TP Hồ Chí Minh: Tiếp sức cho doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Bắt chặt tay "ông lớn", khơi thông dòng chảy nội địa

Dù có nhiều nỗ lực nhưng mối liên kết giữa các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) trong nước với các tập đoàn lớn, đặc biệt là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vẫn còn khá lỏng lẻo. Hiện tượng "cơm ai nấy ăn, nhà ai nấy sáng" vô hình trung đã làm giảm sức cạnh tranh tổng thể của toàn nền kinh tế TP Hồ Chí Minh.

Kế hoạch lần này, thành phố đặt ra mục tiêu cốt lõi trong giai đoạn đầu là kết nối đồng bộ các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp đầu chuỗi với doanh nghiệp nội địa. Việc kết nối không chỉ dừng lại ở vai trò khuyến khích chung chung mà bắt tay vào hành động cụ thể thông qua việc thu thập thông tin toàn diện về chiến lược nội địa hóa, các yêu cầu, tiêu chuẩn kỹ thuật gắt gao của những "ông lớn" đầu chuỗi và doanh nghiệp FDI. Từ cơ sở dữ liệu thực tế này, cơ quan chức năng mới tiến hành sàng lọc, phân tích và chia sẻ ngược lại cho hệ thống các nhà cung ứng nội địa.

Khu Công nghệ cao TP Hồ Chí Minh- nơi có nhiều "ông lớn" trong lĩnh vực công nghệ cao.

Thành phố sẽ kiến tạo nên những cơ chế kết nối thực chất, tạo không gian đối thoại cởi mở bằng cách tổ chức các buổi làm việc chuyên sâu trực tiếp. Tại đây, các tập đoàn lớn sẽ công khai định hướng phát triển, xu hướng công nghệ và nhu cầu đầu tư dài hạn. Mục tiêu đặt ra là thiết lập thành công các thỏa thuận hợp tác, phấn đấu ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) với từ 2 đến 4 doanh nghiệp lớn, tạo đòn bẩy vững chắc cho lộ trình nội địa hóa chuỗi cung ứng.

Giai đoạn trước mắt, TP.Hồ Chí Minh gọi tên hai nhóm ngành kinh tế trọng điểm, giàu dư địa phát triển là Cơ khí – Tự động hóa và Điện – Điện tử – Công nghệ thông tin. Thành phố đặt mục tiêu thành lập tối thiểu 2 nhóm nhà cung ứng tiềm năng đại diện cho các ngành này, mỗi nhóm dự kiến quy tụ khoảng 20 doanh nghiệp ưu tú để làm "hạt nhân" dẫn dắt.

Dưới sự chủ trì của Sở Công Thương phối hợp cùng các hiệp hội, hội ngành nghề, các doanh nghiệp "hạt giống" sẽ được hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị tiên tiến, chuẩn hóa quy trình sản xuất theo các tiêu chuẩn khắt khe nhất thế giới như ISO, CE, hay các chứng nhận xanh bền vững. Việc đánh giá năng lực toàn diện của doanh nghiệp cung ứng sẽ được thực hiện thông qua các chương trình khảo sát thực địa của các chuyên gia đầu ngành. Trên cơ sở đó, thành phố sẽ đứng ra bảo chứng, giới thiệu danh sách các nhà cung ứng đạt chuẩn trực tiếp đến các doanh nghiệp lớn, phá bỏ rào cản tiếp cận thị trường mà các SMEs bấy lâu nay thường gặp phải.

Để nâng cao sức cạnh tranh cốt lõi, thành phố đẩy mạnh mô hình tư vấn cải tiến năng lực trực tiếp tại nhà máy. Các doanh nghiệp đầu chuỗi sẽ đóng vai trò "người thầy" đồng hành, hướng dẫn các nhà cung ứng nội địa cách thức cải tiến năng lực cung ứng dựa trên nhu cầu thực tế của chuỗi. Để đón đầu xu thế sản xuất tương lai, thành phố cũng triển khai thí điểm mô hình sản xuất theo hướng nhà máy thông minh (Smart Factory), hướng tới sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa doanh nghiệp FDI và nhà cung ứng trong nước trong việc áp dụng công nghệ tự động hóa, chuyển đổi số toàn diện vào vận hành.

Trợ lực toàn diện từ vốn, đất đai đến công nghệ

Để hiện thực mục tiêu trên, thành phố sẽ hỗ trợ toàn diện, tháo gỡ những "nút thắt" kinh niên của doanh nghiệp Việt: thiếu vốn, thiếu mặt bằng sản xuất và chậm đổi mới công nghệ. Có thể nói, đây là gói giải pháp đồng bộ mang tính "kiềng ba chân" giúp doanh nghiệp an tâm nâng chất lượng sản phẩm.

Về hạ tầng sản xuất, thành phố giao Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp phối hợp cùng Sở Tài chính nghiên cứu, đề xuất các quy định, tiêu chí hỗ trợ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp dành riêng cho doanh nghiệp ngành công nghệ cao thuộc khu vực kinh tế tư nhân. Đồng thời, các chính sách hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất với mức giá thuê hợp lý tại các khu công nghiệp, khu công nghệ cao đang được rà soát đồng bộ, nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất để hình thành các cụm liên kết ngành có tính kết nối cơ học cao.

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam hiện đã làm chủ công nghệ, vươn ra thị trường thế giới.

Về tài chính, tín dụng vốn, thành phố đẩy mạnh tư vấn, hướng dẫn doanh nghiệp tiếp cận chính sách hỗ trợ lãi suất theo các Nghị quyết của HĐND thành phố thông qua dòng vốn từ Công ty Đầu tư Tài chính nhà nước TP Hồ Chí Minh (HFIC) đối với các dự án thuộc danh mục ưu tiên phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, các chính sách ưu đãi thuế, phí như bãi bỏ lệ phí môn bài, miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong vòng 3 năm đầu thành lập cho doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng được ngành thuế thành phố triển khai quyết liệt để dưỡng sức cho doanh nghiệp.

Đặc biệt, về đổi mới công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ giữ vai trò chủ trì, hướng dẫn doanh nghiệp tiếp cận các chính sách hỗ trợ kinh phí đăng ký sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ từ nước ngoài, áp dụng các tiêu chuẩn đo lường, kiểm định chất lượng tiên tiến. Doanh nghiệp cũng được tạo điều kiện sử dụng chung hệ thống phòng thí nghiệm, phòng hỗ trợ thiết kế tại các trung tâm thử nghiệm lớn để giảm thiểu chi phí nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới.