TP.Hồ Chí Minh: Tạo điều kiện thuận lợi cho người hoàn lương tiếp cận nguồn vốn vay chính sách

Rộng mở con đường hướng thiện

Sáng 01/4, Bộ Công an tổ chức Hội Tổng kết 5 năm thực hiện Nghị định số 49/2020/NĐ-CP ngày 17/4/2020 quy định chi tiết thi hành Luật Thi hành án hình sự về THNCĐ và sơ kết 2 năm thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg ngày 18/8/2023 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù. Đồng chí Nguyễn Hòa Bình, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ dự và chỉ đạo tại hội nghị. Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an chủ trì hội nghị. Tại điểm cầu trực tuyến ở TPHCM, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TPHCM dự và trình bày tham luận. Đại tá Trần Thanh Hiển, Phó Giám đốc Công an TPHCM (CATP) chủ trì hội nghị.

Sau 5 năm triển khai Nghị định số 49 và 2 năm thực hiện Quyết định số 22 của Thủ tướng Chính phủ, THNCĐ cho người chấp hành xong án phạt tù đã đạt nhiều kết quả quan trọng, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự và thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội. Lực lượng Công an giữ vai trò nòng cốt, chủ động tham mưu, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tổ chức thực hiện hiệu quả nhiều chương trình, kế hoạch, tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động. Hơn 358.000 người đã được trả tự do; hàng trăm nghìn lượt phạm nhân được tư vấn tâm lý, hỗ trợ pháp lý, đào tạo nghề và định hướng việc làm. Công tác này đã giúp nhiều người có điều kiện tái lập cuộc sống, hạn chế nguy cơ tái phạm. Tại các địa phương, công tác tiếp nhận, quản lý, giáo dục và giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù tiếp tục được triển khai chặt chẽ.

Lực lượng Công an cơ sở phối hợp với chính quyền, đoàn thể hỗ trợ hàng trăm nghìn trường hợp ổn định cuộc sống, đồng thời hướng dẫn thực hiện các thủ tục hành chính quan trọng. Công tác tuyên truyền, vận động xã hội được đẩy mạnh với hàng trăm nghìn lượt tiếp cận, góp phần xóa bỏ định kiến, tạo môi trường thuận lợi để người hoàn lương hòa nhập. Một điểm nhấn đáng chú ý trong công tác tuyên truyền là việc Bộ Công an xây dựng và đưa vào vận hành website "Con đường hướng thiện". Đây là kênh thông tin chính thống trên không gian mạng, cung cấp kiến thức pháp luật, chia sẻ mô hình hiệu quả, câu chuyện hoàn lương và các chính sách hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù. Thông qua nền tảng này, công tác tuyên truyền được mở rộng, tiếp cận đông đảo người dân, góp phần xóa bỏ định kiến xã hội, lan tỏa thông điệp nhân văn và tạo động lực để người hoàn lương tự tin THNCĐ.

Quang cảnh hội nghị trực tuyến tại điểm cầu Hội trường CATP

Tính đến nay, tổng nguồn vốn cho vay, hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù đạt hơn 1.300 tỷ đồng, giúp hàng chục nghìn người có điều kiện phát triển sản xuất, kinh doanh, ổn định cuộc sống. Đây là chính sách thiết thực, nhân văn của Đảng và Nhà nước, góp phần quan trọng trong phòng ngừa tái phạm tội. Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác THNCĐ vẫn còn một số hạn chế. Trong thời gian tới, Bộ Công an sẽ đẩy mạnh hoàn thiện cơ chế, chính sách; nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý; đồng thời đổi mới công tác đào tạo nghề, tạo việc làm phù hợp với nhu cầu thị trường. Cùng với đó, tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức xã hội, phát huy vai trò của cộng đồng trong việc tiếp nhận, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù. Có thể khẳng định, công tác THNCĐ không chỉ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn là giải pháp quan trọng trong phòng ngừa tội phạm từ sớm, từ xa, góp phần xây dựng xã hội an toàn, ổn định và phát triển bền vững.

Không để người hoàn lương bị bỏ lại phía sau

Trình bày tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh, Quyết định 22 của Chính phủ là chính sách quan trọng, đóng vai trò cầu nối giúp người lầm lỗi có điều kiện ổn định cuộc sống, hòa nhập cộng đồng, giảm tỷ lệ tái phạm tội... Trong gần 2 năm qua, TPHCM đã chỉ đạo quyết liệt, tăng cường sự phối hợp giữa CATP, Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) và các sở, ngành liên quan để triển khai chính sách nhân văn này. Tính đến hết tháng 3/2026, TPHCM có 368 người chấp hành xong án phạt tù được vay vốn với số tiền giải ngân đạt hơn 25,5 tỷ đồng. Các trường hợp sau khi được NHCSXH hỗ trợ vay vốn đều sử dụng đúng mục đích, từng bước khẳng định sự trở lại đúng hướng trong cuộc sống và tạo được niềm tin trong Nhân dân.

Dù đạt được nhiều tín hiệu tích cực, song ông Nguyễn Mạnh Cường vẫn thẳng thắng chỉ ra những khó khăn, thách thức mà TPHCM còn gặp phải. Cụ thể, tính đến ngày 14/01/2026, trên địa bàn có hơn 16.000 người chấp hành xong án phạt tù nhưng chưa được xóa án tích. Tỷ lệ vay vốn còn thấp, số người được vay vốn chỉ chiếm khoảng 4,28%. Qua kiểm tra thực tiễn tại địa phương, Thành phố ghi nhận một số địa bàn chưa quyết liệt trong tổ chức giáo dục, giúp đỡ và rà soát đối tượng vay vốn. Bên cạnh đó, thái độ kỳ thị của cộng đồng đã gây ra tâm lý mặc cảm, khiến người hoàn lương không mạnh dạn vay vốn; nhiều gia đình cũng e ngại không dám bảo lãnh. Ngoài ra, phần lớn người chấp hành xong án phạt tù hiện nay có trình độ văn hóa thấp, không nghề nghiệp, thuộc diện nghèo và không có tài sản thế chấp. Hạn mức vốn vay tối đa chỉ là 100 triệu đồng. Số tiền được Phó Chủ tịch UBND TPHCM đánh giá là thấp so với mức sống cao tại một siêu đô thị như TPHCM...

Để phát huy hiệu quả của Quyết định 22, UBND Thành phố đề ra 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Về ngân sách, TPHCM đề xuất tiếp tục bố trí ngân sách địa phương để thực hiện các biện pháp bảo đảm THNCĐ và bảo đảm nguồn vốn cho vay. Về cơ chế phối hợp, cần xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ, phân công nhiệm vụ cụ thể giữa lực lượng Công an, NHCSXH và các tổ chức chính trị, xã hội để nâng cao tỷ lệ vay vốn. Trong công tác tuyên truyền, cần đẩy mạnh phổ biến chính sách đến các doanh nghiệp sử dụng lao động là người hoàn lương và bản thân những người đang cư trú trên địa bàn. TPHCM đề xuất giao lực lượng Công an tập trung rà soát, lập danh sách các trường hợp có nhu cầu và đủ điều kiện để phối hợp thẩm định giải ngân nhanh chóng. Thành lập các đoàn kiểm tra trực tiếp tại các sở, ngành và UBND cấp xã để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Thay mặt UBND TPHCM, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường đề xuất Chính phủ điều chỉnh quy định về thời gian kể từ khi chấp hành xong án phạt tù đến thời điểm vay vốn dài hơn 5 năm nhằm mở rộng đối tượng được tiếp cận vốn. Đề nghị Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo NHCSXH đơn giản hóa thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người vay và các cơ sở sản xuất kinh doanh có sử dụng lao động là người hoàn lương. Ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh, việc thực hiện Quyết định 22 không chỉ là nhiệm vụ kinh tế mà còn là nhiệm vụ chính trị, xã hội quan trọng. TPHCM cam kết sẽ thực hiện quyết liệt các giải pháp đã đề ra, giúp người THNCĐ tìm lại hướng đi đúng đắn, góp phần xây dựng xã hội an toàn và bền vững.

Đức Nam