TP. Hồ Chí Minh tìm dư địa cho tăng trưởng công nghiệp - xây dựng 14%

Để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong năm 2026, TP. Hồ Chí Minh đặt kỳ vọng lớn vào khu vực công nghiệp - xây dựng trong quý cuối năm. Phía sau chỉ tiêu tăng trưởng 14% là những yêu cầu không nhỏ về năng lực sản xuất, đơn hàng, tiến độ dự án và khả năng đưa nguồn vốn vào nền kinh tế...

TP. Hồ Chí Minh đặt kỳ vọng lớn vào khu vực công nghiệp - xây dựng trong quý cuối năm 2026. Ảnh minh họa: Cầu Ba Son (nguồn: vinwonders.com)

TP. Hồ Chí Minh đặt kỳ vọng lớn vào khu vực công nghiệp - xây dựng trong quý cuối năm 2026. Ảnh minh họa: Cầu Ba Son (nguồn: vinwonders.com)

Trong kịch bản tăng trưởng quý 4/2026, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu GRDP tăng 13,23%, trong đó khu vực công nghiệp - xây dựng phải tăng 14% và được coi là một trong những khu vực được kỳ vọng đóng góp lớn vào kết quả tăng trưởng chung.

CÔNG NGHIỆP CÓ NỀN TẢNG TĂNG TRƯỞNG, NHƯNG SỨC BẬT CHƯA ĐỒNG ĐỀU

Báo cáo kinh tế xã hội 10 tháng đầu năm 2026 của Thống kê TP. Hồ Chí Minh mới đây cho thấy sản xuất công nghiệp đang duy trì đà tăng. Chỉ số sản xuất công nghiệp toàn ngành (IIP) tăng 11% so cùng kỳ; riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 11,4%. Trong tháng 10, IIP tăng 13,8% so với cùng kỳ, còn công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 14,7%.

Một số ngành có mức tăng khá cao trong 10 tháng như cơ khí tăng 14,7%, chế biến lương thực - thực phẩm tăng 11,2%, hóa dược tăng 10,9%. Chỉ số sản xuất của bốn ngành công nghiệp trọng điểm tăng 10,7%. Đây là những lĩnh vực có khả năng tiếp tục đóng góp vào tăng trưởng trong giai đoạn cuối năm, khi nhu cầu sản xuất và tiêu dùng thường tăng lên.

Tuy nhiên, bức tranh công nghiệp không hoàn toàn đồng đều. Chẳng hạn, sản xuất sản phẩm điện tử trong 10 tháng chỉ tăng 2,2%; sản xuất trang phục tăng 3,4%; sản xuất xe có động cơ gần giảm nhẹ 0,2%. Điều này cho thấy mức tăng chung của toàn ngành chưa phản ánh đầy đủ sức khỏe của từng nhóm sản xuất, cũng như khả năng mở rộng công suất của doanh nghiệp.

Đặt cạnh mục tiêu quý 4/2026, yêu cầu tăng tốc càng rõ hơn. Theo kịch bản điều hành của Thành phố, giá trị tăng thêm ngành công nghiệp chế biến, chế tạo được đặt mục tiêu tăng 14,14%; trong khi chỉ số sản xuất công nghiệp cần tăng mạnh hơn so với mức thực hiện 10 tháng.

Hai chỉ tiêu này không đồng nhất: IIP phản ánh biến động sản lượng sản xuất; còn tăng trưởng giá trị tăng thêm phản ánh phần giá trị được tạo ra trong quá trình sản xuất. Vì vậy, để đạt mục tiêu, Thành phố không chỉ cần doanh nghiệp tăng sản lượng mà còn phải cải thiện năng suất, tỷ lệ nội địa hóa và giá trị tạo ra trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Một tín hiệu hỗ trợ là chỉ số tiêu thụ ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trong 10 tháng tăng 9,5%; có 16 trong 23 ngành cấp II ghi nhận mức tiêu thụ tăng. Tuy nhiên, mức tăng tiêu thụ vẫn thấp hơn mức tăng sản xuất 11,4%. Khoảng cách này đặt ra yêu cầu theo dõi khả năng hấp thụ hàng hóa, tồn kho và đơn hàng thực tế, thay vì chỉ dựa vào chỉ số sản xuất để đánh giá dư địa tăng trưởng.

Giới phân tích cho rằng, để đạt được mục tiêu, trong hai tháng cuối năm 2026, Thành phố cần tập trung vào những ngành có khả năng tăng công suất và giao hàng nhanh, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết các vướng mắc về vốn lưu động, nguyên liệu, lao động và logistics.

Việc kết nối doanh nghiệp đầu chuỗi với nhà cung ứng trong nước cũng có ý nghĩa quan trọng, bởi nếu chỉ mở rộng sản lượng nhưng phần lớn nguyên liệu, linh kiện và dịch vụ đầu vào vẫn phụ thuộc bên ngoài, giá trị gia tăng giữ lại trên địa bàn sẽ khó tăng tương ứng.

XÂY DỰNG TRÔNG ĐỢI DÒNG VỐN CHUYỂN THÀNH KHỐI LƯỢNG THI CÔNG

Nếu công nghiệp phụ thuộc trực tiếp vào đơn hàng và năng lực sản xuất của doanh nghiệp, động lực tăng trưởng của ngành xây dựng lại gắn chặt với tiến độ đầu tư công, thị trường bất động sản và khả năng triển khai các dự án tư nhân.

Trong kịch bản quý 4/2026 ngành xây dựng được giao mục tiêu tăng trưởng 17,11%. Đây là mức tăng cao, đòi hỏi nhiều công trình phải tăng tốc thi công, tạo khối lượng thực hiện và thanh toán ngay trong những tháng còn lại của năm. Thành phố cũng đặt mục tiêu giải ngân toàn bộ kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026, với tổng vốn được giao 147.599 tỷ đồng.

Theo số liệu công bố đến hết tháng 10, TP. Hồ Chí Minh đã giải ngân khoảng 118.278 tỷ đồng, tương đương 80,1% kế hoạch. Như vậy, còn khoảng 29.321 tỷ đồng cần giải ngân trong hai tháng cuối năm. Quy mô vốn còn lại cho thấy đầu tư công vẫn là nguồn lực quan trọng, nhưng áp lực không chỉ nằm ở thủ tục giải ngân mà còn ở khả năng tổ chức thi công, bàn giao mặt bằng, bảo đảm nguồn vật liệu và nghiệm thu khối lượng.

Thực tế triển khai một số dự án cho thấy tiến độ vẫn chưa đồng đều. Dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - Rạch Nước Lên đạt khoảng 75% khối lượng, một số gói thầu trong đó còn chậm so với hợp đồng. Dự án metro số 2 đã triển khai thi công tại 5 trong tổng số 11 nhà ga. Trong khi đó, các dự án giao thông và hạ tầng khác vẫn cần tiếp tục xử lý những phần việc liên quan đến mặt bằng, thủ tục và tổ chức thi công.

Ngoài vốn ngân sách, thị trường xây dựng còn phụ thuộc vào khả năng khơi thông các dự án bất động sản, nhà ở và đầu tư tư nhân. Thành phố đã cấp hơn 35.300 giấy phép xây dựng mới và sửa chữa lớn nhà ở hộ dân cư tính đến ngày 19/10, với tổng diện tích sàn được cấp phép khoảng 7,4 triệu m2. Đây là một nguồn hoạt động xây dựng cần được tính đến, nhưng giấy phép không đồng nghĩa toàn bộ công trình đã được triển khai hoặc tạo ra khối lượng thi công ngay trong quý 4/2026.

Vậy nên, mục tiêu tăng trưởng ngành xây dựng phụ thuộc rất lớn vào việc các dự án có thực sự chuyển sang thi công hay không, các vướng mắc về quy hoạch, đất đai, nghĩa vụ tài chính và thủ tục đầu tư có được xử lý đến cùng hay không. Dòng vốn chỉ tạo ra tăng trưởng khi được chuyển thành công trình, vật liệu được đưa vào sử dụng, nhà thầu có khối lượng thực hiện và người lao động có việc làm.

Với TP. Hồ Chí Minh, dư địa tăng trưởng công nghiệp - xây dựng vẫn hiện hữu từ quy mô thị trường, hệ thống doanh nghiệp, các ngành sản xuất trọng điểm và danh mục dự án hạ tầng lớn. Để biến dư địa đó thành kết quả trong quý cuối năm, điều hành cần đi sát từng ngành, từng dự án và từng nhóm doanh nghiệp.

Tăng sản lượng phải gắn với đầu ra; tăng vốn đầu tư phải gắn với tiến độ thi công; tháo gỡ thủ tục phải dẫn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế.

Xuân Nghi

Nguồn VnEconomy: https://vneconomy.vn/tp-ho-chi-minh-tim-du-dia-cho-tang-truong-cong-nghiep-xay-dung-14.htm