TP. Hồ Chí Minh: Đối ngoại kiến tạo động lực phát triển

Với TP. Hồ Chí Minh - đầu tàu kinh tế của cả nước - đối ngoại đang ngày càng khẳng định vai trò là “mũi nhọn mở đường” cho phát triển, góp phần thúc đẩy đầu tư, thương mại, du lịch và nâng cao vị thế của Thành phố.

Tinh thần đó cũng phù hợp với tư duy mới được Trung ương xác định, chuyển mạnh từ “ngoại giao bảo vệ không gian phát triển” sang “ngoại giao kiến tạo năng lực phát triển”, từ “hội nhập thị trường” sang “kiến tạo thị trường”.

Đối ngoại tạo nền tảng cho tăng trưởng

Kết quả phát triển kinh tế trong 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy mối liên hệ ngày càng chặt chẽ giữa hiệu quả công tác đối ngoại và sức bật của nền kinh tế Thành phố.

GRDP tăng 8,55%; chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 11,1%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt hơn 967.500 tỷ đồng, tăng 13,2% so với cùng kỳ. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt hơn 101,5 tỷ USD, tăng 6,3%, tiếp tục khẳng định vai trò cửa ngõ thương mại quốc tế của cả nước; riêng thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt hơn 92.000 tỷ đồng.

Điểm sáng nổi bật nhất là thu hút đầu tư nước ngoài. Trong nửa đầu năm, Thành phố thu hút trên 6,8 tỷ USD vốn FDI, tăng tới 114,2% so với cùng kỳ; có 888 dự án mới được cấp phép cùng hàng trăm lượt điều chỉnh vốn và góp vốn, mua cổ phần. Đáng chú ý, dòng vốn đầu tư tiếp tục dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và các ngành có giá trị gia tăng cao, phù hợp với định hướng phát triển bền vững của Thành phố.

Đằng sau những con số đó là sự chuyển biến trong tư duy đối ngoại của Thành phố. Thay vì chỉ xúc tiến đầu tư theo hướng truyền thống, Thành phố từng bước chuyển sang xây dựng môi trường đầu tư dựa trên nền tảng thể chế, hạ tầng và năng lực kết nối quốc tế.

Việc thúc đẩy hoàn thiện Luật Phát triển đô thị, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, triển khai Trung tâm Tài chính quốc tế, phát triển các dự án hạ tầng chiến lược như Metro số 2, Siêu cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ hay hệ thống logistics liên vùng không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh của Thành phố mà còn gửi thông điệp mạnh mẽ tới cộng đồng đầu tư quốc tế về quyết tâm cải thiện môi trường kinh doanh.

Song song với đó, chương trình “Go Global” giai đoạn 2026-2030 được triển khai nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực bán dẫn, công nghệ cao và sản xuất xanh. Đây là bước chuyển từ tư duy thu hút đầu tư đơn thuần sang phát triển một hệ sinh thái hợp tác quốc tế bền vững.

Ngoại giao chính trị mở đường, ngoại giao kinh tế khai thác nguồn lực

Trong điều kiện hội nhập ngày càng sâu rộng, hiệu quả công tác đối ngoại được đo bằng khả năng chuyển hóa các mối quan hệ quốc tế thành nguồn lực phục vụ phát triển.

Ngoại giao chính trị tiếp tục được củng cố thông qua việc mở rộng quan hệ với các địa phương nước ngoài, tăng cường trao đổi đoàn cấp cao, và chuẩn bị tổ chức Đối thoại hữu nghị TP. Hồ Chí Minh lần thứ ba và Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026. Đây là những diễn đàn kết nối chính sách, doanh nghiệp và các nhà đầu tư quốc tế.

Trên nền tảng lòng tin chính trị được xây dựng qua nhiều năm, ngoại giao kinh tế có điều kiện phát huy hiệu quả rõ rệt hơn. Thành phố chủ động rà soát thể chế, hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn ESG, CBAM, thúc đẩy kết nối với các tập đoàn công nghệ hàng đầu và huy động nguồn lực từ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Có thể thấy, Thành phố đang từng bước hình thành chuỗi liên kết giữa đối ngoại, kinh tế, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây không chỉ là sự phối hợp giữa các lĩnh vực, mà còn phản ánh bước chuyển từ tư duy “đối ngoại hỗ trợ phát triển” sang “đối ngoại kiến tạo phát triển”, trong đó hoạt động đối ngoại trực tiếp góp phần tạo lập không gian hợp tác, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thành phố.

Du lịch - điểm hội tụ của đối ngoại

Nếu ngoại giao kinh tế mang lại dòng vốn đầu tư thì du lịch là lĩnh vực phản ánh rõ nhất hiệu quả tổng hợp của đối ngoại.

Nhận thức rõ điều đó, Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động mở rộng hợp tác với các cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế, hiệp hội du lịch, hãng hàng không, doanh nghiệp lữ hành và các cơ quan truyền thông quốc tế nhằm quảng bá hình ảnh một đô thị năng động, thân thiện và giàu bản sắc. Mạng lưới hợp tác này không chỉ góp phần thu hút khách quốc tế mà còn mở rộng giao lưu văn hóa, thúc đẩy thương mại và tạo thêm cơ hội đầu tư.

Hiệu quả của chiến lược này được ghi nhận bằng hàng loạt giải thưởng quốc tế liên tiếp trong nhiều năm. Thành phố sáu lần liên tiếp được vinh danh là Điểm đến MICE tốt nhất châu Á giai đoạn 2020-2025; nhiều năm liên tục đạt danh hiệu Điểm đến du lịch kinh doanh hàng đầu châu Á, Điểm đến lễ hội và sự kiện hàng đầu châu Á, Cơ quan quản lý du lịch thành phố hàng đầu châu Á, cùng nhiều giải thưởng quốc tế khác.

Không dừng lại ở các danh hiệu, Thành phố còn chủ động tham gia các mạng lưới hợp tác quốc tế như TPO và AFECA, qua đó cập nhật xu hướng phát triển du lịch đô thị, du lịch MICE, du lịch sự kiện, đồng thời mở rộng mạng lưới hợp tác với các thành phố và doanh nghiệp trên thế giới.

Điều đáng chú ý là Thành phố không xem du lịch chỉ là ngành dịch vụ mà xác định đây là kênh quảng bá hình ảnh, mở rộng quan hệ quốc tế và thu hút đầu tư. Các sự kiện như Lễ hội Áo dài, Lễ hội Sông nước, Hội chợ Du lịch quốc tế ITE HCMC vừa là sản phẩm du lịch, vừa là diễn đàn kết nối doanh nghiệp, nhà đầu tư, hãng hàng không, cơ quan truyền thông và các địa phương trong và ngoài nước.

Chính sự kết hợp giữa ngoại giao chính trị, ngoại giao kinh tế và văn hóa đối ngoại đã tạo nên sức lan tỏa lớn hơn cho thương hiệu du lịch của Thành phố.

Đồng hành mở rộng không gian phát triển

Trong tiến trình mở rộng không gian phát triển, Bộ Ngoại giao tiếp tục giữ vai trò cầu nối giữa TP. Hồ Chí Minh và mạng lưới đối tác toàn cầu. Thông qua hệ thống hơn 90 Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao đồng hành cùng Thành phố trong việc quảng bá môi trường đầu tư, kết nối các tập đoàn đa quốc gia, trung tâm tài chính, doanh nghiệp công nghệ và các đối tác quốc tế.

Đối với lĩnh vực du lịch, sự hỗ trợ trong xúc tiến, quảng bá điểm đến và kết nối thị trường tiếp tục góp phần nâng cao thương hiệu của Thành phố, thu hút khách quốc tế, đồng thời tạo sức lan tỏa đối với đầu tư, thương mại và giao lưu nhân dân.

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các đô thị ngày càng dựa nhiều hơn vào năng lực kết nối quốc tế, sự gắn kết giữa đối ngoại, kinh tế và du lịch đang tạo nên lợi thế cạnh tranh mới cho TP. Hồ Chí Minh. Một điểm đến hấp dẫn sẽ thu hút các nhà đầu tư, doanh nghiệp và các sự kiện quốc tế; ngược lại, sự hiện diện của các nguồn lực này sẽ tiếp tục nâng cao vị thế và sức hấp dẫn của điểm đến. Chính sự cộng hưởng đó cho thấy đối ngoại không còn đứng ngoài quá trình phát triển mà đã trở thành một cấu phần của năng lực cạnh tranh và một động lực tăng trưởng của Thành phố.

Với sự đồng hành của Bộ Ngoại giao cùng quyết tâm đổi mới của chính quyền Thành phố, TP. Hồ Chí Minh có thêm điều kiện để mở rộng không gian hợp tác quốc tế, thu hút các nguồn lực chất lượng cao và phát huy vai trò đầu tàu hội nhập của cả nước. Đó là nền tảng để Thành phố từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành đô thị toàn cầu - trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, dịch vụ và giao lưu quốc tế có sức cạnh tranh hàng đầu khu vực.

Hơn thế, hành trình ấy cho thấy một xu hướng ngày càng rõ nét: đối ngoại không chỉ đồng hành cùng phát triển mà còn trực tiếp kiến tạo động lực phát triển thông qua việc mở rộng không gian hợp tác, kết nối nguồn lực quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Khi mỗi hoạt động đối ngoại đều hướng tới việc tạo thêm cơ hội cho đầu tư, thương mại, du lịch và đổi mới sáng tạo, TP. Hồ Chí Minh không chỉ khẳng định vai trò đầu tàu hội nhập của cả nước mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.