TP. Hồ Chí Minh: Thắp hy vọng tìm lại danh tính liệt sĩ từ những mẫu ADN thân nhân

Các đại biểu tham dự chương trình. Ảnh: Hoa Lê

Sáng 12/11, tại UBND phường Phú Nhuận, UBND TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Công an Thành phố tổ chức triển khai cao điểm thực hiện thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin, đợt 2 năm 2026. Chương trình diễn ra từ ngày 12 - 17/11, với 6.927 thân nhân liệt sĩ trên địa bàn Thành phố thuộc diện rà soát, vận động tham gia.

Phó Giám đốc Công an TP. Hồ Chí Minh, Đại tá Trần Hồng Minh phát biểu. Ảnh: Hoa Lê

Đây là hoạt động thiết thực hưởng ứng “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” của Ban Chỉ đạo quốc gia và kế hoạch cao điểm của Bộ Công an. Thông qua việc thu nhận, chuẩn hóa dữ liệu sinh phẩm ADN của thân nhân, Thành phố từng bước xây dựng nguồn dữ liệu phục vụ đối chiếu, xác định danh tính những hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin đang được quy tập tại các nghĩa trang trên cả nước.

Kết nối dữ liệu khoa học, mở rộng cơ hội tìm lại tên cho liệt sĩ

Công an TP. Hồ Chí Minh trao quà tri ân thân nhân các gia đình liệt sĩ. Ảnh: Hoa Lê

Phát biểu tại chương trình, Phó Giám đốc Công an TP. Hồ Chí Minh, Đại tá Trần Hồng Minh nhấn mạnh, để có được độc lập, tự do, hòa bình và sự phát triển hôm nay, biết bao thế hệ cha anh đã anh dũng chiến đấu, hy sinh. Tuy nhiên, đến nay vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa xác định được danh tính, nhiều gia đình đã chờ đợi hàng chục năm nhưng vẫn chưa biết người thân đang yên nghỉ nơi đâu.

“Mỗi phần mộ liệt sĩ chưa có tên là một nỗi đau chưa nguôi của gia đình, và cũng là trách nhiệm, là món nợ ân tình mà các thế hệ hôm nay phải dốc sức thực hiện”, Đại tá Trần Hồng Minh chia sẻ.

Quang cảnh chương trình. Ảnh: Hoa Lê

Theo Phó Giám đốc Công an thành phố, việc thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ được triển khai theo Kế hoạch số 401/KH-UBND ngày 24/7/2026 của UBND Thành phố. Chương trình kết hợp ứng dụng khoa học - công nghệ giám định ADN với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Đề án 06, tạo thêm cơ sở khoa học cho công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Qua rà soát, toàn Thành phố có 6.927 thân nhân liệt sĩ đăng ký thu mẫu trong đợt này. Công tác thu nhận được tổ chức tại 3 điểm ở phường Thủ Dầu Một, phường Bà Rịa và phường Phú Nhuận; đồng thời bố trí 3 tổ lưu động đến tận nhà đối với những trường hợp tuổi cao, sức yếu, gặp khó khăn trong đi lại. Đặc biệt, Công ty Cổ phần Di chuyển Xanh và Thông minh (GSM) đồng hành hỗ trợ đưa đón thân nhân đến điểm thu mẫu và trở về.

Phó Giám đốc Công an TP. Hồ Chí Minh, Đại tá Trần Hồng Minh ân cần thăm hỏi thân nhân liệt sĩ. Ảnh: Hoa Lê

Phó Giám đốc Công an TP. Hồ Chí Minh, Đại tá Trần Hồng Minh ân cần thăm hỏi thân nhân liệt sĩ. Ảnh: Hoa Lê

Với số lượng thân nhân đăng ký lớn trong khi thời gian triển khai chỉ trong 6 ngày, yêu cầu đặt ra là phải tổ chức thu mẫu khoa học, thuận tiện, phân luồng hợp lý, không để thân nhân phải chờ đợi lâu. Đại tá Trần Hồng Minh lưu ý, quá trình thu nhận phải bảo đảm tính tự nguyện, đúng đối tượng, đúng quy trình, an toàn và bảo mật thông tin. Mỗi liệt sĩ được đăng ký tối đa 2 thân nhân, ưu tiên các nhóm thân nhân theo dòng họ ngoại.

Một trong những yêu cầu quan trọng khác là rà soát, xác minh chính xác thông tin thân nhân, nhất là trong bối cảnh địa giới hành chính Thành phố được mở rộng. Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an Thành phố, Đại tá Ngô Xuân Thọ cho biết, sau sáp nhập, thông tin thân nhân liệt sĩ tại một số địa bàn chưa đồng bộ. Vì vậy, trước đợt thu mẫu, lực lượng chức năng đã thành lập nhiều tổ công tác rà soát, xác minh, đối chiếu thông tin nhằm bảo đảm không bỏ sót những trường hợp thuộc diện tham gia.

Thân nhân liệt sĩ xúc động khi xem phóng sự ngắn về hành trình xác định danh tính liệt sĩ tại chương trình. Ảnh: Hoa Lê

Từ việc chuẩn hóa dữ liệu, bố trí các điểm thu mẫu đến tổ chức lấy mẫu lưu động và hỗ trợ đưa đón, các giải pháp đều hướng đến mục tiêu tạo điều kiện thuận lợi nhất cho thân nhân, đồng thời bảo đảm chất lượng nguồn dữ liệu phục vụ đối chiếu ADN. Như Đại tá Trần Hồng Minh nhấn mạnh: “Mỗi mẫu ADN được thu nhận hôm nay là thêm một cơ hội để một liệt sĩ được gọi đúng tên, được trở về với quê hương, gia đình”.

Từ những mẫu ADN, gửi gắm niềm mong mỏi của các gia đình

Đến với chương trình thu nhận mẫu sinh phẩm ADN, các thân nhân mang theo niềm mong mỏi tìm lại danh tính và xác định nơi an nghỉ của người thân đã hy sinh

Với những gia đình có liệt sĩ chưa tìm được phần mộ, việc tham gia chương trình thu nhận mẫu sinh phẩm ADN không đơn thuần là cung cấp thông tin phục vụ công tác xác minh. Đó còn là cơ hội để tiếp tục hành trình tìm kiếm người thân, nuôi dưỡng hy vọng sau nhiều chục năm chờ đợi.

Có mặt tại điểm nhận mẫu trên địa bàn phường Phú Nhuận, bà Lê Thị Hoàng Yến (sinh năm 1960) không giấu được xúc động. Cậu ruột của bà hy sinh tại mặt trận phía Nam năm 1966. Từ đó đến nay, gia đình vẫn chưa xác định được nơi an nghỉ của liệt sĩ, dù đã nhiều lần tìm kiếm thông tin.

Cán bộ, chiến sĩ Công an TP. Hồ Chí Minh tích hợp thông tin sinh trắc học tại điểm thu nhận mẫu ADN. Ảnh: Hoa Lê

Bà Yến kể, mẹ bà từng nhờ nhiều người hỗ trợ tìm kiếm phần mộ của em trai nhưng mọi nỗ lực đều chưa mang lại kết quả. Nỗi mong mỏi ấy kéo dài qua nhiều năm, trở thành điều gia đình luôn canh cánh. Bởi vậy, khi biết đến chương trình thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ, bà Yến rất xúc động. Bà cho rằng, đây là hoạt động giàu ý nghĩa nhân văn, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với những gia đình có người thân hy sinh nhưng đến nay vẫn chưa tìm được phần mộ.

Dù chưa thể biết trước kết quả đối chiếu ADN, việc được tham gia chương trình cũng mang lại cho gia đình bà thêm niềm tin và hy vọng. Sau nhiều năm mong mỏi, gia đình lại có thêm một cơ hội để tìm kiếm thông tin về người cậu đã hy sinh.

Cán bộ, chiến sĩ Công an TP. Hồ Chí Minh tích hợp thông tin sinh trắc học tại điểm thu nhận mẫu ADN. Ảnh: Hoa Lê

Cũng mang theo nỗi niềm ấy, bà Trần Thị Hạc, em gái liệt sĩ Trần Quốc Hưng, cùng người em út chủ động tìm đến điểm thu mẫu sau khi biết thông tin chương trình qua báo chí. Hai chị em mang theo những giấy tờ gia đình còn lưu giữ về liệt sĩ, hy vọng có thêm cơ hội tìm được thông tin về người anh đã hy sinh.

Liệt sĩ Trần Quốc Hưng hy sinh tại mặt trận miền Đông Nam Bộ. Từ đó đến nay, gia đình nhiều lần tìm kiếm thông tin về nơi an nghỉ của liệt sĩ nhưng vẫn chưa có kết quả xác thực. Trước đây, gia đình từng tìm đến sự hỗ trợ của nhà ngoại cảm, song việc xác định danh tính vẫn chưa có cơ sở chắc chắn, nên hành trình tìm kiếm người anh trai vẫn tiếp tục dang dở.

Thân nhân liệt sĩ đang được lấy mẫu ADN. Ảnh: Hoa Lê

Cán bộ, chiến sĩ Công an TP. Hồ Chí Minh kiểm tra, đối chiếu hồ sơ và tích hợp thông tin sinh trắc học tại điểm thu nhận mẫu ADN. Ảnh: Hoa Lê

Theo bà Hạc, cha mẹ và các anh chị trong gia đình hiện đều đã qua đời. Chỉ còn bà và người em út tiếp tục tìm kiếm thông tin về người anh trai. Vì thế, khi biết đến chương trình thu nhận mẫu ADN, hai chị em hy vọng việc đối chiếu dữ liệu sinh phẩm có thể mở ra cơ hội xác định danh tính, tìm được phần mộ và đưa liệt sĩ trở về với gia đình.

Hai câu chuyện, hai hoàn cảnh khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở một nỗi mong mỏi: tìm lại danh tính, biết nơi người thân yên nghỉ để gia đình có thể đến thăm viếng. Bởi vậy, chương trình thu nhận mẫu sinh phẩm ADN không chỉ là hoạt động ứng dụng khoa học - công nghệ phục vụ công tác xác định danh tính liệt sĩ, mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận là thêm một cơ hội kết nối thông tin, tìm lại tên tuổi cho những người đã hy sinh, đồng thời tiếp thêm hy vọng cho những gia đình vẫn đau đáu chờ tin người thân.

Cán bộ tích hợp thông tin tại điểm thu nhận mẫu ADN. Ảnh: Hoa Lê

Hành trình ấy vẫn còn nhiều khó khăn khi thời gian đã lùi xa, thông tin lưu trữ thiếu hụt, hồ sơ của nhiều gia đình không còn đầy đủ. Song, việc mở rộng thu nhận mẫu ADN, kết nối dữ liệu sinh phẩm với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đang mở thêm cơ hội tìm kiếm, đối chiếu, từng bước tháo gỡ những trở ngại trong công tác xác định danh tính liệt sĩ.

Với sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và sự đồng hành của các gia đình, TP. Hồ Chí Minh tiếp tục kiên trì hành trình tìm lại danh tính, đưa các liệt sĩ trở về với tên tuổi, quê hương và người thân. Bởi mỗi mẫu ADN không chỉ mang giá trị của một dữ liệu khoa học, mà còn chứa đựng tình thân và niềm mong mỏi chưa bao giờ nguôi của những người ở lại.