TP. Hồ Chí Minh: Nối sức bệnh viện, nâng năng lực các trạm y tế
TP. Hồ Chí Minh đang huy động nguồn lực, chuyên môn từ các bệnh viện để nâng cao năng lực trạm y tế, giúp tuyến y tế gần dân nhất chăm sóc, quản lý sức khỏe người dân tốt hơn ngay tại cộng đồng.
Bệnh viện đồng hành, nâng năng lực trạm y tế

TP. Hồ Chí Minh Nối sức bệnh viện, nâng năng lực trạm y tế
Chương trình kết nối các bệnh viện với 168 trạm y tế xã, phường, đặc khu đang tạo phương thức phối hợp mới trong hệ thống y tế TP. Hồ Chí Minh. Mỗi trạm y tế có một bệnh viện đa khoa đồng hành thường xuyên; các bệnh viện chuyên khoa cùng tham gia theo từng lĩnh vực, xây dựng và triển khai những “gói năng lực chuyên khoa thiết yếu” phù hợp với nhu cầu của tuyến cơ sở.
Theo Giám đốc Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh, PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, ý nghĩa của chương trình không chỉ là hỗ trợ chuyên môn mà còn tạo cách làm trong đó các bệnh viện cùng chia sẻ nguồn lực, kinh nghiệm và trách nhiệm đối với sự phát triển của tuyến y tế gần dân nhất.
Mục tiêu không phải bệnh viện làm thay, mà giúp trạm y tế từng bước thực hiện được nhiều kỹ thuật hơn, xử trí tốt hơn các vấn đề sức khỏe thường gặp và duy trì năng lực được chuyển giao lâu dài.
Điều này càng có ý nghĩa khi một số trạm còn thiếu bác sĩ, nhân lực; cơ sở vật chất, trang thiết bị và danh mục kỹ thuật chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu, trong khi khối lượng công việc và yêu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng cao.
Vì vậy, bác sĩ luân phiên về trạm không chỉ trực tiếp khám, chữa bệnh mà còn đào tạo tại chỗ, hướng dẫn thực hành, hội chẩn và chuyển giao kỹ thuật. Thành phố cũng đã có chính sách hỗ trợ bác sĩ, nhân viên y tế tham gia luân phiên, tạo điều kiện để kết nối bệnh viện - trạm y tế trở thành cơ chế ổn định, có nguồn lực duy trì.
Đằng sau mỗi bác sĩ được cử xuống trạm, mỗi buổi đào tạo, ca hội chẩn từ xa hay kỹ thuật được chuyển giao là trách nhiệm của bệnh viện tuyến trên đối với sự trưởng thành của y tế cơ sở. Điều quan trọng là sau quá trình hỗ trợ, năng lực chuyên môn phải được giữ lại tại trạm.
Lấy chuyển biến thực chất làm thước đo

TP. Hồ Chí Minh Nối sức bệnh viện, nâng năng lực trạm y tế 2 4
Theo Giám đốc Sở Y tế thành phố, sự hỗ trợ của bệnh viện chỉ phát huy hiệu quả khi trạm y tế chủ động tham gia. Người đứng đầu trạm cần chủ động rà soát đơn vị đang thiếu gì, yếu ở đâu, người dân trên địa bàn cần gì để trao đổi trực tiếp với bệnh viện đồng hành và xây dựng kế hoạch hỗ trợ phù hợp.
Giám đốc bệnh viện và Giám đốc trạm y tế phải trở thành hai đầu mối chịu trách nhiệm, thường xuyên trao đổi, cùng tháo gỡ khó khăn và theo dõi kết quả. Bệnh viện chủ động đồng hành, nhưng trạm y tế cũng phải chủ động tiếp nhận, học hỏi và từng bước làm chủ năng lực được chuyển giao.
Cách làm này giúp việc hỗ trợ đi sát nhu cầu của từng địa bàn thay vì triển khai đồng loạt. Nơi cần tăng khả năng quản lý bệnh mạn tính, nơi cần củng cố cấp cứu ban đầu hoặc phát hiện sớm các bệnh phổ biến sẽ có phương án hỗ trợ tương ứng.
Một điểm quan trọng khác là hiệu quả chương trình không được đo chủ yếu bằng số đoàn công tác, lớp đào tạo hay lượt bác sĩ luân phiên.
Điều cần nhìn vào sau 6 tháng, 12 tháng và những năm tiếp theo là trạm y tế đã mạnh lên như thế nào; người dân được chăm sóc tốt hơn ra sao; bệnh thông thường, bệnh mạn tính có được quản lý tốt hơn tại cộng đồng; các trường hợp nguy cơ có được phát hiện sớm, xử trí đúng và chuyển viện an toàn hay không.
Cùng với năng lực chuyên môn, niềm tin của người dân đối với trạm y tế cũng là thước đo quan trọng. Khi tuyến cơ sở đủ khả năng giải quyết nhiều nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngay tại địa bàn và luôn có bệnh viện phía sau hỗ trợ chuyên môn, người dân sẽ có thêm lựa chọn thay vì tập trung lên tuyến trên.
Nếu mỗi bệnh viện chia sẻ thế mạnh của mình và mỗi trạm chủ động tiếp nhận, làm chủ năng lực được chuyển giao, 168 trạm y tế sẽ không còn hoạt động riêng lẻ mà từng bước trở thành những “cánh tay nối dài” của cả hệ thống y tế thành phố đến cộng đồng.
Giá trị lâu dài của chương trình vì vậy không chỉ nằm ở việc đưa bác sĩ từ bệnh viện về trạm, mà là đưa năng lực của cả hệ thống đến gần người dân hơn, từng bước xây dựng tuyến y tế cơ sở đủ mạnh để chăm sóc sức khỏe ngay từ cộng đồng.
