TPHCM dự kiến quy hoạch thành 10 vùng phát triển

UBND TPHCM đang tổ chức lấy ý kiến đối với Quy hoạch tổng thể TPHCM thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm. Theo đó, phạm vi và quy mô lập quy hoạch là toàn bộ ranh giới hành chính TPHCM với diện tích khoảng 6.772 km2, gồm 168 đơn vị hành chính (113 phường, 54 xã và đặc khu Côn Đảo), phần khai thác lấn biển theo yêu cầu phát triển kinh tế của TPHCM.

Dự thảo Quy hoạch tổng thể TPHCM thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm chia TPHCM thành 10 vùng phát triển.

Ranh giới lập quy hoạch được xác định là phía Đông giáp TP Đồng Nai và tỉnh Lâm Đồng, phía Tây giáp tỉnh Tây Ninh và tỉnh Đồng Tháp, phía Bắc giáp tỉnh Tây Ninh và TP Đồng Nai, phía Nam giáp tỉnh Đồng Tháp và biển Đông.

Theo dự thảo, quy mô dân số TPHCM sẽ tiếp tục tăng mạnh trong những thập kỷ tới. Đến năm 2030, TPHCM dự kiến có khoảng 15,5 - 16 triệu người, năm 2045 đạt 20 - 21 triệu người và đến năm 2050 khoảng 22 - 23 triệu người. Nếu tính cả người học tập, lao động, khách du lịch và các nhóm dân số hiện diện khác, quy mô dân số quy đổi có thể lên tới khoảng 27,8 triệu người.

Đến năm 2030, TPHCM đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP tối thiểu 10% mỗi năm, GRDP bình quân đầu người đạt ít nhất 14.000 USD, kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP và hoàn thành khoảng 200 km đường sắt đô thị. Năm 2035, GRDP bình quân đầu người được kỳ vọng đạt tối thiểu 25.000 USD, kinh tế số chiếm khoảng 60% quy mô nền kinh tế. Sau năm 2075, TPHCM đặt mục tiêu trở thành đô thị toàn cầu với GRDP bình quân đầu người tối thiểu 100.000 USD, đồng thời duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 6% mỗi năm.

Vùng lõi tập trung vào tài chính

Đáng chú ý, dự thảo Quy hoạch tổng thể TPHCM thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm đề xuất 10 vùng quản trị phát triển, thay cho việc tiếp cận chủ yếu dựa trên địa giới hành chính trước đây.

10 vùng phát triển của TPHCM.

Theo đó, mỗi vùng được xác định theo chức năng chủ đạo, điều kiện đất đai, hạ tầng, môi trường và yêu cầu quản lý riêng, làm cơ sở phân bổ dân cư, việc làm, công nghiệp, dịch vụ, du lịch, đầu tư hạ tầng và kiểm soát phát triển.

Vùng 1 là lõi đô thị - tài chính - quản trị - di sản. Nơi đây là trung tâm điều hành và hình ảnh quốc tế của TPHCM, bao gồm khu vực Sài Gòn, Chợ Lớn, Thủ Thiêm cùng hai bờ sông Sài Gòn. Định hướng phát triển tập trung vào tài chính, dịch vụ cao cấp, văn hóa, di sản và đối ngoại.

Đồng thời, tái thiết đô thị theo mô hình TOD, phát triển không gian ngầm, mở rộng không gian công cộng ven sông và tổ chức lại hệ thống giao thông dựa trên metro, xe buýt nhanh, đường thủy và mạng lưới đi bộ.

Vùng 2 là khu vực đổi mới sáng tạo phía Đông gồm Thủ Đức, Dĩ An, Thuận An và khu vực kết nối sân bay Long Thành, được định vị là cực tăng trưởng về công nghệ cao và đổi mới sáng tạo. Khu vực này sẽ tập trung phát triển hệ sinh thái nghiên cứu - phát triển (R&D), đại học, viện nghiên cứu, trung tâm dữ liệu, tài chính mới, fintech, doanh nghiệp khởi nghiệp và sản xuất công nghệ cao.

Đồng thời ưu tiên hình thành các khu TOD dọc các tuyến metro và đường sắt đô thị; liên kết giữa trường đại học; ưu tiên hạ tầng số, dữ liệu, phòng thí nghiệm và trung tâm R&D, chuyển đổi các khu công nghiệp cũ tại Dĩ An và Thuận An thành mô hình đô thị công nghiệp tri thức; hạn chế phát triển nhà ở tự phát.

Vùng 3 là khu vực Tây - Tây Nam, được quy hoạch trở thành cửa ngõ kết nối Đồng bằng sông Cửu Long với trọng tâm là logistics, y sinh, công nghiệp sạch và các đô thị thích ứng ngập nước và đầu mối giao thông Tân Kiên.

TPHCM xác định, Cần Giờ tiếp tục giữ vai trò vùng sinh thái biển, với định hướng bảo tồn rừng ngập mặn, phát triển kinh tế biển xanh và du lịch sinh thái có kiểm soát.

Nhiệm vụ chính gồm kiểm soát đô thị hóa lan tỏa về phía Tây; phát triển logistics nông sản, hàng tiêu dùng và thương mại vùng; tổ chức lại các tuyến kết nối với Long An, Tiền Giang, Cần Thơ; phát triển các đô thị cửa ngõ gắn với nhà ga, bến bãi, trung tâm phân phối; giữ vai trò vùng đệm nước và thoát lũ tại các khu vực nhạy cảm.

Vùng 4 là Đô thị công nghiệp dịch vụ Bình Dương. Khu vực Bình Dương cũ được xác định là vùng đô thị công nghiệp dịch vụ, đóng vai trò hậu phương sản xuất của siêu đô thị. Định hướng là nâng cấp các khu công nghiệp hiện hữu theo mô hình sinh thái, công nghệ cao, đồng thời bổ sung nhà ở xã hội, y tế và giáo dục để hình thành hệ sinh thái công nghiệp - đô thị - dịch vụ.

Cực phát triển sinh thái biển

Vùng 5 là khu sinh thái và dự trữ phát triển, gồm phía Bắc, Tây Bắc Bình Dương và Đông Nam Vũng Tàu sẽ là vùng sinh thái và dự trữ phát triển, không gian cân bằng sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao, trữ nước và quỹ đất dài hạn. Định hướng phát triển là kiểm soát đô thị hóa, bảo vệ hệ thống rừng, mặt nước, đất nông nghiệp, vùng trữ nước và cảnh quan sinh thái.

Vùng 6 là ở phía Nam Nhà Bè - Hiệp Phước sẽ phát triển thành cực đô thị cảng và logistics, kết nối trung tâm TPHCM với Cần Giờ và hệ thống cảng biển.

Vùng 7 là khu sinh thái biển Cần Giờ. TPHCM xác định, Cần Giờ tiếp tục giữ vai trò vùng sinh thái biển, với định hướng bảo tồn rừng ngập mặn, phát triển kinh tế biển xanh và du lịch sinh thái có kiểm soát, trong khi mọi hoạt động phát triển phải tuân theo sức chịu tải của hệ sinh thái. Phát triển kinh tế có giới hạn; kiểm soát dân số, hạ tầng, xây dựng và giao thông theo ngưỡng sinh thái; tổ chức Cần Giờ theo mô hình phát triển có điều kiện, không đô thị hóa đại trà.

Sơ đồ phân vùng kiến trúc của TPHCM đang được đưa ra lấy ý kiến.

Vùng 8 sẽ bao phủ các khu cảng biển - logistics - công nghiệp - năng lượng. Trong đó, khu vực Cái Mép - Thị Vải được quy hoạch trở thành cửa ngõ hàng hải quốc tế, phát triển cảng nước sâu, logistics quốc tế, khu thương mại tự do (FTZ), công nghiệp cảng và năng lượng.

Vùng 9 là du lịch biển Vũng Tàu - Long Hải - Hồ Tràm. Trong đó, đối với khu vực Vũng Tàu - Long Hải - Hồ Tràm, quy hoạch hướng tới hình thành chuỗi đô thị du lịch biển chất lượng cao, phát triển nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, kinh tế đêm và thể thao biển nhưng hạn chế bê tông hóa dải ven biển; tránh bê tông hóa dải ven biển; tổ chức giao thông kết nối với Cái Mép, Long Thành và trung tâm TPHCM.

Vùng 10 sẽ là đặc khu Côn Đảo - được xác định là đặc khu sinh thái - di sản - quốc phòng, phát triển theo mô hình du lịch cao cấp có kiểm soát, yên tĩnh, giới hạn số lượng; kiểm soát dân số; xây dựng mô hình đảo xanh nhằm bảo tồn hệ sinh thái biển đảo và các giá trị lịch sử.