TP.HCM muốn trở thành cửa ngõ kết nối dòng vốn toàn cầu

Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Công Vinh phát biểu tại chương trình CEO 500. Ảnh: Duy Hiệu.

Chiều 26/10, phát biểu tại sự kiện CEO 500 với chủ đề "Sự hội tụ của FDI, công nghệ và dòng chảy tài chính toàn cầu" trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu - Sự hội tụ của các cực tăng trưởng mới toàn cầu (AEF 2026), ông Nguyễn Công Vinh, Phó chủ tịch UBND TP.HCM nhấn mạnh đây là chương trình đối thoại có ý nghĩa đặc biệt đối với thành phố.

Theo ông, mục tiêu của sự kiện không chỉ là thu hút thêm vốn đầu tư, mà quan trọng hơn là cùng cộng đồng doanh nghiệp nhận diện những cơ hội mới, giải quyết các bài toán phát triển cụ thể và kiến tạo động lực tăng trưởng trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, dòng vốn liên tục dịch chuyển trên quy mô toàn cầu.

TP.HCM sẵn sàng tiếp nhận các đề xuất, đồng hành cùng doanh nghiệp

Trước sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong thu hút đầu tư quốc tế, TP.HCM xác định ưu tiên dòng vốn FDI chất lượng cao, tập trung vào các lĩnh vực tài chính, công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế xanh, phát triển bền vững và đổi mới sáng tạo. Năm 2026, thành phố đặt mục tiêu thu hút 19 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài.

Tại chương trình CEO 500, lãnh đạo TP.HCM mong muốn lắng nghe góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp về xu hướng dịch chuyển của dòng vốn FDI, công nghệ và tài chính toàn cầu, cũng như những yếu tố quyết định sức hấp dẫn của một điểm đến đầu tư.

"Những góc nhìn đó là cơ sở để TP nhìn lại chính mình: Lợi thế nào cần phát huy, năng lực nào cần đầu tư thêm, điểm nghẽn nào cần giải quyết", ông nói.

Lãnh đạo UBND TP.HCM khẳng định chính quyền thành phố sẵn sàng tiếp nhận các đề xuất, đồng hành cùng doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn phát sinh trong thực tiễn trên tinh thần rõ việc, rõ đầu mối và rõ tiến độ.

CEO 500 quy tụ hơn 500 lãnh đạo doanh nghiệp cùng đại diện chính quyền TP.HCM, nhằm khám phá các cơ hội hợp tác và sáng kiến tăng trưởng mới cho thành phố. Ảnh: Duy Hiệu.

Không chỉ hướng đến vai trò là thị trường tiêu thụ hay điểm đến đầu tư, TP.HCM còn đặt mục tiêu trở thành đầu mối kết nối Việt Nam với các nguồn lực phát triển của khu vực và thế giới.

"Chúng tôi muốn hôm nay là dịp để cộng đồng doanh nghiệp toàn cầu nhìn TP.HCM với một tâm thế mới. TP.HCM không chỉ là một thị trường lớn của Việt Nam. Thành phố đang hướng tới trở thành cửa ngõ kết nối Việt Nam với dòng vốn, công nghệ, thị trường và nguồn lực phát triển của cả khu vực và thế giới", ông nói.

Theo định hướng này, TP sẽ tăng cường kết nối các nhà đầu tư quốc tế với hệ sinh thái sản xuất, logistics, tài chính và công nghệ trong nước, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng hoạt động trong không gian kinh tế khu vực.

Qua đó, TP.HCM kỳ vọng phát huy vai trò cầu nối giữa dòng vốn toàn cầu với thị trường, nguồn nhân lực và những cơ hội phát triển mới.

Chuyển đổi mô hình thu hút đầu tư

Phát biểu tham luận, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP.HCM (VIFC-HCMC) cho rằng TP.HCM nói riêng và Việt Nam nói chung đã đạt được những kết quả đáng kể trong thu hút FDI và tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tuy nhiên, phần lớn hoạt động sản xuất vẫn tập trung vào gia công, lắp ráp, trong khi năng lực nghiên cứu, phát triển công nghệ và nguồn nhân lực kỹ năng cao còn hạn chế.

Dẫn số liệu tại phiên tham luận, ông Huân cho biết giá trị gia tăng nước ngoài chiếm khoảng 48% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước, phản ánh mức độ phụ thuộc đáng kể vào nguyên liệu, linh kiện và các yếu tố đầu vào nhập khẩu.

Bên cạnh đó, hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) chỉ chiếm 1,9% tổng vốn FDI đăng ký mới trong giai đoạn 2020-2024, trong khi tỷ lệ lao động có kỹ năng cao trong ngành chế biến, chế tạo mới đạt khoảng 5%.

Theo ông, những hạn chế này cho thấy Việt Nam cần chuyển từ mô hình thu hút đầu tư dựa trên quy mô vốn và năng lực sản xuất sang lựa chọn các dự án có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực công nghệ trong nước.

Các lĩnh vực cần ưu tiên gồm trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng số, bán dẫn, robot và tự động hóa, công nghệ sinh học, năng lượng sạch, vật liệu tiên tiến và tài chính số. Riêng công nghệ lượng tử cần được chuẩn bị với tầm nhìn dài hạn.

Tuy nhiên, theo ông Huân, việc lựa chọn ngành ưu tiên phải đi kèm xác định những công đoạn Việt Nam có khả năng tạo ra lợi thế, chẳng hạn thiết kế chip, phát triển giải pháp AI, chế tạo linh kiện hoặc sở hữu công nghệ. Quyết định phân bổ vốn cũng cần dựa trên nhu cầu thị trường, chất lượng nhân lực và khả năng lan tỏa sang hệ thống doanh nghiệp trong nước.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP.HCM (VIFC-HCMC). Ảnh: Duy Hiệu.

Trong quá trình này, ông Huân nhận định VIFC-HCMC không nên chỉ đóng vai trò thu hút hay cung ứng vốn, mà cần trở thành đầu mối điều phối, định hướng dòng tiền vào các ngành công nghiệp chiến lược.

"Vốn FDI không chạy theo số lượng, tổng vốn mà tập trung đo lường chất lượng dòng vốn hướng vào công nghệ lõi và đổi mới sáng tạo", ông nhấn mạnh.

Từ định hướng trên, ông kêu gọi các tập đoàn và nhà đầu tư quốc tế cùng TP.HCM phát triển những ngành công nghiệp tương lai. VIFC-HCMC cam kết hỗ trợ kết nối nguồn lực, tạo điều kiện thuận lợi để nhà đầu tư đạt được lợi ích tương xứng với đóng góp cho sự phát triển của Việt Nam.

Ở góc độ quốc tế, ông Fazurin Jamaludin, Trưởng đại diện Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tại Việt Nam và Lào nhận định Việt Nam đang đứng trước cơ hội hưởng lợi từ làn sóng đầu tư vào AI. Tuy nhiên, khả năng tận dụng cơ hội này phụ thuộc lớn vào vị trí của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo ông, chuỗi cung ứng AI hiện tập trung tại một số ít quốc gia, khiến lợi ích từ làn sóng tăng trưởng công nghệ chưa được phân bổ đồng đều giữa các nền kinh tế. Vì vậy, các quốc gia cần giải quyết những hạn chế mang tính cấu trúc để có thể tham gia sâu hơn và hưởng lợi từ sự phát triển của AI.

Ông Fazurin Jamaludin, Trưởng đại diện Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tại Việt Nam và Lào. Ảnh: Duy Hiệu.

Dù triển vọng kinh tế toàn cầu tích cực hơn dự kiến, đại diện IMF lưu ý nhiều rủi ro vẫn hiện hữu, đặc biệt là vấn đề an ninh năng lượng. Ông cho rằng các quốc gia cần tăng cường hợp tác để ứng phó với thách thức này.

Đối với Việt Nam, ông Jamaludin cảnh báo tác động của biến động giá năng lượng đến mặt bằng giá trong nước có thể chưa được phản ánh đầy đủ, trong bối cảnh thời điểm kết thúc xung đột tại Trung Đông vẫn khó xác định.

Về dài hạn, để tăng sức hấp dẫn đối với dòng vốn đầu tư quốc tế và tận dụng các cơ hội tăng trưởng mới, đại diện IMF khuyến nghị Việt Nam tiếp tục hoàn thiện chính sách kinh tế, cải thiện chất lượng và khả năng cung cấp dữ liệu, qua đó nâng cao năng lực thích ứng trước những biến động của kinh tế toàn cầu.