TPHCM: 6 tháng đầu năm, số tiền thu nộp ngân sách liên quan hàng lậu, hàng gian, hàng giả hơn 7.848 tỷ đồng

Sáng 7/7, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc – Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389 quốc gia) chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia. Cùng tham dự có lãnh đạo các Bộ, ngành và các tỉnh, thành trong cả nước. Tham dự tại điểm cầu TPHCM có Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Lộc Hà và lãnh đạo các sở, ngành liên quan.

Hàng nhập lậu, hàng giả trên không gian mạng và thương mại điện tử rất phức tạp

Quang cảnh tại điểm cầu Hà Nội

Theo báo cáo của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389, trong 6 tháng đầu năm 2026, các đơn vị, địa phương đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 67.937 vụ việc vi phạm (tăng 36,66% so với cùng kỳ năm 2025). Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 9.647,747 tỷ đồng (tăng 49,36% so với cùng kỳ). Các lực lượng chức năng đã khởi tố 1.676 vụ án, 2.789 đối tượng.

Tại các địa bàn trọng điểm như Lạng Sơn, Quảng Ninh, Lào Cai, Tây Ninh, An Giang…, các đối tượng tiếp tục lợi dụng đường mòn, lối mở, hoạt động cư dân biên giới, chính sách phân luồng hải quan, phương tiện vận tải trá hình để buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép vào nội địa.

Phương thức nổi lên là chia nhỏ hàng hóa, tập kết tại các kho giáp biên rồi vận chuyển sâu vào nội địa theo nhiều chặng nhằm cắt đứt quá trình theo dõi của lực lượng chức năng; lợi dụng quá cảnh hàng hóa để vận chuyển hàng hóa xâm phạm sở hữu trí tuệ từ nước ngoài vào Việt Nam để đi nước thứ ba với nhiều chủng loại mặt hàng.

Trên tuyến đường biển, các đối tượng lợi dụng hoạt động tạm nhập tái xuất; hàng quá cảnh, chính sách phân luồng hải quan để thực hiện hành vi buôn lậu và gian lận thương mại. Thủ đoạn phổ biến là khai sai tên hàng, mã hàng, xuất xứ; khai báo trị giá thấp nhằm trốn thuế; trộn lẫn hàng giả, hàng cấm trong container hàng hóa hợp pháp; lợi dụng tỷ lệ phân luồng kiểm tra thấp để đưa hàng lậu qua cảng biển.

Trên tuyến hàng không, các đối tượng lợi dụng hành lý ký gửi, hành lý xách tay, chuyển phát nhanh quốc tế, hàng quà biếu, quà tặng để buôn lậu, vận chuyển trái phép vàng, ngoại tệ, hàng hiệu giả mạo, linh kiện điện tử, ma túy và hàng cấm. Thủ đoạn mới là gia cố hai đáy vali, cất giấu trong thiết bị điện tử, nung chảy vàng rồi đúc thành linh kiện điện tử, cơ khí, chia nhỏ hàng hóa thành nhiều kiện hàng nhỏ nhằm tránh bị phát hiện.

Đáng chú ý, không gian mạng và thương mại điện tử đang là lĩnh vực phức tạp nhất về buôn bán, tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ. Các đối tượng lợi dụng mạng xã hội để livestream bán hàng để tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ với quy mô rất lớn.

Nhiều đối tượng không mở cửa hàng cố định mà thuê căn hộ chung cư, nhà dân làm kho chứa hàng; giao dịch hoàn toàn trên không gian mạng; sử dụng tài khoản ngân hàng không chính chủ; thuê shipper công nghệ làm trung gian vận chuyển. Đặc biệt, đã xuất hiện tình trạng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Deepfake để cắt ghép hình ảnh bác sĩ, chuyên gia, người nổi tiếng nhằm quảng cáo sai sự thật đối với thực phẩm chức năng, mỹ phẩm và thuốc chữa bệnh.

Kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các vụ buôn lậu, hàng giả

Quang cảnh tại điểm cầu TPHCM

Tại hội nghị, đại diện các bộ, ngành, địa phương đã tập trung phân tích tình trạng sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nhất là các nhóm hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân như thuốc chữa bệnh, mỹ phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, sữa giả.

Tham luận tại hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Lộc Hà thông tin trong 6 tháng đầu năm 2026, các lực lượng thành viên Ban Chỉ đạo 389 TPHCM đã thanh tra, kiểm tra 15.494 vụ, phát hiện 403 vụ hàng cấm, hàng nhập lậu; 13.864 vụ gian lận thương mại; 1.227 vụ hàng giả; khởi tố 81 vụ với 170 đối tượng, tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 7.848 tỷ 241 triệu đồng.

Những kết quả này thể hiện quyết tâm chính trị cao của cả hệ thống chính trị trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; đồng thời góp phần quan trọng vào việc giữ vững ổn định thị trường, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.

Riêng trong đợt cao điểm thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, các đơn vị, lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý 293 vụ việc liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ; xử lý hành chính 231 vụ, trong đó có 20 vụ về quyền tác giả và quyền liên quan, 211 vụ vi phạm về nhãn hiệu; tổng số tiền xử phạt và xử lý vi phạm hành chính đạt hơn 4,39 tỷ đồng; đồng thời chuyển cơ quan điều tra 02 vụ có dấu hiệu tội phạm để xem xét xử lý hình sự theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn công tác trong 6 tháng đầu năm 2026 cũng cho thấy nhiều khó khăn, vướng mắc cần được nhìn nhận đầy đủ để có giải pháp khắc phục hiệu quả.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Lộc Hà phát biểu

Trước hết, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng ngày càng tinh vi, có tổ chức và chuyên nghiệp. Các đối tượng đã tận dụng tối đa sự phát triển của thương mại điện tử, mạng xã hội, dịch vụ chuyển phát nhanh, kho vận và nền tảng số để che giấu hành vi vi phạm. Quá trình giao dịch, thanh toán, vận chuyển và giao nhận hàng hóa được chia thành nhiều công đoạn, nhiều chủ thể khác nhau, gây khó khăn trong việc xác định đối tượng cầm đầu, thu thập chứng cứ và xử lý triệt để các đường dây vi phạm.

Đối với lĩnh vực hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, khó khăn lớn nhất hiện nay là công tác giám định và xác định yếu tố vi phạm. Trong nhiều trường hợp, việc liên hệ chủ sở hữu quyền hoặc đại diện nhãn hiệu để phối hợp giám định còn chậm; một số doanh nghiệp chưa thật sự chủ động phối hợp với cơ quan chức năng vì lo ngại ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu.

Bên cạnh đó, hệ thống văn bản pháp luật liên quan đến hàng giả, sở hữu trí tuệ và xử lý hình sự vẫn còn một số nội dung chưa đồng bộ; việc định giá tang vật, xác định giá trị hàng hóa vi phạm còn nhiều vướng mắc, ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết vụ việc. Các đối tượng thường chia nhỏ đơn hàng, sử dụng nhiều kho trung chuyển, quay vòng hóa đơn, thay đổi liên tục địa điểm tập kết hàng hóa, làm cho việc kiểm soát toàn bộ chuỗi lưu thông gặp rất nhiều khó khăn.

Thực tiễn công tác nêu trên, Ban Chỉ đạo 389 Thành phố đã đề xuất một số định hướng và giải pháp trọng tâm trong thời gian tới.

Cụ thể, Thành phố tiếp tục quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia và UBND Thành phố; trọng tâm là Công điện số 38/CĐ-TTg về tăng cường đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gắn với việc triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động của Thành phố đến năm 2030 về đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Bên cạnh đó, đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo theo hướng chủ động dự báo, nhận diện sớm nguy cơ; lấy phòng ngừa là chính, lấy quản lý rủi ro làm nền tảng, lấy ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số làm động lực nâng cao hiệu quả công tác quản lý. Tăng cường khai thác cơ sở dữ liệu dùng chung, kết nối, chia sẻ thông tin giữa Công an, Hải quan, Thuế, Quản lý thị trường, Bộ đội Biên phòng và các cơ quan liên quan để kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường.

Tập trung đấu tranh có trọng tâm, trọng điểm đối với các đường dây, tổ chức buôn lậu, sản xuất, buôn bán hàng giả quy mô lớn; xử lý nghiêm các đối tượng cầm đầu, chủ mưu, các trường hợp tái phạm; kiên quyết chuyển cơ quan điều tra đối với những vụ việc có dấu hiệu tội phạm, không để xảy ra tình trạng xử lý hành chính thay cho xử lý hình sự khi đã đủ căn cứ theo quy định của pháp luật.

TPHCM kiến nghị các Bộ, ngành Trung ương tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về thương mại điện tử, logistics, xử lý hàng giả và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; đồng thời sớm ban hành các hướng dẫn thống nhất về giám định, định giá, xác định thiệt hại và xử lý đối với các hành vi vi phạm phát sinh trên môi trường số, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho lực lượng thực thi.

Lực lượng QLTT TPHCM kiểm tra xử lý hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Thành phố chú trọng xây dựng lực lượng thực thi chuyên nghiệp, hiện đại; tăng cường đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ điều tra số, nhận diện hàng giả, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và kỹ năng đấu tranh trên môi trường thương mại điện tử; đồng thời quan tâm đầu tư trang thiết bị kỹ thuật, phương tiện kiểm tra, giám định hiện đại nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động doanh nghiệp và người dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật; khuyến khích doanh nghiệp chủ động phối hợp với cơ quan chức năng trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc và xác thực sản phẩm; xây dựng văn hóa tiêu dùng văn minh, nói không với hàng giả, hàng nhập lậu và hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Nguyễn Lộc Hà khẳng định trong thời gian tới, Ban Chỉ đạo 389 TPHCM sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong công tác điều phối, chỉ đạo; nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng chức năng; chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, lành mạnh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, người tiêu dùng, giữ vững ổn định thị trường và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển nhanh, bền vững của TPHCM.

Tập trung vào 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là nhiệm vụ thường xuyên của cả hệ thống chính trị, có điểm bắt đầu nhưng không có điểm kết thúc.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, các hành vi vi phạm luôn diễn biến phức tạp, do đó khi còn tồn tại buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả thì các cơ quan chức năng vẫn phải tiếp tục đấu tranh, nhất là trong bối cảnh Trung ương, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ đang yêu cầu tăng cường hơn nữa công tác này. Đây là nhiệm vụ cần sự chung tay, vào cuộc của cả hệ thống chính trị mới có thể đạt hiệu quả.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu

Phó Thủ tướng Thường trực đánh giá, thời gian qua, Bộ Công an đã chỉ đạo công an các địa phương tăng cường xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ, khởi tố nhiều vụ án. Công tác đấu tranh trong lĩnh vực này được tập trung hơn, góp phần nhận được sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng doanh nghiệp, các đối tác trong nước và quốc tế.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục xác định đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, trong đó các lực lượng công an, quân đội, biên phòng, cảnh sát biển, quản lý thị trường, hải quan, thuế là lực lượng nòng cốt; đồng thời cần phát huy vai trò của nhân dân trong phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn vi phạm.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu trong thời gian tới, các bộ, ngành thành viên Ban Chỉ đạo 389, các địa phương cần tập trung thực hiện một số nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Một là, tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia; tập trung triển khai các Nghị quyết, Chỉ thị, Công điện liên quan đến công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Trong đó, tiếp tục thực hiện nghiêm Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, không chỉ khi có yêu cầu từ bên ngoài mà phải thực hiện thường xuyên, liên tục.

Hai là, các bộ, ngành, địa phương xây dựng chương trình, kế hoạch, giải pháp cụ thể, phù hợp với tình hình từng địa bàn; tập trung đấu tranh với các hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, vàng, ngoại tệ, thuốc lá thế hệ mới; hàng hóa giả mạo xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu đi nước thứ ba; sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, nhất là thực phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Phó Thủ tướng Thường trực cho biết, Chính phủ sẽ ban hành Nghị định về quản lý nhà nước trong lĩnh vực an toàn thực phẩm theo hướng giao một cơ quan đầu mối quản lý xuyên suốt từ sản xuất, chế biến đến tiêu dùng.

Các địa phương tham gia hội nghị trực tuyến

Ba là, tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin; xây dựng cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa; tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan; nâng cao hiệu quả các đường dây nóng tiếp nhận, xử lý tin báo của nhân dân.

Bốn là, tăng cường kiểm tra, giám sát; nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn, bản lĩnh chính trị, đạo đức công vụ của cán bộ thực thi nhiệm vụ; kiên quyết không để xảy ra tình trạng tiếp tay, bao che, bảo kê cho hoạt động vi phạm.

Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích; xử lý nghiêm cán bộ vi phạm.

Năm là, Phó Trưởng ban, thành viên Ban Chỉ đạo 389 quốc gia và Ban Chỉ đạo 389 các địa phương phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo theo lĩnh vực, ngành được phân công; tăng cường kiểm tra, đôn đốc, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm.

Sáu là, giao Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia chủ động theo dõi tình hình, tham mưu Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo 389 tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; hoàn thiện quy chế tổ chức, hoạt động của Ban Chỉ đạo 389 và Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389.

Đồng thời, tham mưu triển khai các kế hoạch cao điểm, kế hoạch chuyên đề; phối hợp kiểm tra, đôn đốc các bộ, ngành, địa phương; hoàn thiện hệ thống phần mềm báo cáo, bảo đảm kết nối từ Trung ương đến địa phương; tiếp tục đẩy mạnh truyền thông về chống hàng giả, bảo vệ người tiêu dùng và thực thi quyền sở hữu trí tuệ.