trình này, TP.HCM cho thấy nỗ lực đưa mảng xanh và không gian cộng đồng trở thành trọng tâm trong chiến lược phát triển, đặt con người ở vị trí trung tâm của mọi chính sách đô thị.

Nhân dịp khánh thành, đơn vị tài trợ cũng tổ chức không gian hội hoa xuân trên toàn bộ diện tích công viên với gần 30.000 cây và chậu hoa, được bố trí thành 12 tiểu cảnh mang đậm sắc xuân ba miền, tạo thêm điểm du xuân cho người dân dịp Tết.

Khép lại buổi lễ, lãnh đạo thành phố gửi lời chúc năm mới an khang, hạnh phúc tới người dân, đồng thời bày tỏ kỳ vọng TP.HCM sẽ tiếp tục phát triển năng động, hiện đại nhưng vẫn giữ trọn bản sắc “thành phố nghĩa tình”.

Giữa nhịp sống hối hả của đại đô thị hơn 10 triệu dân, Công viên tưởng niệm số 1 Lý Thái Tổ không chỉ là một khoảng xanh mới. Đó là không gian để nhớ, để tri ân và để mỗi người tìm thấy sự tĩnh lặng cần thiết, như một cách thành phố đi tiếp về phía trước mà không quên những gì đã đi qua.

Minh Vũ