TP. Hồ Chí Minh: Khơi thông nguồn lực từ đầu tư công đến thu ngân sách

Đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, khơi thông "điểm nghẽn" dự án

TP. Hồ Chí Minh được giao gần 147.600 tỷ đồng vốn đầu tư công trong năm 2026, cao nhất trong 34 địa phương

Theo Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được, kinh tế - xã hội thành phố trong tháng 7 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, nổi bật ở kết quả thu ngân sách, sản xuất công nghiệp và thu hút đầu tư nước ngoài. Đây là những điểm sáng tạo thêm dư địa để thành phố thúc đẩy tăng trưởng trong những tháng cuối năm.

Trong 7 tháng, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt hơn 575.000 tỷ đồng; chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 10,7%; vốn đầu tư nước ngoài thu hút đạt hơn 9,8 tỷ USD. Những kết quả này cho thấy hoạt động sản xuất, đầu tư và khả năng huy động nguồn lực tiếp tục duy trì đà tích cực.

Tuy nhiên, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Được nhìn nhận mục tiêu tăng trưởng hai con số vẫn đặt ra yêu cầu rất cao trong thời gian còn lại của năm. Vì vậy, các đơn vị cần tập trung vào những động lực có khả năng tạo tác động trực tiếp đến tăng trưởng, nhất là đầu tư công, giải phóng mặt bằng và thu hút đầu tư tư nhân.

Trong đó, đầu tư công tiếp tục giữ vai trò quan trọng đối với tăng trưởng khi năm 2026, TP. Hồ Chí Minh được giao gần 147.600 tỷ đồng vốn đầu tư công, cao nhất trong 34 địa phương. Với quy mô nguồn lực lớn, thành phố đặt mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn.

Theo Giám đốc Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh Hoàng Vũ Thảnh, đến hết tháng 7, thành phố đã giải ngân hơn 63.700 tỷ đồng, đạt 43,2% kế hoạch Thủ tướng giao và thuộc nhóm địa phương có tỷ lệ giải ngân cao hơn bình quân cả nước.

Kết quả trên được hỗ trợ bởi việc giao kế hoạch vốn sớm, duy trì giao ban đầu tư công, phân định trách nhiệm và điều chuyển vốn từ những dự án không có khả năng giải ngân sang công trình có tiến độ tốt hơn.

Dù vậy, lượng vốn cần giải ngân trong những tháng còn lại vẫn rất lớn, trong khi nhiều dự án tiếp tục gặp vướng mắc về bồi thường, giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật, nguồn vật liệu và các thủ tục liên quan đến quy hoạch, thiết kế, thẩm định, đấu thầu.

Đây là những điểm nghẽn cần được xử lý đồng bộ bởi tiến độ giải ngân phụ thuộc trước hết vào khả năng đưa dự án từ hồ sơ ra công trường. Một dự án chưa hoàn tất mặt bằng hoặc còn vướng thủ tục sẽ khó hấp thụ vốn dù nguồn lực đã được bố trí.

Giám đốc Sở Tài chính Hoàng Vũ Thảnh cho rằng, cần tiếp tục kiểm tra thực địa, tập trung xử lý vướng mắc tại từng dự án; đồng thời đánh giá tiến độ giải ngân hằng tháng, hằng quý, xác định cụ thể trách nhiệm của chủ đầu tư, đơn vị liên quan và người đứng đầu.

Cùng với tháo gỡ vướng mắc, thành phố tiếp tục rà soát, điều chuyển vốn từ những dự án chậm, không có khả năng sử dụng hết kế hoạch sang các công trình có tiến độ tốt và khả năng hấp thụ vốn cao. Qua đó, nguồn vốn đầu tư công không chỉ được giải ngân đúng tiến độ mà quan trọng hơn phải chuyển thành công trình, hạ tầng và năng lực phát triển mới cho thành phố.

Mở dư địa cho mục tiêu thu 1 triệu tỷ đồng

TP. Hồ Chí Minh phấn đấu thu khoảng 1 triệu tỷ đồng trong cả năm 2026

Nếu đầu tư công là một kênh đưa nguồn lực vào nền kinh tế thì thu ngân sách phản ánh khả năng huy động nguồn lực cho phát triển. Đây cũng là một trong những điểm sáng được Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Được nhấn mạnh trong kết quả kinh tế - xã hội những tháng đầu năm.

Sau 7 tháng, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt hơn 575.000 tỷ đồng, bằng 71,6% dự toán Trung ương giao. Tuy nhiên, so với mục tiêu thành phố phấn đấu thu khoảng 1 triệu tỷ đồng trong cả năm, kết quả này mới tương đương khoảng 57%.

Điều đó đồng nghĩa nguồn thu cần tạo thêm trong những tháng cuối năm còn rất lớn. Dư địa không chỉ đến từ hoạt động sản xuất, kinh doanh mà còn nằm ở khả năng khai thác nguồn lực đất đai, xử lý dự án tồn đọng và thu hồi các khoản nợ thuế.

Một trong những nguồn lực được thành phố tập trung là quỹ đất công và các dự án đã hoàn thành hoặc đang hoàn thiện phương án giá đất. Cùng với đó, ngành thuế tiếp tục xử lý các khoản nợ, trong đó có nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai.

Bài toán thu ngân sách vì vậy gắn trực tiếp với tiến độ tháo gỡ dự án. Đất đai chưa hoàn tất thủ tục, dự án còn vướng pháp lý hay giải phóng mặt bằng kéo dài không chỉ làm chậm dòng vốn đầu tư mà còn khiến nguồn lực chưa thể chuyển hóa thành nguồn thu thực tế.

Điều này cũng cho thấy mối liên hệ giữa hai nhiệm vụ lớn trong những tháng cuối năm. Đẩy nhanh giải ngân đầu tư công cần tháo gỡ mặt bằng và thủ tục để vốn đi vào công trình; tăng nguồn thu ngân sách cũng cần xử lý những điểm nghẽn tương tự để khai thác nguồn lực từ đất đai, dự án và hoạt động đầu tư.

Từ giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công đến mục tiêu thu khoảng 1 triệu tỷ đồng, những tháng cuối năm sẽ là giai đoạn quan trọng đối với khả năng hoàn thành các mục tiêu phát triển của TP. Hồ Chí Minh. Việc khơi thông mặt bằng, đất đai, thủ tục và đưa nhanh các nguồn lực vào nền kinh tế sẽ quyết định mức độ chuyển hóa những kết quả tích cực hiện nay thành động lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.