TP.HCM phấn đấu đưa các bệnh viện cửa ngõ lên tuyến cuối

Ngày 4/7, ông Nguyễn Phước Lộc, Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM, đã có buổi làm việc với các bệnh viện cửa ngõ của thành phố nhằm đánh giá hiệu quả hoạt động sau một năm chuyển đổi mô hình và hạ tầng mới.

Báo cáo tại buổi làm việc, đại diện các bệnh viện khẳng định cơ sở vật chất hiện đại đã tạo ra cú hích lớn, song áp lực về tốc độ gia tăng dân số và sự thiếu hụt cục bộ số giường bệnh theo quy hoạch vẫn đang hiện hữu.

Bệnh viện cửa ngõ ‘thay áo’

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thành Phương, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Khu vực Củ Chi, cho biết sau nửa năm chính thức chuyển vị trí sang cơ sở vật chất mới với quy mô 500 giường, bệnh viện ghi nhận các chỉ số chuyên môn tăng trưởng ấn tượng.

Cụ thể, công tác khám chữa bệnh tăng 16,5%, tỷ lệ bệnh nhân cấp cứu nhập viện tăng 28,79% và điều trị nội trú tăng hơn 11%. Những con số này minh chứng cho niềm tin bước đầu của người dân ngoại thành vào chất lượng y tế tuyến huyện.

Bệnh viện Đa khoa khu vực Củ Chi với thiết kế ấn tượng, hiện đại và đầy đủ công năng. Ảnh: Quỳnh Danh.

Trong khi đó, ở cửa ngõ phía Đông, TS.BS Cao Tấn Phước, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Khu vực Thủ Đức, cho biết cũng ghi nhận áp lực vận hành khổng lồ sau hơn một năm khánh thành cơ sở mới (ngày 24/4/2025). Với quy mô 1.000 giường bệnh cùng hệ thống 24 khoa lâm sàng, mỗi ngày cơ sở này tiếp đón trên 3.500 lượt khám và điều trị nội trú cho hơn 750 bệnh nhân.

"Mục tiêu quyết liệt trong giai đoạn 2026 - 2030 là phải đưa Đa khoa Khu vực Củ Chi và Thủ Đức đạt tiêu chuẩn bệnh viện hạng I đúng nghĩa, tiến tới trở thành các bệnh viện tuyến cuối", đại diện các đơn vị kỳ vọng.

Để giải quyết nhu cầu chăm sóc sức khỏe của 1,2 triệu dân khu vực phía Đông (với 1/3 là trẻ em), Bệnh viện Đa khoa Khu vực Thủ Đức đã dịch chuyển Trạm Cấp cứu 115 về khuôn viên, thiết lập quy trình cấp cứu nội - ngoại viện đồng bộ. Đơn vị này cũng phối hợp với Bệnh viện Bình Dân mổ khẩn tại chỗ các ca vỡ mạch máu lớn, liên kết với Bệnh viện Nhi đồng 2 xử lý đa chấn thương nhi phức tạp trước khi chuyển tuyến an toàn.

Khung cảnh hoành tráng của Bệnh viện Đa khoa Khu vực Thủ Đức - công trình y tế nghìn tỷ mới tọa lạc cửa ngõ phía Đông thành phố. Ảnh: Quỳnh Danh.

Dù hạ tầng được nâng cấp mạnh mẽ, lãnh đạo thành phố nhìn nhận hệ thống y tế vùng ven vẫn đang chạy đua vũ trang với tốc độ tăng trưởng dân số cơ học.

Phân tích số liệu thực tế, Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Phước Lộc chỉ rõ TP.HCM đang phấn đấu đạt tỷ lệ 35 giường bệnh/vạn dân trong năm nay và hướng tới 42 giường bệnh/vạn dân vào năm 2030. Tuy nhiên, đối chiếu với các tọa độ cửa ngõ, khoảng trống hạ tầng vẫn rất lớn.

Cụ thể, khu vực Củ Chi có quy mô 588.000 dân, dù đạt tỷ lệ 35 giường/vạn dân, tính toán thực tế vẫn thiếu khoảng 119 giường bệnh trong năm nay nếu gộp công suất của cả Đa khoa khu vực Củ Chi, bệnh viện huyện và hệ thống tư nhân (Xuyên Á). Đến năm 2030, khu vực này cần tới 2.436 giường.

Nhiều ca mổ phức tạp được ê-kíp Bệnh viện Đa khoa Khu vực Thủ Đức thực hiện. Ảnh: BVCC.

Khu vực Hóc Môn với quy mô 774.000 dân, hiện tại chỉ có duy nhất Bệnh viện Đa khoa Khu vực Hóc Môn (700 giường). Đồng nghĩa địa phương đang thiếu hụt gần 2.000 giường bệnh so với nhu cầu thực tế.

Khu vực Thủ Đức với quy mô 1,02 triệu dân, dù sở hữu mạng lưới danh tiếng gồm Ung bướu cơ sở 2, Lê Văn Thịnh, Lê Văn Việt... Thủ Đức vẫn thiếu từ 250 đến 750 giường bệnh tùy thuộc vào việc có tính toán cả khối lượng của Bệnh viện Quân dân y miền Đông hay không.

Để bù đắp các khoảng trống này, thành phố đã đổ nguồn lực đầu tư công rất lớn. Hiện tại, hai bệnh viện Thủ Đức và Hóc Môn đã được trang bị hệ thống 18 phòng mổ hiện đại, riêng Củ Chi sở hữu tới 22 phòng mổ - con số vượt trội so với một số bệnh viện hạng I tuyến trung tâm. Các công nghệ cao cấp như CT, DSA, MRI và robot phẫu thuật mắt, phẫu thuật ngoại khoa cũng đã được đồng loạt đấu thầu, giải ngân.

Gỡ nút thắt trang thiết bị

Trở ngại lớn nhất của các bệnh viện cửa ngõ lúc này nằm ở công tác hoàn thiện chuỗi đấu thầu vật tư y tế và giữ chân nhân lực chất lượng cao. Tại Bệnh viện Đa khoa Khu vực Củ Chi, trong số 10 gói thầu thuộc giai đoạn 1, đơn vị mới chỉ thực hiện thành công 3 gói, 7 gói còn lại chưa hoàn thành do vướng mắc thủ tục kỹ thuật.

Ông Nguyễn Phước Lộc, Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM, phát biểu chỉ đạo. Ảnh: X.M.

Giải trình vấn đề này, đại diện ban quản lý dự án cho biết các thiết bị được gom chung vào gói thầu trị giá 1.200 tỷ đồng để tránh xé lẻ, gây khó cho quyết toán. Sau khi bị rớt thầu vào tháng 6, gói thầu này đã được đăng báo đấu thầu lại và dự kiến mở thầu vào ngày 14/7 tới.

Về mặt chiến lược quản trị, ngành y tế thành phố đang thay đổi hoàn toàn tư duy tiếp cận, chuyển từ hỗ trợ luân phiên theo Đề án 1816 thông thường sang mô hình "cầm tay chỉ việc", ký hợp đồng nguyên tắc dài hạn với các bệnh viện tuyến cuối.

Hiện tại, các bệnh viện lớn như Chợ Rẫy, Thống Nhất, Đại học Y Dược, Viện Tim, Mắt TP.HCM và Quân y 175 đã nhập cuộc luân phiên cắm chốt, chuyển giao công nghệ cao tại chỗ cho khối cửa ngõ.

Nhằm bảo đảm tính bền vững cho hệ thống y tế "đa trung tâm, đa cực, đa tầng" theo định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, ông Nguyễn Phước Lộc đề nghị các sở, ngành liên quan khẩn trương tham mưu các chính sách giữ chân dòng nhân lực chất lượng cao về vùng ven.

"Thành phố cần nghiên cứu cơ chế chính sách ưu đãi cho bác sĩ tuyến trung tâm đi luân phiên, tránh tình trạng điều động cơ học gây áp lực cho bệnh viện tuyến trên khi họ phải cử nhân sự giỏi đi nhưng không có nguồn thu bù đắp", ông Lộc nhấn mạnh.

Song song đó, lãnh đạo thành phố đề xuất xây dựng các khu nhà công vụ ngay sát các bệnh viện cửa ngõ nhằm giải quyết bài toán an cư, lưu trú cho đội ngũ y bác sĩ yên tâm công tác dài ngày. Đồng thời, kiến nghị Bảo hiểm xã hội Việt Nam sớm tháo gỡ vướng mắc trong quy trình thanh toán bảo hiểm y tế cho các ca phẫu thuật, hội chẩn thuộc diện chỉ đạo tuyến và hoạt động khám chữa bệnh lưu động.

Về lâu dài, Sở Y tế TP.HCM định hướng đẩy mạnh liên kết chặt chẽ theo mô hình Viện - Trường giữa các bệnh viện cửa ngõ với 3 đại học y khoa lớn trên địa bàn (ĐH Y Dược TP.HCM, ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch và ĐH Khoa học Sức khỏe thuộc ĐHQG TP.HCM). Sự gắn kết này được kỳ vọng sẽ nhanh chóng kéo nâng tỷ lệ bác sĩ/vạn dân của thành phố vốn đang bị pha loãng (từ 34 xuống còn 22 bác sĩ/vạn dân) sau quá trình điều chỉnh, mở rộng kết nối vùng liên tỉnh.