TP. Hồ Chí Minh: Tạo đột phá thể chế để khoa học – công nghệ dẫn dắt phát triển

Khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo được TP. Hồ Chí Minh xác định là động lực chủ yếu cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Ảnh: Thạc Hiếu.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP. Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2025 – 2030 xác định tăng trưởng nhanh và bền vững phải dựa trên đổi mới mô hình phát triển, trong đó khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo giữ vai trò động lực chủ yếu. Trên tinh thần đó, thành phố tập trung hoàn thiện thể chế, ban hành cơ chế đặc thù và triển khai nhiều đề án trọng điểm nhằm hiện thực hóa mục tiêu nghị quyết.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Cường, năm 2025 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của thành phố trong quá trình hình thành siêu đô thị. Ngành khoa học – công nghệ đã đi đầu trong tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh chuyển đổi số và từng bước đưa Trung tâm Đổi mới sáng tạo TP. Hồ Chí Minh (SIHUB) trở thành hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Thành phố dành 1,84% tổng chi ngân sách cho khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, vượt mức tối thiểu theo yêu cầu của Trung ương; tập trung đầu tư hạ tầng số và các nền tảng dùng chung phục vụ chính quyền địa phương 2 cấp.

Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh

Chỉ số năng suất các yếu tố tổng hợp (TFP) đạt 56%, phản ánh xu hướng tăng trưởng ngày càng dựa trên tri thức và công nghệ. Thành phố thu hút 8,2 tỷ USD vốn FDI, trong đó lĩnh vực công nghệ cao đạt khoảng 1,8 tỷ USD. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tiếp tục được nâng tầm, xếp thứ 2 cả nước về chỉ số đổi mới sáng tạo quốc gia (PII) và thuộc nhóm 110 đô thị đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới.

Một điểm nhấn đáng chú ý là việc lần đầu tiên máy bay không người lái (UAV) được thử nghiệm giao hàng tại Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh, thể hiện cách tiếp cận linh hoạt trong tạo hành lang pháp lý cho thử nghiệm công nghệ mới và đồng hành cùng doanh nghiệp.

Cùng với đó, thành phố triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ tiếp cận thị trường, kết nối nguồn lực xã hội và các quỹ đầu tư; từng bước hình thành cơ chế chia sẻ rủi ro trong thương mại hóa sản phẩm khoa học – công nghệ.

Để chuyển các định hướng thành kết quả cụ thể, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố đặt ra các chỉ tiêu quan trọng như: Tổng chi xã hội cho nghiên cứu và phát triển đạt từ 2 – 3% GRDP; chi ngân sách cho khoa học – công nghệ và chuyển đổi số chiếm ít nhất 4 – 5% mỗi năm.

Phiên họp Đại hội Đảng bộ TP. Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2025 – 2030

Năm 2026 thành phố dự kiến bố trí khoảng 12.700 tỷ đồng cho khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tương đương 4,2% tổng chi ngân sách – mức cao nhất từ trước đến nay.

Song song với ưu tiên nguồn lực, hạ tầng số của thành phố tiếp tục được mở rộng với tỷ lệ phủ sóng 5G đạt 68 – 70%; hình thành các trung tâm dữ liệu, khu công nghệ số; triển khai 20 nền tảng số dùng chung, thực hiện 100% thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Lâm Đình Thắng, năm 2026 ngành khoa học – công nghệ thành phố sẽ chuyển sang giai đoạn “tăng tốc” với phương châm “hành động đột phá, lan tỏa kết quả”, tập trung hoàn thiện thể chế về thuế, đãi ngộ; ưu tiên các công nghệ chiến lược như vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, y dược; lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Với các giải pháp đồng bộ và quyết liệt, TP. Hồ Chí Minh đang từng bước tạo đột phá thể chế để khoa học – công nghệ thực sự trở thành động lực dẫn dắt phát triển, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo đẳng cấp quốc tế vào năm 2030.

Ngọc Vân