TPHCM đề xuất khám sức khỏe miễn phí cho người lao động tự do, công nhân trên địa bàn không cần nơi cư trú

Nhiệm vụ cấp bách, quy mô chưa từng có

Tại Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Đảng bộ TPHCM nhiệm kỳ 2025-2030, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang đã giao ngành y tế một nhiệm vụ rất rõ ràng và cấp bách.

Theo đó, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang yêu cầu ngành y tế phải triển khai bằng được việc khám, tầm soát sức khỏe cho toàn bộ người dân Thành phố ít nhất một lần trong năm 2026.

Bí Thư Thành ủy TPHCM khẳng định, đây là hiệm vụ thực hiện theo Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, đặt mục tiêu nâng cao toàn diện công tác bảo vệ, chăm sóc và quản lý sức khỏe nhân dân.

Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang yêu cầu ngành y tế phải tầm soát sức khỏe cho 15 triệu dân Thành phố trong năm 2026.

Ông Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TPHCM thừa nhận, việc triển khai khám, tầm soát sức khỏe đồng loạt cho toàn bộ người dân thành phố trong một năm là rất khó.

Ông Tăng Chí Thượng cho biết, thực hiện chỉ đạo Bí Thư Thành ủy TPHCM, Sở Y tế thành phố đang khẩn trương nghiên cứu và đề xuất các giải pháp khả thi.

TPHCM có quy mô gần 15 triệu dân, đây không chỉ là yêu cầu chuyên môn y tế mà còn là bài toán lớn về năng lực tổ chức, huy động nguồn lực và điều phối toàn hệ thống.

Giải bài toán bằng "kiềng ba chân"

Sở Y tế TPHCM đề xuất mô hình "kiềng ba chân" với 3 nhóm giải pháp bổ trợ, nhằm bảo đảm bao phủ sức khỏe đến toàn dân, không bỏ sót đối tượng.

Giải pháp thứ nhất, xóa rào cản địa lý. Theo Sở Y tế, TPHCM là nơi có số lượng lớn người lao động tự do, công nhân, người làm việc xa nơi cư trú, người tạm trú hoặc thường xuyên di chuyển giữa các khu vực. Nếu TPHCM chỉ tổ chức khám sức khỏe theo nơi đăng ký thường trú hoặc theo địa bàn hành chính cố định, rất dễ bỏ sót. Đặc biệt, hệ thống y tế công lẫn tư đủ điều kiện đều tham gia chiến dịch, dùng chung dữ liệu và quy trình thống nhất để người dân tự chọn nơi khám thuận tiện.

Sở Y tế TPHCM cho rằng, việc huy động nguồn lực xã hội hóa giúp đẩy nhanh tiến độ mở rộng mạng lưới dịch vụ y tế, bên cạnh mạng lưới y tế sẵn có và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân tiếp cận khám sức khỏe.

Nhân viên Y tế TPHCM khám sức khỏe cho người cao tuổi trên địa bàn.

Giải pháp thứ hai, tiến hành tổ chức khám sức khỏe cho người thuộc nhóm nguy cơ ngay tại cộng đồng. Ngành y tế tiến hành tổ chức khám sức khỏe tại y tế cơ sở, tập trung vào các nhóm cần theo dõi thường xuyên như người cao tuổi, người yếu thế, người mắc bệnh không lây nhiễm, người có nguy cơ cao và những trường hợp cần quản lý sức khỏe lâu dài tại cộng đồng.

Sở Y tế TPHCM khẳng định, vai trò y tế cơ sở rất quan trọng, đây không chỉ là nơi khám bệnh ban đầu mà trở thành nơi quản lý sức khỏe người dân theo địa bàn, theo nhóm nguy cơ và theo vòng đời. Cụ thể, trạm Y tế xã, phường không chỉ dừng lại ở một lần khám để ghi nhận thông tin, mà gắn với theo dõi định kỳ, quản lý bệnh mạn tính, tư vấn thay đổi hành vi sức khỏe và chăm sóc liên tục ngay tại nơi người dân sinh sống.

Chính quyền địa phương phối hợp với ngành y tế phun thuốc diệt muỗi tại khu vực nhà trọ có nhiều công nhân, lao động nghèo trên địa bàn phường Thông Tây Hội (TPHCM).

Giải pháp thứ ba, thu thập dữ liệu sức khỏe. Ngành y tế sẽ thu thập, chuẩn hóa và tích hợp dữ liệu sức khỏe sẵn có từ nhiều nguồn khác nhau. Kết quả khám từ trường học, doanh nghiệp, cơ quan và bệnh viện sẽ được kéo về một hồ sơ sức khỏe điện tử chung.

Sở Y tế TPHCM khẳng định, nếu tận dụng được các nguồn dữ liệu này sẽ giúp tránh khám trùng lặp, tiết kiệm nguồn lực và hình thành bức tranh tổng thể về tình trạng sức khỏe dân số trên địa bàn. Trên nền tảng đó, TPHCM hướng tới xây dựng hệ thống quản lý sức khỏe toàn dân dựa trên hồ sơ sức khỏe điện tử, gắn kết chặt chẽ giữa y tế cơ sở và y tế chuyên sâu, giữa dự phòng và điều trị.

Ngoài ra, ngành y tế sẽ xây dựng các gói khám sức khỏe theo độ tuổi và các gói tầm soát theo nhóm nguy cơ, được thiết kế khoa học và công bố công khai để người dân dễ dàng lựa chọn. Cách làm này giúp cá thể hóa hoạt động khám sức khỏe, tránh dàn trải, đồng thời tăng hiệu quả phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm và các yếu tố nguy cơ trong cộng đồng.

Cả hệ thống chính trị chung tay

Sở Y tế TPHCM cho biết, để hiện thực hóa ba nhóm giải pháp này, cần có sự vào cuộc đồng bộ của các cấp chính quyền, ngành y tế và cộng đồng xã hội. Đây không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành y tế mà là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị. Chính quyền địa phương giữ vai trò quan trọng trong việc rà soát đối tượng, vận động người dân tham gia, bố trí địa điểm và phối hợp tổ chức các điểm khám phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.

Cụ thể, ngành y tế đóng vai trò chủ chốt trong việc xây dựng đề án, kế hoạch chi tiết và huy động nguồn nhân lực chuyên môn. Tuy nhiên, TPHCM cần xây dựng cơ chế tài chính linh hoạt nhưng chặt chẽ để huy động tối đa nguồn lực xã hội. Bên cạnh đó, TPHCM cần tạo điều kiện để các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập đủ điều kiện tham gia cung ứng dịch vụ khám sức khỏe.

"Ngoài ra, thành phố cần kết hợp ngân sách nhà nước với nguồn xã hội hóa, bảo hiểm y tế và các chương trình khám sức khỏe của cơ quan, doanh nghiệp sẽ giúp mở rộng nhanh năng lực triển khai và bảo đảm tính bền vững lâu dài", đại diện Sở Y tế TPHCM thông tin thêm.