TP. Hồ Chí Minh: An toàn thực phẩm không chỉ tiếp cận theo hướng 'hậu kiểm'

Lực lượng chức năng kiểm tra thực phẩm tại chợ Bình Điền, TP. Hồ Chí Minh

Nhu cầu tiêu thụ thực phẩm gia tăng mạnh vào thời điểm cuối năm, nhất là trước Tết Nguyên đán luôn đặt ra áp lực lớn đối với công tác bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) tại các đô thị đặc biệt như TP. Hồ Chí Minh. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm mà quan trọng hơn là phải kiểm soát rủi ro ngay từ đầu, nâng cao chất lượng quản lý, ý thức tuân thủ pháp luật của các chủ thể tham gia chuỗi cung ứng thực phẩm.

Theo Giám đốc Sở ATTP TP. Hồ Chí Minh Phạm Khánh Phong Lan, bảo đảm ATTP không thể chỉ tiếp cận theo hướng “hậu kiểm”. “Nếu chỉ tập trung vào kiểm tra, xử phạt thì chưa đủ. Công tác này cần được triển khai đồng bộ ngay từ khâu quản lý hành chính, hướng dẫn, hỗ trợ và đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp để phòng ngừa vi phạm ngay từ đầu”, Giám đốc Sở nhấn mạnh. Quan điểm này cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trong tư duy quản lý nhà nước, từ kiểm soát sang phục vụ và phòng ngừa.

Một vấn đề khác được Sở ATTP thành phố lưu ý là việc nhận định, đánh giá các tình huống liên quan đến ngộ độc thực phẩm trong thực tiễn. Thực tế cho thấy, không phải mọi trường hợp nghi ngờ đều đủ căn cứ để kết luận là ngộ độc thực phẩm theo quy định chuyên môn. Việc suy đoán chủ quan hoặc xử lý thiếu thận trọng có thể gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp. Do đó, theo bà Phạm Khánh Phong Lan, đội ngũ cán bộ quản lý và các đối tượng liên quan cần được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng để “xử lý đúng bản chất vụ việc, bảo đảm tính chính xác, khách quan trong quản lý ATTP”.

Các bếp ăn tại các cơ sở được giám sát chặt chẽ công tác ATTP

Gắn với yêu cầu phòng ngừa rủi ro là việc tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực ATTP, nhất là trên môi trường điện tử. Việc thực hiện đúng, thống nhất quy trình tiếp nhận và giải quyết hồ sơ không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, qua đó củng cố niềm tin đối với cơ quan công quyền. Đây cũng là một trong những nội dung được Sở An toàn thực phẩm Thành phố xác định là trọng tâm trong quá trình nâng cao chất lượng phục vụ.

Ở góc độ chuyên môn, các nguy cơ mất ATTP trong hoạt động kinh doanh dịch vụ ăn uống vẫn chủ yếu phát sinh từ các mối nguy sinh học, hóa học và vật lý trong quá trình chế biến, bảo quản và kinh doanh thực phẩm. Thực tiễn các vụ việc xảy ra thời gian qua cho thấy, phần lớn nguyên nhân bắt nguồn từ điều kiện vệ sinh, nguồn nguyên liệu không bảo đảm và việc chưa tuân thủ nghiêm các quy trình kỹ thuật. Việc nhận diện sớm, kiểm soát chặt các mối nguy này có ý nghĩa quyết định trong phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và hạn chế hệ lụy cho xã hội.

Bên cạnh đó, việc hiểu rõ và thực hiện nghiêm các quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực ATTP cũng là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý. Theo đó, tuân thủ quy định về ATTP không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là trách nhiệm xã hội của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, đồng thời là điều kiện cần thiết để phát triển bền vững.

Có thể thấy, từ quan điểm quản lý đến thực tiễn triển khai, ATTP đang được tiếp cận theo hướng chủ động, toàn diện và lấy phòng ngừa làm trọng tâm. Việc kết hợp chặt chẽ giữa cải cách hành chính, nâng cao năng lực quản lý và ý thức tuân thủ của doanh nghiệp, người dân sẽ là nền tảng quan trọng để TP. Hồ Chí Minh nâng cao hiệu quả quản lý ATTP, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Ngọc Vân