TP. Hồ Chí Minh: Hiệu quả kinh tế thấy rõ từ việc sắp xếp lại khu phố, ấp, thôn, khu dân cư

Những con số “khủng” về nhân sự khu phố, ấp, thôn, khu dân cư

Tại nhiều khu vực trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh (cũ) hiện vẫn tồn tại các "khu dân cư" do các hộ dân sinh sống trong cùng một khu vực tự quản. Ảnh: Quang Phương

Theo số liệu báo cáo (tại Phương án tổng thể số 4961/PA-UBND của UBND TP. Hồ Chí Minh) về sắp xếp, tổ chức lại khu phố (KP), ấp, thôn, KDC), tính đến ngày 26/5/2026 của 168 đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp xã (xã, phường, đặc khu), thành phố có 5.947 KP, ấp, thôn, KDC với khoảng 17.678 người hoạt động không chuyên trách (NHĐKCT). Trong đó, khu vực TP. Hồ Chí Minh (cũ, khu vực (KV) I) có 14.571 người, địa bàn Bình Dương (cũ, KV II) có 1.673 người, địa bàn Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ, KV III) có 1.434 người.

Chế độ, chính sách, kinh phí chi trả đối với NHĐKCT ở KP, ấp, thôn, KDC vẫn tiếp tục duy trì theo các nghị quyết của Hội đồng nhân dân TP. Hồ Chí Minh, tỉnh Bình Dương, Bà Rịa–Vũng Tàu đã ban hành trước 1/7/2025.

Cụ thể: KV I mức phụ cấp hàng tháng của NHĐKCT thấp nhất là 0,7 lần và cao nhất là 1,4 lần lương cơ sở/người/tháng; KV II: thấp nhất là 3,0 lần và cao nhất là 3,5 lần lương cơ sở/người/tháng; KV III: Mức phụ cấp hàng tháng theo bậc 1 trình độ đào tạo chuyên môn.

Tại các khu phố, ngoài chức danh Tổ trưởng, Bí thư chi bộ, Trưởng Ban Công tác mặt trận, thời gian qua còn có các chức danh khác như: Phó Trưởng ấp, KP, Phó trưởng Ban Công tác mặt trận, Phó Bí thư chi bộ... Ảnh: Quang Phương

Ngoài ra, theo thống kê đến ngày 26/5/2026, tại 168 ĐVHC có tổng số người trực tiếp tham gia hoạt động ở 5.947 KP, ấp, thôn, KDC (Phó Trưởng ấp, KP; Phó Trưởng Ban Công tác mặt trận ấp, KP; Phó Bí thư chi bộ ấp, KP; Trưởng các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội ở ấp, KP: Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp Thanh niên, Hội Liên hiệp Phụ nữ….)) là 27.822 người.

Chế độ, chính sách, kinh phí chi trả đối với nhóm người trên như sau: KV I: Mức hỗ trợ là 0,3 lần mức lương cơ sở/người/tháng. KV II: Phó Trưởng ấp, KP; Phó Trưởng Ban Công tác Mặt trận ấp, KP; Phó Bí thư chi bộ ấp, KP được hỗ trợ 2,2 lần mức lương cơ sở/người/tháng; Trưởng các tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội ở ấp, KP: 1,0 lần mức lương cơ sở/người/tháng. KV III: Mức phụ cấp hàng tháng đối với trường hợp trong đất liền bằng 1,0 lần; đối với huyện Côn Đảo bằng 1,7 lần mức lương cơ sở/người/tháng.

Việc sắp xếp lại (nêu trên) ngoài giảm số lượng KP, ấp, thôn, KDC còn tinh giản nhân sự cấp KP giúp tiết kiệm ngân sách chi thường xuyên. Ảnh: Quang Phương

Chưa hết, cũng theo thống kê, số lượng Tổ trưởng, Tổ phó Tổ nhân dân tự quản, Tổ dân cư tổ chức dưới KP, ấp, thôn, KDC (tồn tại địa bàn KV II và KV III) với tổng số người tham gia là: 21.590 người. Chế độ, chính sách, kinh phí chi trả: KV II: Tổ trưởng: 0,2 lần, Tổ phó: 0,15 lần mức lương cơ sở/người/tháng. KV III: Mức hỗ trợ hoạt động cho Tổ dân cư là 0,5 lần mức lương.

Ngoài ra, hàng năm, ngân sách còn cấp kinh phí hoạt động của khu phố, ấp, thôn, khu dân cư: Tại Khu vực I: Bố trí kinh phí hoạt động từ 3-3,5 triệu đồng/đơn vị (tùy số lượng quy mô hộ gia đình); khu vực II: Bố trí từ 5-7 triệu đồng/tháng; khu vực III: Bố trí kinh phí từ 22 – 27 triệu đồng/đơn vị/năm (tùy quy mô số hộ gia đình).

Tiết kiệm chi thường xuyên để đầu tư các nhiệm vụ trọng tâm

Trụ sở Khu phố 1-2-5-6 trên đường Lã Xuân Oai, phường Long Trường. Ảnh: Quang Phương

Sau khi sắp xếp lại, dự kiến TP. Hồ Chí Minh còn 3.944 KP, ấp, thôn, KDC khu dân cư theo tiêu chuẩn quy mô hộ gia đình tại Điều 10 Nghị định số 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ (giảm 2.003 đơn vị).

Tại mỗi KP, ấp, thôn, KDC bố trí không quá 3 người để đảm nhận 3 chức danh: Bí thư Chi bộ; Trưởng ban công tác Mặt trận; Trưởng KP, ấp, thôn, KDC (thực hiện đúng quy định tại Điều 14 Nghị định số 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ).

Về chế độ, chính sách đối với các chức danh trên, TP. Hồ Chí Minh sẽ thực hiện khoán quỹ phụ cấp 8,0 hệ số lương cơ sở cho KP có quy mô số hộ gia đình từ 1.000 hộ trở lên; ấp, thôn, KDC có quy mô số hộ gia đình từ 700 hộ trở lên hoặc KP, ấp, thôn, KDC thuộc xã, phường, đặc khu trọng điểm an ninh quốc phòng. Khoán quỹ phụ cấp 6,5 hệ số lương cơ sở cho KP, ấp, thôn, KDC nằm ngoài quy định nêu trên.

Một lối vào một khu phố trên đường Đình Phong Phú, phường Tăng Nhơn Phú. Ảnh: Quang Phương

Về số lượng, chức danh, mức hỗ trợ hàng tháng đối với người tham gia hoạt động ở KP, ấp, thôn, KDC: Thực hiện quy định tại khoản 1 Điều 4, điểm c khoản 2 Điều 15 Nghị định số 185/2026/NĐ-CP.

Ngoài ra, sau khi sắp xếp lại, TP. Hồ CHí Minh kết thúc hoạt động của 10.795 Tổ nhân dân tự quản, Tổ dân cư; giải quyết chế độ, chính sách theo quy định đối với 21.590 Tổ trưởng, Tổ phó Tổ nhân dân tự quản, Tổ dân cư hiện đang được tổ chức tại 66 ĐVHC cấp xã thuộc KV II, KV III.

Theo UBND TP. Hồ Chí Minh, việc giảm số lượng KP, ấp, thôn, KDC; giảm số lượng NHĐKCT, người tham gia hoạt động ở cơ sở và kết thúc hoạt động của Tổ nhân dân tự quản, Tổ dân cư sẽ góp phần giảm đáng kể chi ngân sách thường xuyên cho phụ cấp, hỗ trợ và kinh phí hoạt động. Qua đó, tạo điều kiện để thành phố cơ cấu lại nguồn lực, tập trung ngân sách cho các nhiệm vụ trọng tâm như đầu tư phát triển hạ tầng, chuyển đổi số, cải cách hành chính, nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công và thực hiện các chính sách an sinh xã hội.

Đồng thời, việc tinh gọn đầu mối tổ chức ở cơ sở cũng góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, bảo đảm thực hiện chủ trương tiết kiệm chi thường xuyên, tăng tỷ trọng chi đầu tư phát triển theo định hướng của Trung ương và thành phố.