TP.HCM trình phương án miễn phí vé xe buýt từ tháng 7

Tại kỳ họp thứ ba (kỳ họp thường lệ) HĐND TP.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra sáng 19-6, UBND TP.HCM đã trình dự thảo nghị quyết về chính sách hỗ trợ người sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trên địa bàn TP.

Theo đề xuất, từ ngày 1-7 đến 31-12, toàn bộ hành khách sử dụng các tuyến xe buýt nội tỉnh sẽ được hỗ trợ 100% giá vé, tương đương đi xe buýt miễn phí.

Kỳ họp thứ ba (kỳ họp thường lệ) HĐND TP.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra sáng 19-6. Ảnh: LÊ THOA

Theo tờ trình, TP.HCM sẽ triển khai chính sách miễn 100% giá vé cho hành khách theo 2 giai đoạn.

Giai đoạn 1 là từ tháng 7 đến hết tháng 9-2026, TP.HCM hỗ trợ 100% giá vé theo hình thức khoán doanh thu chuyến xe. Người dân được sử dụng xe buýt hoàn toàn miễn phí và không bắt buộc phải xác thực định danh.

Theo phương án này, Nhà nước sẽ thanh toán cho đơn vị vận tải dựa trên doanh thu định mức của các chuyến xe, thay vì tính theo số lượng hành khách thực tế. Mục tiêu là tạo điều kiện thuận lợi tối đa để thu hút người dân sử dụng xe buýt, từng bước hình thành thói quen đi lại bằng phương tiện công cộng.

Để kiểm soát việc thực hiện chính sách, cơ quan quản lý sẽ ứng dụng công nghệ trong giám sát hoạt động vận tải. Dữ liệu từ hệ thống GPS được sử dụng để xác định số chuyến xe vận hành; camera trên xe phục vụ kiểm soát chất lượng dịch vụ; còn hệ thống vé điện tử dùng để thống kê sản lượng hành khách.

Bên cạnh đó, hành khách vẫn được khuyến khích thực hiện định danh và thao tác trên máy bán vé điện tử nhằm hỗ trợ nhận diện đối tượng thụ hưởng, ngăn chặn việc lợi dụng chính sách và góp phần bảo đảm an ninh trật tự trên xe buýt.

Giai đoạn 2 (từ tháng 10 đến hết tháng 12-2026), hành khách vẫn được hỗ trợ 100% giá vé, nhưng phải thực hiện định danh thông qua thẻ ngân hàng, ví điện tử, ứng dụng MultiGo, VNeID hoặc các phương thức thanh toán điện tử khác. Dữ liệu từ hệ thống vé điện tử sẽ là căn cứ để Nhà nước thanh toán tiền vé cho các đơn vị vận tải theo số lượt hành khách thực tế.

Trong số 180 tuyến xe buýt của TP.HCM, số lượng tuyến nội tỉnh là 158. Các tuyến xe buýt không áp dụng chính sách miễn phí vé gồm 22 tuyến liên tỉnh, 18 tuyến xe buýt đặc thù kết nối với sân bay, 5 tuyến xe buýt sử dụng xe thoáng nóc.

UBND TP.HCM cho biết, tổng kinh phí dự kiến thực hiện chính sách khoảng 665 tỉ đồng. Trong đó, khoảng 454 tỉ đồng dành cho 109 tuyến xe buýt đang được ngân sách hỗ trợ kinh phí hoạt động, còn khoảng 211 tỉ đồng dành cho 26 tuyến xe buýt hoạt động theo cơ chế không trợ giá. Nguồn kinh phí thực hiện từ ngân sách TP.

Theo UBND TP.HCM, việc miễn phí vé xe buýt nhằm giảm chi phí đi lại cho người dân trong bối cảnh giá nhiên liệu có nhiều biến động, đồng thời khuyến khích chuyển từ phương tiện cá nhân sang giao thông công cộng.

TP.HCM kỳ vọng chính sách sẽ góp phần giảm ùn tắc giao thông, tai nạn, ô nhiễm môi trường, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và tạo cơ sở dữ liệu để tối ưu hóa mạng lưới xe buýt trong thời gian tới.

Hiện nay, mạng lưới xe buýt TP.HCM có 180 tuyến với 2.432 phương tiện hoạt động. Trong đó, 1.367 xe sử dụng điện hoặc khí CNG, chiếm khoảng 56,2% tổng số phương tiện. TP.HCM đặt mục tiêu tiếp tục chuyển đổi toàn bộ xe buýt sang sử dụng điện hoặc năng lượng xanh trước năm 2030.

UBND TP.HCM đánh giá, dù hệ thống xe buýt đã được đầu tư và từng bước chuyển đổi sang phương tiện xanh, tỷ lệ đảm nhận nhu cầu đi lại của loại hình vận tải này vẫn còn thấp.

Việc miễn phí 100% giá vé được kỳ vọng tạo cú hích để thu hút thêm hành khách, nâng cao hiệu quả khai thác mạng lưới giao thông công cộng và từng bước thay đổi thói quen đi lại của người dân.