TP.HCM và miền Nam nóng oi bức, nên bật máy lạnh bao nhiêu độ?

Những ngày gần đây, nắng nóng xuất hiện trên diện rộng tại nhiều khu vực ở Việt Nam. Tại TP.HCM và các tỉnh Nam Bộ, thời tiết oi bức kéo dài từ sáng đến chiều, nhiệt độ thường dao động 35-36°C, kèm độ ẩm cao khiến cảm giác nóng bức càng rõ rệt.

Khu vực miền Trung tiếp tục là “tâm nóng” với nhiều nơi ghi nhận mức nhiệt trên 38°C do ảnh hưởng của gió phơn khô nóng. Thời tiết này khiến nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe gia tăng, nhất là khi nền nhiệt cao kéo dài nhiều ngày liên tiếp và người dân có xu hướng ở phòng kín bật máy lạnh.

Việc sử dụng máy lạnh ở nhiệt độ phù hợp giúp bảo vệ sức khỏe mùa nắng nóng. Ảnh: Freepik.

Nhiệt độ cao ảnh hưởng đến sức khỏe thế nào?

Ước tính mỗi năm trên toàn cầu có gần nửa triệu ca không qua khỏi liên quan đến nhiệt, trong đó phần lớn tập trung ở châu Á và châu Âu, theo thống kê từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Riêng mùa hè năm 2022, châu Âu ghi nhận hơn 61.000 ca không qua khỏi vượt mức do nắng nóng. Tại châu Á, gánh nặng này đặc biệt rõ rệt khi chỉ riêng năm 2021, khu vực Nam Á ghi nhận hơn 209.000 ca tử vong liên quan đến nhiệt, trong khi Đông Nam Á cũng ghi nhận hơn 32.000 ca.

Nhiệt độ môi trường tăng cao không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn tạo ra một “gánh nặng” thực sự lên cơ thể. Lượng nhiệt tích tụ trong cơ thể phụ thuộc vào nhiều yếu tố cùng lúc. Trước hết là phần nhiệt sinh ra từ các hoạt động chuyển hóa bên trong nhưng không được giải phóng hiệu quả ra ngoài khi môi trường quá nóng, độ ẩm cao, ít gió hoặc bức xạ nhiệt mạnh.

Bên cạnh đó, quần áo dày hoặc bí cũng vô tình trở thành lớp cản, hạn chế quá trình thoát nhiệt qua da. Đồng thời, cơ thể còn tiếp tục hấp thụ thêm nhiệt từ môi trường xung quanh, khiến tổng lượng nhiệt tích lũy ngày càng tăng.

Trong điều kiện này, hệ thống điều hòa thân nhiệt bắt đầu bị quá tải. Cơ thể sẽ tăng tiết mồ hôi và giãn mạch để tản nhiệt, nhưng khi độ ẩm cao hoặc mất nước, cơ chế này hoạt động kém hiệu quả. Nhiệt dư thừa không được giải phóng sẽ khiến nhiệt độ cơ thể tăng dần, dẫn đến các rối loạn như mệt lả, kiệt sức vì nóng, thậm chí là say nắng.

Bên cạnh đó, khi trời nắng nóng, tim phải hoạt động nhiều hơn để bơm máu ra da nhằm tản nhiệt. Trong khi đó, thận cũng phải điều chỉnh cân bằng nước và điện giải do mất mồ hôi. Khi tình trạng kéo dài, áp lực lên hai cơ quan này gia tăng, làm tăng nguy cơ rối loạn chức năng tim mạch và tổn thương thận cấp.

Đáng lưu ý, nhiệt độ môi trường quá cao hoặc quá thấp đều có thể làm trầm trọng thêm các bệnh lý sẵn có. Những người mắc bệnh tim mạch, hô hấp, tiểu đường hoặc rối loạn tâm thần thường dễ bị ảnh hưởng hơn, do cơ thể đã có sẵn những hạn chế trong khả năng thích nghi.

Nhiệt độ máy lạnh phù hợp ngày nắng nóng

Bác sĩ chuyên khoa I Trần Nguyên Khôi, Phó khoa Khám bệnh, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết đối với trường học có sử dụng máy lạnh, nhiệt độ trong phòng nên được điều chỉnh sao cho không chênh lệch quá 10°C so với bên ngoài.

Trẻ cần được lau khô mồ hôi trước khi vào phòng máy lạnh, đồng thời hạn chế việc di chuyển liên tục giữa hai môi trường nhiệt độ khác nhau để tránh sốc nhiệt. Các hoạt động thể dục, ngoại khóa cũng nên được sắp xếp vào khung giờ nắng dịu, khoảng 9-10 giờ sáng.

Theo khuyến cáo của WHO, khi nhiệt độ ngoài trời tăng cao, việc chủ động điều chỉnh môi trường sống trở nên đặc biệt quan trọng. Vào ban đêm, khi nền nhiệt bên ngoài bắt đầu hạ xuống thấp hơn trong nhà, bạn có thể tận dụng luồng không khí tự nhiên bằng cách mở cửa sổ để “xả nhiệt” tích tụ trong không gian kín.

Ngược lại, vào ban ngày, khi nhiệt độ ngoài trời cao hơn, việc đóng kín cửa sổ và sử dụng rèm hoặc cửa chớp để hạn chế ánh nắng trực tiếp sẽ giúp giảm lượng nhiệt xâm nhập vào nhà. Nếu sử dụng máy lạnh, mức nhiệt khoảng 26-27°C được xem là hợp lý.

Ở mức nhiệt này, cơ thể vẫn duy trì được quá trình bay hơi mồ hôi - cơ chế chính giúp tản nhiệt - đặc biệt khi có sự lưu thông không khí. Nhờ đó, nhiệt lượng dư thừa được giải phóng hiệu quả mà không làm rối loạn cân bằng nhiệt bên trong.

Đồng thời, việc duy trì khoảng 27°C giúp giảm chênh lệch với nhiệt độ ngoài trời, hạn chế tình trạng co mạch khi thay đổi môi trường đột ngột. Sự chênh lệch nhiệt lớn có thể ảnh hưởng đến tuần hoàn, gây mệt mỏi, đau đầu, đồng thời làm khô niêm mạc đường hô hấp và tăng nguy cơ kích ứng, đặc biệt ở những người có bệnh nền.

Cơ thể cũng cần được hỗ trợ để thích nghi tốt hơn với nắng nóng. Việc mặc quần áo nhẹ, rộng rãi giúp tăng khả năng thoát nhiệt qua da. Tắm nước mát hoặc làm ẩm da bằng khăn ướt, xịt khoáng hay quần áo mỏng thấm nước sẽ hỗ trợ hạ nhiệt nhanh chóng.

Đồng thời, bạn cần duy trì uống nước đều đặn, khoảng một cốc mỗi giờ và tổng lượng từ 2 đến 3 lít mỗi ngày, nhằm bù lại lượng dịch mất qua mồ hôi và đảm bảo các chức năng sinh lý hoạt động ổn định.