TP. Hồ Chí Minh 50 năm rạng rỡ tên Bác: Hành trình vươn mình dưới góc nhìn quốc tế

Ngày 2/7/2026 đánh dấu tròn 50 năm kể từ khi Quốc hội khóa VI quyết định đổi tên thành phố Sài Gòn - Gia Định thành TP. Hồ Chí Minh. Nửa thế kỷ là khoảng thời gian đủ dài để nhìn lại hành trình chuyển mình của một đô thị trở thành trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước và là một trong những đô thị năng động nhất Đông Nam Á.

Dưới góc nhìn quốc tế, TP. Hồ Chí Minh đang ở trong quá trình chuyển dịch mô hình phát triển, từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng tăng trưởng và hội nhập sâu hơn với các dòng chảy kinh tế toàn cầu. Ảnh: Hồng Nhung

Trong những năm gần đây, TP. Hồ Chí Minh ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong các báo cáo quốc tế, được thể hiện qua các “lá phiếu” cụ thể: xếp hạng tài chính toàn cầu, đánh giá hệ sinh thái khởi nghiệp, nhận định của các định chế phát triển như Ngân hàng Thế giới hay các hãng tin tài chính như Bloomberg, Financial Times...

Những dữ liệu này cho phép nhìn thành phố trong một lăng kính khách quan hơn: một đô thị đang chuyển mình từ vai trò đầu tàu kinh tế sang một cực tăng trưởng mới trong mạng lưới đô thị khu vực.

“Đầu tàu kinh tế” và động lực của đô thị hóa Việt Nam

Trong nhiều năm, Ngân hàng Thế giới (World Bank) và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đều coi TP. Hồ Chí Minh là động lực tăng trưởng quan trọng nhất của nền kinh tế Việt Nam. Thành phố đóng góp khoảng 23% GDP và hơn một phần ba tổng thu ngân sách quốc gia.

Trong báo cáo Vietnam 2045: Toward a High-Income Economy (Việt Nam 2045: Hướng tới nền kinh tế thu nhập cao), các chuyên gia của Ngân hàng Thế giới nhận định các đô thị lớn, đặc biệt là TP. Hồ Chí Minh, sẽ đóng vai trò quyết định trong quá trình đưa Việt Nam trở thành quốc gia thu nhập cao. Theo báo cáo, năng suất lao động, đổi mới sáng tạo và khả năng kết nối với chuỗi giá trị toàn cầu của thành phố là những lợi thế nổi bật mà ít địa phương trong khu vực có được.

Không chỉ là trung tâm sản xuất, TP. Hồ Chí Minh còn được đánh giá là nơi hội tụ mạnh mẽ nhất các yếu tố của nền kinh tế tri thức, từ hệ thống đại học, viện nghiên cứu đến cộng đồng doanh nghiệp tư nhân và các nhà đầu tư quốc tế.

“

N

út kết nối tiềm năng” trong mạng lưới tài chính quốc tế

TP. Hồ Chí Minh được nhắc đến đáng chú ý trong bài viết Vietnam Financial Center Takes Shape, Seeking Wall Street Links của Bloomberg về kế hoạch xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam, trong đó thành phố trở thành “điểm vào” của dòng vốn toàn cầu đối với một nền kinh tế tăng trưởng nhanh.

Tòa tháp Trung tâm Tài chính Quốc tế Sài Gòn Marina tại TP. Hồ Chí Minh

Bài báo dẫn lời ông Rich McClellan - người tham gia xây dựng dự án rằng, có “lượng vốn lớn trên thế giới đang tìm kiếm cơ hội vào Việt Nam”, nhưng cần một cấu trúc thị trường phù hợp để kết nối dòng vốn này.

Điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của Bloomberg là không chỉ nhìn TP. Hồ Chí Minh như một trung tâm kinh tế hiện tại, mà như một “nút kết nối tiềm năng” trong mạng lưới tài chính quốc tế đang mở rộng sang các nền kinh tế mới nổi ở châu Á.

“

C

ửa ngõ” đang lên của tài chính khu vực

Một trong những thước đo quan trọng về vị thế tài chính của các đô thị là Global Financial Centres Index (Chỉ số Trung tâm Tài chính Toàn cầu - GFCI) do Z/Yen Group (Anh) phối hợp China Development Institute công bố.

Trong GFCI 39 năm 2026, TP. Hồ Chí Minh đã tăng 11 bậc, xếp thứ 84/120 trung tâm tài chính toàn cầu. Việc cải thiện vị thế này cho thấy những tiến bộ đáng kể trong việc nâng cấp môi trường kinh doanh tài chính, củng cố cơ sở hạ tầng và tăng cường kết nối với thị trường quốc tế.

Đáng chú ý, thành phố cũng được đưa vào nhóm “15 Centres Likely To Become More Significant” (15 trung tâm tài chính có khả năng gia tăng vai trò trong tương lai).

Theo Chỉ số Trung tâm Tài chính Toàn cầu 2026 (GFCI 39) mới nhất, TP. Hồ Chí Minh đã đạt được một cột mốc ấn tượng. Ảnh: MP Logistics

GFCI được xây dựng dựa trên hàng chục nghìn đánh giá của các chuyên gia tài chính toàn cầu cùng hàng trăm chỉ số đầu vào, trong đó có dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) và Liên Hợp Quốc.

Việc TP. Hồ Chí Minh xuất hiện trong nhóm “tiềm năng gia tăng ảnh hưởng” cho thấy thành phố không chỉ được nhìn nhận ở hiện tại, mà còn được đặt trong kỳ vọng dài hạn về vai trò trong mạng lưới tài chính khu vực.

Từ “công xưởng” đến trung tâm đổi mới sáng tạo

Nếu tài chính là một trụ cột, thì đổi mới sáng tạo là một chỉ dấu quan trọng khác trong cách nhìn của thế giới đối với TP. Hồ Chí Minh. Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là sự dịch chuyển từ hình ảnh một trung tâm sản xuất sang trung tâm đổi mới sáng tạo.

Theo bảng xếp hạng Global Startup Ecosystem Index 2026 của StartupBlink, TP. Hồ Chí Minh lần đầu tiên lọt Top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu, tăng 12 bậc so với năm trước. Báo cáo cho rằng thành phố đang sở hữu hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển nhanh nhất Việt Nam, thuộc nhóm dẫn đầu khu vực Đông Nam Á, với sự hiện diện của hàng nghìn startup trong các lĩnh vực công nghệ tài chính (fintech), trí tuệ nhân tạo (AI), thương mại điện tử và công nghệ giáo dục.

TP. Hồ Chí Minh đã tăng 12 bậc, vươn lên vị trí thứ 98 trong bảng xếp hạng các hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu, trong khi Việt Nam tăng 5 bậc lên vị trí thứ 50 trên thế giới, đạt thứ hạng cao nhất từ trước đến nay. Ảnh: StartupBlink

StartupBlink nhận định, sự phát triển này phản ánh quá trình chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng dựa trên lao động giá rẻ sang mô hình dựa trên đổi mới sáng tạo, công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.

Điểm đáng chú ý là StartupBlink không chỉ đánh giá số lượng startup, mà còn đo “mức độ trưởng thành hệ sinh thái”, tức khả năng hình thành doanh nghiệp có thể mở rộng quy mô và vươn ra thị trường quốc tế.

Trong nửa đầu năm 2026, TP. Hồ Chí Minh ghi nhận nhiều kết quả tích cực trong lĩnh vực thu hút đầu tư, khởi nghiệp

Ở góc độ này, TP. Hồ Chí Minh được xem là một trong những trung tâm năng động nhất khu vực đang nổi lên bên cạnh Singapore, Jakarta và Bangkok.

Một đô thị trong quá trình chuyển đổi mô hình phát triển

Tổng hợp các đánh giá quốc tế cho thấy một điểm chung: TP. Hồ Chí Minh đang được nhìn nhận trong bối cảnh chuyển đổi mô hình phát triển đô thị.

TP. Hồ Chí Minh luôn được các chuyên gia quốc tế xác định là trung tâm kinh tế lớn nhất Việt Nam, giữ vai trò dẫn dắt trong thương mại, đầu tư và dịch vụ. Ảnh: Hồng Nhung

Ngân hàng Thế giới nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng suất và cải thiện thể chế đô thị để đáp ứng mục tiêu phát triển dài hạn. Bloomberg nhìn TP. Hồ Chí Minh như một “điểm vào dòng vốn toàn cầu”. GFCI đặt thành phố vào nhóm có triển vọng gia tăng vai trò tài chính. StartupBlink ghi nhận bước tiến trong đổi mới sáng tạo.

Dù mỗi tổ chức có cách tiếp cận khác nhau, điểm giao nhau là TP. Hồ Chí Minh đang chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa trên mở rộng quy mô sang mô hình dựa trên chất lượng tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và kết nối quốc tế.

Một thành phố luôn đổi mới

Nhiều chuyên gia đánh giá TP. Hồ Chí Minh là địa phương có truyền thống cải cách mạnh mẽ nhất Việt Nam. Nhiều sáng kiến đổi mới trong quản lý kinh tế và cải cách hành chính của thành phố sau đó đã được nhân rộng trên phạm vi cả nước.

TP. Hồ Chí Minh những ngày này đang tưng bừng kỷ niệm 50 năm ngày thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: Hồng Nhung

TP. Hồ Chí Minh những ngày này đang tưng bừng kỷ niệm 50 năm ngày thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: Hồng Nhung

Đó cũng là đặc điểm được nhiều nhà quan sát quốc tế nhắc tới khi nói về TP. Hồ Chí Minh: tinh thần năng động, khả năng thích ứng nhanh với những thay đổi và sự sẵn sàng thử nghiệm các mô hình phát triển mới.

Từ những chính sách kinh tế đầu tiên của thời kỳ đổi mới đến các chương trình chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và xây dựng trung tâm tài chính quốc tế ngày nay, thành phố luôn giữ vai trò tiên phong trong nhiều lĩnh vực.

Hành trình mới

sau nửa thế kỷ

Năm mươi năm trước, quyết định thành phố được mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là sự kiện hành chính mà còn mở ra một chương mới trong lịch sử phát triển của thành phố.

Nửa thế kỷ sau, TP. Hồ Chí Minh đã trở thành đầu tàu kinh tế của cả nước, là trung tâm thương mại, tài chính và dịch vụ lớn nhất Việt Nam. Quan trọng hơn, trong cách nhìn của nhiều tổ chức và chuyên gia quốc tế, thành phố đang từng bước định hình một vị thế mới: trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghệ và tài chính của khu vực.

TP. Hồ Chí Minh những ngày này đang tưng bừng kỷ niệm 50 năm ngày thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: Hồng Nhung

TP. Hồ Chí Minh những ngày này đang tưng bừng kỷ niệm 50 năm ngày thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: Hồng Nhung

Con đường phía trước chắc chắn còn nhiều thách thức. Nhưng những đánh giá từ Bloomberg, StartupBlink, Ngân hàng Thế giới và nhiều tổ chức quốc tế cho thấy TP. Hồ Chí Minh đang sở hữu những nền tảng quan trọng để tiếp tục vươn lên trong giai đoạn phát triển mới. Sau 50 năm rạng rỡ tên vàng, hành trình của thành phố vẫn đang tiếp tục, với khát vọng không chỉ là đầu tàu của Việt Nam mà còn là một đô thị có sức ảnh hưởng ngày càng lớn trên bản đồ kinh tế châu Á.