TPHCM siết chặt kiểm soát thực phẩm từ giết mổ đến lưu thông

Thời gian qua, lực lượng chức năng TPHCM đã liên tiếp triệt phá nhiều tụ điểm giết mổ lậu, bắt giữ các vụ vận chuyển động vật chết, sản phẩm động vật không rõ nguồn gốc.

Qua công tác nắm địa bàn, lực lượng chức năng xác định, các cơ sở giết mổ tự phát thường ẩn sâu trong các hẻm nhỏ, khu vực đông dân cư, gây khó khăn cho việc kiểm tra, xử lý. Các điểm này hoạt động kín kẽ, có sự cảnh giới, nhanh chóng tẩu tán khi phát hiện dấu hiệu kiểm tra.

Điển hình, ngày 7/4, lực lượng liên ngành (Trạm Chăn nuôi và Thú y Khu vực 2 - thuộc Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM) phối hợp cùng Công an phường Tân Thới Hiệp) đã kiểm tra đột xuất hai điểm giết mổ heo nằm sâu trên đường Hương lộ 80 (phường Tân Thới Hiệp). Tại đây, hàng chục con heo bị phát hiện trong điều kiện nuôi nhốt, giết mổ mất vệ sinh nghiêm trọng.

Lực lượng chức năng làm việc với cơ sở giết mổ heo trái phép. (Ảnh: Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM).

Tại cơ sở thứ nhất, lực lượng chức năng phát hiện 14 con heo đang chờ giết mổ, một con vừa bị xẻ thịt trên nền đất bẩn. Ở điểm thứ hai, 10 con heo khác cũng trong tình trạng tương tự (gồm 2 con đang bị giết mổ và 8 con còn sống).

Toàn bộ số heo đều không có giấy kiểm dịch, không rõ nguồn gốc, có dấu hiệu bị tiêm thuốc hoặc mang mầm bệnh. Khu vực giết mổ tạm bợ, nền bẩn, nước thải ứ đọng, bốc mùi hôi nồng nặc. Quy trình giết mổ diễn ra ngay tại nơi nuôi nhốt, không phân tách khu sạch – bẩn, tiềm ẩn nguy cơ cao về an toàn thực phẩm và dịch bệnh.

Chủ các cơ sở thừa nhận thu mua heo từ tỉnh Tây Ninh nhưng không có giấy tờ hợp lệ. Các điểm này đều hoạt động không phép, vi phạm quy định về thú y và an toàn thực phẩm.

Song song với kiểm tra tại chỗ, lực lượng chức năng tăng cường kiểm soát các tuyến đường vận chuyển vào thành phố. Nhiều vụ vận chuyển động vật chết, sản phẩm không đảm bảo đã bị phát hiện.

Heo được nuôi trong chuồng sơ sài, đánh dấu bằng sơn nhưng không có dấu kiểm dịch. Ảnh: Duy Khánh.

TPHCM là thị trường tiêu thụ thực phẩm lớn với khối lượng giết mổ mỗi ngày lên tới hàng trăm nghìn con gia súc, gia cầm. Trong khi đó, hệ thống giết mổ vẫn tồn tại nhiều cơ sở nhỏ lẻ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Ông Trần Phú Cường - Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM cho biết, hiện thành phố có 86 cơ sở giết mổ, gồm 12 cơ sở giết mổ tập trung và 74 cơ sở nhỏ lẻ. Khối lượng giết mổ, cung ứng thực phẩm trên địa bàn thành phố đang ở mức rất lớn. Chỉ tính riêng trong quý I/2026, trung bình mỗi ngày thành phố giết mổ 9.774 con heo, 149 con trâu bò và 148.975 con gia cầm.

Theo Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM, nguồn cung thực phẩm lớn đặt ra yêu cầu rất cao về an toàn dịch bệnh, vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm. Theo đó, công tác quản lý được triển khai theo hướng đồng bộ, từ quy trình kiểm soát giết mổ tại cơ sở đến kiểm dịch vận chuyển và ứng dụng phần mềm nghiệp vụ trong theo dõi, quản lý. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều khó khăn.

Thịt sau khi giết mổ được sơ chế sơ sài trong điều kiện không đảm bảo.

Từ ngày 1/1/2025 đến 28/2/2026, lực lượng chức năng đã phát hiện 188 trường hợp vi phạm, xử phạt tổng số tiền hơn 1,09 tỷ đồng. Các vi phạm chủ yếu liên quan đến giết mổ tại địa điểm không được phép, vận chuyển, kinh doanh sản phẩm động vật không có dấu kiểm soát giết mổ, không bảo đảm hồ sơ truy xuất nguồn gốc hoặc giấy chứng nhận kiểm dịch.

Trước thực trạng này, TPHCM yêu cầu các lực lượng chức năng phối hợp chặt chẽ, tăng cường kiểm tra liên ngành và xử lý nghiêm vi phạm. Thành phố cũng đang hướng đến tái cấu trúc hệ thống giết mổ đến năm 2030, nâng tỷ lệ giết mổ tập trung lên 60–70%, giảm dần các cơ sở nhỏ lẻ, đảm bảo vệ sinh và bảo vệ môi trường.

Đáng chú ý, TPHCM sẽ từng bước ứng dụng công nghệ trong giám sát giết mổ, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kiểm tra thủ công. Các cơ sở sẽ phải lắp đặt hệ thống camera, quan trắc môi trường và kiểm soát an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn.