TP. Hồ Chí Minh: Kỳ vọng đột phá thể chế từ Luật Đô thị đặc biệt

Cần một hành lang pháp lý đủ mạnh

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hồ Chí Minh (HCM-SME) Phạm Văn Triêm phát biểu tại hội nghị dại biểu góp ý dự thảo Luật Đô thị đặc

Trao đổi với Báo Đại biểu Nhân dân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hồ Chí Minh (HCM-SME) Phạm Văn Triêm cho rằng việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt mang ý nghĩa rất quan trọng, tạo nền tảng để thành phố phát triển tương xứng với vị thế của một siêu đô thị và trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước.

Với quy mô kinh tế và dân số lớn nhất cả nước, TP. Hồ Chí Minh cần một khuôn khổ pháp lý đủ mạnh để phát triển tương xứng với vai trò đầu tàu kinh tế và trung tâm đổi mới sáng tạo của cả nước. Việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt vì vậy là yêu cầu tất yếu nhằm tạo ra cơ chế đủ mạnh, giúp thành phố phát triển xứng tầm hơn trong giai đoạn mới.

Hiện, TP. Hồ Chí Minh đang tổ chức lấy ý kiến rộng rãi của người dân, các tổ chức chính trị - xã hội, hiệp hội ngành nghề và cộng đồng doanh nghiệp đối với dự thảo Luật Đô thị đặc biệt. Theo Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hồ Chí Minh, đây là bước đi cần thiết nhằm xây dựng cơ sở pháp lý phù hợp với quy mô và yêu cầu phát triển mới của thành phố.

Theo nhiều chuyên gia kinh tế, các cơ chế đặc thù mà Trung ương dành cho TP. Hồ Chí Minh không nhằm tạo ra những đặc quyền riêng biệt mà để đầu tàu kinh tế của cả nước có điều kiện phát triển nhanh hơn, mạnh hơn, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa đối với toàn vùng Đông Nam Bộ và nền kinh tế quốc gia.

Với vai trò là đại diện cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa, Chủ tịch HCM-SME Phạm Văn Triêm kiến nghị Trung ương tiếp tục phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn cho chính quyền thành phố. Theo đó, TP. Hồ Chí Minh cần được trao quyền quyết định nhiều hơn về cơ chế, chính sách và thủ tục hành chính, hạn chế tình trạng phải chờ ý kiến của các bộ, ngành Trung ương đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền quản lý của địa phương.

Luật Đô thị đặc biệt được kỳ vọng trở thành đột phá thể chế cho TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Thạc Hiếu

Nếu các quyết sách của thành phố phải trải qua nhiều cấp phê duyệt sẽ làm giảm tính chủ động, làm chậm quá trình hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng và có thể bỏ lỡ nhiều cơ hội phát triển.

Một trong những nội dung được Chủ tịch HCM-SME đặc biệt quan tâm là việc xây dựng các chính sách hỗ trợ khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa trong Luật Đô thị đặc biệt.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp của thành phố, đóng góp gần 50% nguồn thu ngân sách và tạo việc làm cho khoảng 5 triệu lao động. Đây là lực lượng có vai trò rất quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế và sự phát triển bền vững của thành phố.

Do đó, Luật Đô thị đặc biệt cần có những cơ chế đủ mạnh nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận thuận lợi hơn với nguồn vốn, chính sách hỗ trợ, đồng thời dành không gian phát triển phù hợp và xây dựng hệ sinh thái liên kết giữa doanh nghiệp lớn với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo Chủ tịch HCM-SME, khi có những cơ chế hỗ trợ đặc biệt, cộng đồng doanh nghiệp sẽ mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, qua đó đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung của thành phố.

Khơi thông không gian tăng trưởng mới, tạo động lực phát triển bền vững

Cảng quốc tế Long Sơn, trung tâm logistics quốc gia mới tại TP. Hồ Chí Minh

Kỳ vọng của cộng đồng doanh nghiệp cũng là mong muốn chung của giới chuyên gia và các nhà hoạch định chính sách trong việc xây dựng một khuôn khổ thể chế đủ mạnh, tạo động lực phát triển mới cho TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn tới.

Tại Hội thảo tham vấn chuyên gia về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh cho rằng việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt là cơ hội rất lớn để thành phố tạo bước đột phá mới, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số và phát triển nhanh, bền vững.

Theo Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được, Luật Đô thị đặc biệt sẽ kế thừa những cơ chế, chính sách đã được thực tiễn kiểm nghiệm, đồng thời mạnh dạn đề xuất các cơ chế mới nhằm mở thêm dư địa phát triển cho thành phố. Đây sẽ là “đại cú hích” giúp TP. Hồ Chí Minh phát huy đầy đủ vai trò trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, tạo môi trường đầu tư ổn định, lâu dài và củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp.

Trong giai đoạn mới, thành phố cần chuyển đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; đồng thời tập trung phát triển các động lực mới như Trung tâm Tài chính quốc tế, hệ thống cảng biển và logistics, khu thương mại tự do, công nghiệp công nghệ cao, trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường cho rằng Luật Đô thị đặc biệt cần tạo ra những thể chế vượt trội, chuyển từ cơ chế đặc thù sang cơ chế được trao quyền gắn với trách nhiệm, từ quản lý hành chính sang quản trị đô thị hiện đại, thông minh. Thành phố cũng đề xuất tiếp tục được trao quyền tự chủ thực chất và toàn diện hơn theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Theo các chuyên gia tham gia góp ý dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, việc xây dựng đạo luật này không nhằm tạo ra những đặc quyền riêng biệt cho TP. Hồ Chí Minh mà nhằm tạo điều kiện để đầu tàu kinh tế của cả nước phát triển nhanh hơn, mạnh hơn, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa đối với vùng Đông Nam Bộ và nền kinh tế quốc gia. Các chuyên gia cũng cho rằng thành phố cần được phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn theo hướng “triệt để, trọn gói”, qua đó phát huy tốt hơn vai trò đầu tàu tăng trưởng và tạo dư địa cho những động lực phát triển mới.

Những định hướng trên được cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm, nhất là trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn phát triển mới với không gian mở rộng và nhiều dư địa tăng trưởng hơn sau hợp nhất.

Chủ tịch HCM-SME Phạm Văn Triêm kỳ vọng Luật Đô thị đặc biệt sẽ tạo thêm dư địa phát triển cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Đánh giá về không gian phát triển mới của thành phố, Chủ tịch HCM-SME Phạm Văn Triêm cho rằng TP. Hồ Chí Minh đang sở hữu ba cực tăng trưởng quan trọng gồm trung tâm tài chính, trung tâm công nghiệp và trung tâm kinh tế biển, logistics, du lịch. Sự cộng hưởng của ba động lực này được kỳ vọng sẽ mở ra dư địa phát triển rất lớn cho siêu đô thị lớn nhất cả nước.

Theo đó, khu vực Bình Dương là trung tâm công nghiệp; khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ là trung tâm cảng biển, logistics và du lịch; còn TP. Hồ Chí Minh giữ vai trò trung tâm tài chính hàng đầu cả nước.

Để khai thác hiệu quả những lợi thế đó, Chủ tịch HCM-SME kiến nghị thành phố sớm đẩy nhanh tiến độ xây dựng Khu thương mại tự do Cái Mép. Với lợi thế sở hữu cảng nước sâu, kết nối trực tiếp với Cảng hàng không quốc tế Long Thành cùng hệ thống logistics hiện đại, đây được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những động lực tăng trưởng mới của thành phố.

Bên cạnh đó, Chủ tịch HCM-SME Phạm Văn Triêm cũng đề xuất đẩy nhanh việc xây dựng trung tâm hành chính - chính trị tập trung tại Thủ Thiêm nhằm tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp khi thực hiện các thủ tục hành chính, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Đón đầu những định hướng phát triển mới của thành phố theo hướng kinh tế xanh, kinh tế số và hội nhập sâu rộng với kinh tế toàn cầu, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hồ Chí Minh đã xây dựng kế hoạch hành động cụ thể nhằm hỗ trợ hội viên chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị.

Song song với việc thúc đẩy doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp FDI, Hiệp hội cũng tập trung xây dựng các chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp trong nước nhằm phát huy nội lực của cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Chủ tịch HCM-SME Phạm Văn Triêm bày tỏ tin tưởng, với sự quan tâm của Trung ương, quyết tâm của lãnh đạo thành phố cùng sự đồng hành của chính quyền đối với cộng đồng doanh nghiệp, Luật Đô thị đặc biệt khi được ban hành sẽ tạo ra động lực mới, mở thêm dư địa phát triển, góp phần đưa TP. Hồ Chí Minh phát triển nhanh, bền vững và tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước trong giai đoạn mới.