TPHCM: Dự kiến đầu tháng 7 sẽ khai quật tìm kiếm mộ liệt sĩ tập thể tại công viên Lê Thị Riêng

Tại Hội thảo xác minh kết luận thông tin liệt sĩ, mộ liệt sĩ tại Nghĩa trang Đô Thành (Chí Hòa – Sài Gòn), nay là khu vực Công viên Lê Thị Riêng, TPHCM ngày 8-6, Thiếu tướng Trần Chí Tâm, Phó chính ủy Quân khu 7, Trưởng ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7 cho biết việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (HCLS) tại các khu vực trọng điểm của TPHCM không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là “mệnh lệnh từ trái tim” của Lực lượng vũ trang Quân khu.

Hoàn thiện phương án khảo sát thực địa, tổ chức khai quật

Các đồng chí lãnh đạo điều hành hội thảo

Theo Thiếu tướng Trần Chí Tâm, từ nhiều nguồn tài liệu lịch sử, chính quyền chế độ cũ từng tổ chức chôn cất tập trung nhiều liệt sĩ tại nghĩa trang Đô Thành. Các cơ quan, đơn vị chức năng bước đầu đã khoanh vùng được khu vực nghi vấn. Hiện nay có 2 địa vật rất quan trọng trong bức ảnh gốc từ hồ sơ, đó là cây me và thủy đài (tháp nước) vẫn còn hiện hữu.

Trưởng ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7 khẳng định, Quân khu sẽ tiếp tục nỗ lực cao nhất, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương, đơn vị quân đội và các cơ quan chức năng trong và ngoài nước để thu thập, xác minh thông tin, khảo sát thực địa, khoanh vùng chính xác các khu vực nghi có mộ liệt sĩ. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân, cựu chiến binh và nhân chứng lịch sử cung cấp thông tin phục vụ tìm kiếm, quy tập HCLS.

Thiếu tướng Trần Chí Tâm, Phó Chính ủy Quân khu 7 phát biểu

Tại hội thảo, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, yêu cầu Bộ Tư lệnh Quân khu 7 chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp chặt chẽ với UBND TPHCM hoàn thiện phương án khảo sát thực địa, tổ chức khai quật, tìm kiếm HCLS. Bộ Quốc phòng sẽ chỉ đạo các cơ quan, đơn vị huy động lực lượng, phương tiện công nghệ hỗ trợ tối đa, bảo đảm quá trình khảo sát, tìm kiếm, quy tập được tiến hành chặt chẽ, hiệu quả. Bộ Quốc phòng sẽ chỉ đạo Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ Tư lệnh Công binh điều động lực lượng chuyên trách kịp thời hỗ trợ TPHCM về nhân lực, phương tiện để tiến hành thăm dò, khảo sát, quét ngầm toàn bộ khu vực tìm kiếm.

Thứ trưởng yêu cầu Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ Tư lệnh Công binh tham mưu cho thủ trưởng Bộ Quốc phòng phương án đầu tư mua sắm trang thiết bị hiện đại, đào tạo nhân lực sử dụng trang thiết bị nhằm đẩy nhanh quá trình thực hiện ở các nhiệm vụ tiếp theo. Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị chỉ đạo các cơ quan chức năng khẩn trương rà soát, chuẩn hóa hồ sơ, danh sách liệt sĩ, phiên hiệu đơn vị và địa bàn chiến đấu liên quan tại Sài Gòn - Chợ Lớn trong Chiến dịch Mậu Thân 1968; sẵn sàng phục vụ cho công tác đối chiếu, so sánh, nhận dạng và xác định danh tính liệt sĩ.

Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng phát biểu

Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu thông tin thêm, ngoài khu vực Công viên Lê Thị Riêng, trên địa bàn TPHCM còn thông tin khu mộ tập thể tại sân bay Tân Sơn Nhất, khu vực Dầu Tiếng, khu vực Xuyên Mộc. Thứ trưởng yêu cầu Quân khu 7 và TPHCM khẩn trương tổ chức xác minh, rà soát, tổ chức hội thảo để tiến hành xây dựng kế hoạch tìm kiếm trong thời gian tới.

Đầu tháng 7 phải triển khai việc khai quật mộ các liệt sĩ

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó chủ tịch UBND TPHCM, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 TPHCM - cho biết thời gian qua, thành phố đã phối hợp Bộ Tư lệnh TPHCM cùng các cơ quan chức năng, các nhà khoa học, nhân chứng lịch sử rà soát, đối chiếu nhiều nguồn tư liệu trong và ngoài nước, khảo sát thực địa, nghiên cứu bản đồ, ảnh hàng không lịch sử và ứng dụng khoa học công nghệ để xác định các khu vực nghi có chôn cất tập thể liệt sĩ.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, các báo cáo khoa học, kết quả khảo sát thực địa và ý kiến tại hội thảo đã cho thấy sự thống nhất cao giữa các nguồn tư liệu, lời kể nhân chứng và kết quả nghiên cứu. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, từng bước xác định chính xác vị trí các khu mộ tập thể liệt sĩ.

Phó chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường phát biểu

Ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh dù nhiệm vụ còn nhiều khó khăn do thời gian đã kéo dài gần 60 năm và hiện trạng khu vực có nhiều thay đổi, TPHCM sẽ triển khai các bước tiếp theo một cách chặt chẽ, khoa học và thận trọng. Thành phố sẽ khẩn trương hoàn thiện thủ tục pháp lý, chuẩn bị các điều kiện phục vụ khảo sát, thăm dò, khai quật; huy động nguồn lực, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, tiếp tục thu thập tư liệu, mở rộng hợp tác trong và ngoài nước để phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập. Dù chỉ còn một tia hy vọng, dù chỉ tìm được một phần hài cốt của các liệt sĩ, chúng ta cũng phải nỗ lực bằng tất cả trách nhiệm và tình cảm để đưa các anh trở về với đồng đội, quê hương và gia đình.

Kết luận Hội thảo, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ghi nhận, biểu dương, đánh giá cao UBND TPHCM, Bộ Quốc phòng và Nhóm chuyên gia/Tổ giúp việc đã quyết liệt chỉ đạo triển khai các biện pháp khảo sát hiện trường, tìm kiếm nhân chứng, đối khớp thông tin để hoàn thiện hồ sơ; phối hợp chặt chẽ, chuẩn bị chu đáo để phục vụ tổ chức Hội thảo đạt hiệu quả thiết thực; Biểu dương, ghi nhận các đại biểu và nhân chứng đã phát biểu nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm, cung cấp nhiều thông tin xác thực, khoa học, lịch sử, thực địa và pháp lý cao, trực tiếp làm sáng tỏ và khẳng định nhiều vấn đề quan trọng liên quan đến hồ sơ Hội thảo, làm cơ sở để kết luận thông tin về mộ liệt sĩ tập thể.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà trao đổi với nhân chứng tại công viên Lê Thị Riêng

Phó Thủ tướng Chính phủ khẳng định, Hội thảo thống nhất đánh giá các tài liệu lưu trữ của Việt Nam; hồ sơ, bản đồ, ảnh tư liệu; kho ảnh quân sự do Hoa Kỳ giải mật và cung cấp; lời kể của nhân chứng từ cả hai phía chiến tuyến; cùng kết quả khảo sát, đối chiếu thực địa và các nghiên cứu khoa học trong thời gian qua đã hình thành một hệ thống thông tin, dữ liệu và chứng cứ có giá trị khách quan, đa chiều, được kiểm chứng chặt chẽ. Hội thảo thống nhất nhận định đã có đầy đủ cơ sở khoa học, cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn để khẳng định với độ tin cậy cao về sự tồn tại của khu mộ tập thể tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, đủ điều kiện để triển khai các bước khảo sát chuyên sâu, tìm kiếm và khai quật theo quy định.

Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu, TPHCM chủ trì xây dựng kế hoạch tổng thể, triển khai các bước tiếp theo; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Bộ Quốc phòng, Quân khu 7, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin để huy động tối đa các lực lượng, phương tiện phục vụ công tác tìm kiếm, khai quật và thực hiện các bước tiếp theo theo quy định. Việc triển khai phải được thực hiện với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, theo nguyên tắc “Rõ đến đâu làm đến đó; chưa rõ tiếp tục xác minh, định vị, khoanh vùng”; bảo đảm tính bài bản, khoa học, chặt chẽ và kỹ lưỡng. Phấn đấu chậm nhất đầu tháng 7/2026 tiến hành khai quật, tạo khí thế thi đua hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026). Ban Chỉ đạo 515 TPHCM tiếp tục thu thập thông tin, củng cố hồ sơ, tài liệu liên quan đến các khu mộ liệt sĩ tập thể trên địa bàn Thành phố.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà trao bằng khen cho cựu binh Mỹ Robert Ambrose Connor vì những thông tin đóng góp cho quá trình khảo sát, tìm kiếm mộ tập thể liệt sĩ

Trước đó, Đoàn công tác đã đến dâng hương, dâng hoa tưởng nhớ các Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh tại Tượng đài Trần Phú, Nhà bia ghi danh Liệt sĩ và Đài tưởng niệm Liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng.