TP.HCM: Sắp vận hành dự án ngăn triều gần 10.000 tỉ đồng sau nhiều năm chờ đợi

Ngày 18/9, theo ghi nhận của PV Báo Xây dựng tại cống ngăn triều Phú Định (quận 8 cũ), thuộc dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1), hàng trăm công nhân đang hoàn thiện các hạng mục cuối để đưa cống vào vận hành. 

Trên hai đoạn đường Phú Định và Đình An Tài ven kênh Đôi (khu vực qua cống Phú Định), nhà thầu đang lu nền, thảm bê tông nhựa và lát gạch vỉa hè.

Ông Phạm Văn Hùng, Chỉ huy trưởng công trình cống Phú Định, cho biết đang có khoảng 200 cán bộ, kỹ sư, công nhân thi công, kể cả ban đêm, để hoàn thành toàn bộ công trình. Hiện cửa van ngăn triều chính đã hoàn thành, có thể vận hành; hệ thống cửa van âu thuyền chuẩn bị được lắp đặt.

Theo ông Hùng, cống Phú Định có thiết kế gồm âu thuyền và trạm bơm với 6 máy bơm. Trong giai đoạn đầu, 3 máy bơm được lắp đặt có tổng công suất khoảng 6m³/giây. “Kỳ vọng lớn nhất của chúng tôi là khi dự án hoàn thành, người dân phía trong sẽ không còn bị ngập”, ông Hùng chia sẻ.

Việc thi công trong mùa mưa cũng đặt ra nhiều khó khăn. Ông Hùng cho biết, đơn vị phải chủ động triển khai các hạng mục tạm để che chắn, tranh thủ thi công những phần việc phù hợp khi trời mưa và tăng cường nhân lực khi thời tiết thuận lợi, kể cả ban đêm.

Bà Liên (60 tuổi), người dân sống trên đường Phú Định, cho biết trước đây khu vực thường xuyên ngập khi mưa lớn hoặc triều cường: “Nước ngập đen ngòm, rắn rết, chuột bọ bò cả vào nhà. Không ít lần nửa đêm cả nhà phải thức dậy tát, bơm nước ra ngoài”. Tình trạng kéo dài nhiều năm, ảnh hưởng đến sinh hoạt, đi lại và việc buôn bán của người dân.

Theo bà Liên, sau khi đường sá được nâng cấp, diện mạo khu vực thay đổi rõ rệt và tình trạng ngập cũng giảm. Điều bà vui nhất là cảnh quan ngày càng khang trang, sạch đẹp; buổi tối, người dân có thể ra đường đi bộ, tập thể dục. "Tôi mong công trình sớm hoàn thành để người dân ổn định cuộc sống, không còn phải lo cảnh ngập như trước", bà Liên nói.

Tương tự, tại cống ngăn triều Tân Thuận (quận 7 cũ), khối lượng thi công cũng đạt khoảng 95%. Công nhân đang hoàn thiện nhà quản lý, trạm bơm, máy phát điện, hạ tầng kỹ thuật; lắp đặt thiết bị cơ điện, máy bơm và hệ thống điều khiển SCADA. Cửa van âu thuyền đã được lắp đặt. Cống Tân Thuận dự kiến vận hành thử trong tháng 10/2026.

Dự án giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1) được khởi công năm 2016, với tổng mức đầu tư ban đầu gần 10.000 tỉ đồng, thực hiện theo hợp đồng BT do Công ty CP Đầu tư Xây dựng Trung Nam (Trungnam Group) làm nhà đầu tư. Theo kế hoạch, dự án hoàn thành năm 2018 nhưng sau đó nhiều lần đình trệ do vướng mắc trong quá trình triển khai. Đến tháng 2/2026, dự án được tái khởi động sau khi các vướng mắc từng bước được tháo gỡ.

Theo Trungnam Group, phần lớn các hạng mục chính của dự án đã hoàn thành. Gần 1.500 cán bộ, kỹ sư, công nhân đang tập trung hoàn thiện những phần việc còn lại, hướng tới hoàn thành đồng bộ và bàn giao dự án trong tháng 11/2026. 

Theo thiết kế, các cống sẽ đóng khi triều dâng cao để ngăn nước xâm nhập. Khi mực nước ngoài sông thấp hơn phía trong, cửa van mở để thoát nước, đồng thời bảo đảm giao thông thủy. Vào mùa mưa, hệ thống cũng tạo dung tích trữ nước, hỗ trợ tiêu thoát khi điều kiện cho phép. 

Công trình được kỳ vọng điều tiết, hạ thấp mực nước trên hệ thống sông, kênh, rạch; nâng cao khả năng tiêu thoát nước mưa và hỗ trợ trữ nước trong điều kiện mưa lớn kết hợp triều cường, qua đó giảm áp lực cho hệ thống thoát nước hiện hữu. Dự án đồng thời góp phần hạn chế xâm nhập mặn vào hệ thống kênh rạch trong phạm vi kiểm soát, cải thiện môi trường nước, chỉnh trang cảnh quan đô thị và bảo đảm yêu cầu giao thông thủy nội địa.