TP.HCM nói gì về những căn nhà chỉ còn 3-7m² sau giải tỏa rạch Xuyên Tâm?

Sau khi giải phóng mặt bằng dự án rạch Xuyên Tâm đoạn qua phường Gia Định, nhiều căn nhà chỉ còn diện tích từ 3-7m² xuất hiện dọc tuyến. Đây là phần diện tích còn lại sau giải tỏa, được một số hộ dân sửa chữa để tiếp tục sinh sống hoặc cho thuê kinh doanh. Tại họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM chiều 23.7 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy cùng Sở Văn hóa - Thể thao TP.HCM tổ chức, đại diện Sở Xây dựng và các đơn vị liên quan đã làm rõ căn cứ pháp lý cũng như hướng xử lý đối với các trường hợp này.

Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm là dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật với gói thầu xây lắp, đi qua các phường Gia Định, Bình Thạnh, Bình Lợi Trung và An Nhơn. Có 2.190 trường hợp bị ảnh hưởng, gồm 897 trường hợp giải tỏa một phần và 1.293 trường hợp giải tỏa toàn phần.

Trả lời câu hỏi của phóng viên, ông Trần Hữu Tín, Phó trưởng Phòng Quản lý chất lượng công trình xây dựng, Sở Xây dựng TP.HCM, cho biết đối với các lô đất dự kiến xây dựng nhà ở liền kề, quy định hiện hành yêu cầu diện tích tối thiểu là 36m², chiều rộng mặt tiền tiếp giáp lộ giới và chiều sâu so với chỉ giới xây dựng đều không nhỏ hơn 3m. Dẫn quy định tại Phụ lục 18 Quy chế quản lý kiến trúc TP.HCM ban hành kèm theo Quyết định số 56/2021/QĐ-UBND ngày 28.12.2021 của UBND Thành phố, đại diện Sở Xây dựng cho biết những lô đất không đáp ứng các điều kiện trên vẫn có thể được xem xét theo từng trường hợp cụ thể.

Theo đó, nếu lô đất có chiều rộng mặt tiền hoặc chiều sâu nhỏ hơn 3m thì chỉ được cải tạo, sửa chữa theo quy mô hiện trạng hoặc xây dựng mới với chiều cao tối đa tại chỉ giới xây dựng 7m, chiều cao đến đỉnh mái không quá 9m.

Đối với lô đất có diện tích dưới 15m² nhưng chiều rộng mặt tiền và chiều sâu đều từ 3m trở lên, chủ sử dụng cũng có thể được xem xét cải tạo, sửa chữa theo hiện trạng hoặc xây dựng mới với chiều cao đến đỉnh mái không quá 7m.

Ông Tín cho biết, các thửa đất còn lại sau giải phóng mặt bằng chỉ từ 3-7m² không đồng nghĩa với việc đương nhiên không được xây dựng. Việc xem xét còn phụ thuộc vào chiều rộng mặt tiền, chiều sâu và các điều kiện cụ thể của từng thửa đất.

Tuy nhiên, ông cũng nhìn nhận do diện tích quá nhỏ, nếu được xây dựng thì công trình rất khó đáp ứng đầy đủ công năng sử dụng và dễ hình thành các căn nhà siêu mỏng, ảnh hưởng đến không gian kiến trúc đô thị.

Để hạn chế tình trạng này tại các dự án chỉnh trang đô thị, cải tạo kênh rạch trong thời gian tới, đại diện Sở Xây dựng cho rằng chính quyền địa phương cần chủ động trao đổi, thỏa thuận với người dân để bồi thường đối với phần diện tích còn lại hoặc khuyến khích các hộ dân hợp thửa nhằm bảo đảm đủ điều kiện xây dựng theo quy chuẩn.

Chia sẻ tại họp báo ông Phạm Nhật Linh, Trưởng Ban Quản lý Dự án 3 (Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM), cho biết TP.HCM đang xem xét rút ngắn tiến độ dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm gần 1 năm theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND TP.HCM.

Tại họp báo, ông Phạm Nhật Linh, Trưởng Ban Quản lý Dự án 3 thuộc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM, cũng cập nhật tiến độ dự án rạch Xuyên Tâm.

Theo ông Linh, dự án được chia thành ba gói thầu xây lắp và đang được triển khai đồng loạt. Trong đó, gói thầu XL-03 đã cơ bản hoàn thành nhiều hạng mục, khối lượng thực hiện đạt khoảng 75%, dự kiến thông xe kỹ thuật phía bên trái tuyến trước ngày 2.9.2026 và hoàn thành toàn bộ gói thầu trong năm 2026.

Hai gói thầu còn lại cũng đang được đẩy nhanh tiến độ, với gói XL-02 triển khai 8 mũi thi công và gói XL-01 triển khai 5 mũi thi công.

Về công tác giải phóng mặt bằng, Trưởng Ban Quản lý Dự án 3 cho biết có 2.190 trường hợp bị ảnh hưởng có phương án bồi thường, gồm 897 trường hợp một phần và 1.293 toàn phần. Công tác giải phóng đến cuối tháng 6.2026, phường Gia Định, Bình Thạnh đã hoàn thành 100% bàn giao mặt bằng; trước đó, phường An Nhơn hoàn thành 100% mặt bằng từ tháng 12.2025. Phường Bình Lợi Trung hoàn thành 278/317 trường hợp, đạt khoảng 90%, chưa hoàn thành bàn giao mặt bằng.

Theo đại diện Ban Quản lý dự án, các đơn vị liên quan đang rà soát tính khả thi của việc rút ngắn tiến độ, điều chỉnh kế hoạch thi công và đề xuất các giải pháp để báo cáo UBND TP.HCM, phấn đấu hoàn thành toàn bộ dự án vào cuối năm 2027, sớm hơn kế hoạch. Đáng chú ý, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị đề xuất Sở Xây dựng, Công an thành phố hỗ trợ cấp phép tạo “luồng xanh” giao thông ưu tiên cho phương tiện vận chuyển phục vụ thi công gói thầu được phép lưu thông trên một số tuyến đường cấm vào công trường và thêm khung giờ chạy vào ban ngày (trừ giờ cao điểm); có quy trình cho nhà thầu đăng ký đối với trường hợp xe vận chuyển vật liệu, thiết bị quá khổ vào công trường...

Bài và ảnh: Trọng Dân