Trách nhiệm thiêng liêng trước Tổ quốc, trước nhân dân

Ngày 17/7, đến thăm, động viên các lực lượng đang thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng (TP. Hồ Chí Minh), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: "Đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính các liệt sĩ là trách nhiệm thiêng liêng trước Tổ quốc, trước nhân dân; là lương tri, nguyện vọng của mỗi người Việt Nam. Nhân dân ta, Đảng ta không bao giờ quên những người đã hy sinh vì đất nước, vì dân tộc. Đó là đạo lý và truyền thống văn hóa Việt Nam."

Hiện, cả nước có khoảng 175.000 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt; khoảng 300.000 hài cốt liệt sĩ đã được tìm thấy, quy tập nhưng chưa xác định được danh tính. Thời gian càng lùi xa, nhân chứng càng thưa, thân nhân trực hệ nhiều liệt sĩ phần lớn đã cao tuổi.

Vì vậy, chiến dịch đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành việc lấy mẫu đối với các phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại các nghĩa trang liệt sĩ trên toàn quốc; đồng thời giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ.

Trước sự quan tâm lớn của toàn xã hội, chiến dịch cũng lập tức trở thành mục tiêu xuyên tạc, chống phá của các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị nhằm làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước.

Thượng tá Trần Quang Huy, Đội trưởng Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Tuyên Quang) chia sẻ thông tin về những hài cốt mới được quy tập tại địa phương trong Chiến dịch 500 ngày đêm.

Thứ nhất, các đối tượng cố tình xuyên tạc việc thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ là nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu gen để theo dõi, giám sát công dân; từ đó khai thác tâm lý lo ngại về bảo mật thông tin, gieo rắc nỗi sợ hãi, ngăn cản người dân tham gia hiến mẫu. Tuy nhiên, mục đích của việc lấy mẫu rất rõ ràng, đó là tạo dữ liệu tham chiếu phục vụ đối sánh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Việc quản lý dữ liệu sinh học luôn được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định của pháp luật.

Thứ hai, các đối tượng tìm cách hạ thấp năng lực khoa học và công nghệ trong nước khi cho rằng việc giám định ADN đối với hài cốt đã tồn tại nhiều năm là bất khả thi, đầu tư chỉ gây lãng phí. Thực tế, đây là nhiệm vụ rất khó khăn, đòi hỏi phải đầu tư công nghệ hiện đại, chuẩn hóa quy trình, nâng cao năng lực các cơ sở giám định và xây dựng ngân hàng gen đủ lớn để phục vụ đối sánh. Chính vì khó khăn nên càng cần quyết tâm thực hiện, không thể buông xuôi hay chùn bước, bởi đó cũng là trách nhiệm đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Thứ ba, các đối tượng sử dụng thủ đoạn "đánh bùn sang ao", lợi dụng thông tin về chiến dịch để cài cắm những yêu sách phi lý. Một số người cố tình đánh đồng địa vị lịch sử, pháp lý của các liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, thống nhất đất nước với những người tử trận trong hàng ngũ đối lập; thậm chí đòi hỏi Nhà nước phải có chính sách quy tập, xây dựng nghĩa trang riêng cho các đối tượng này dưới danh nghĩa "nhân đạo", "hòa hợp". Cần khẳng định rằng, chính sách hòa hợp dân tộc của Việt Nam là nhất quán, nhưng hòa hợp không đồng nghĩa với xét lại lịch sử; nhân đạo không đồng nghĩa với đảo lộn các giá trị lịch sử và pháp lý đã được xác lập.

Thứ tư, các đối tượng phủ nhận thành quả cách mạng bằng cách bóp méo tư liệu lịch sử, gieo rắc hoài nghi về sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ; đồng thời vu khống động cơ chính trị, cho rằng việc tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trên diện rộng chỉ là hoạt động hình thức nhằm "mị dân". Đây là những luận điệu đặc biệt nguy hiểm bởi chúng làm xói mòn niềm tin của nhân dân, nhất là thân nhân các liệt sĩ, đối với trách nhiệm và thiện chí của Đảng, Nhà nước.

Thực tiễn đã chứng minh tính đúng đắn của chủ trương tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Giai đoạn 2021-2025, cả nước đã tìm kiếm, quy tập gần 7.000 hài cốt liệt sĩ; tiếp nhận gần 13.500 mẫu (gồm mẫu hài cốt và mẫu thân nhân), xác định danh tính hơn 100 liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN và hơn 2.500 liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng; thu nhận gần 60.000 mẫu sinh phẩm để xây dựng ngân hàng gen thân nhân liệt sĩ.

Từ khi khởi động chiến dịch, tiến độ triển khai đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tính đến ngày 8/7/2026, chiến dịch đã quy tập được 1.312 hài cốt liệt sĩ; rà phá hơn 7.000 ha đất có bom, mìn, vật nổ; lấy mẫu 35.925 phần mộ; thu nhận 93.464 mẫu sinh phẩm thân nhân, trong đó hơn 53.000 mẫu đã được đồng bộ vào cơ sở dữ liệu.

Hàng chục nghìn gia đình đã tự nguyện tham gia với mong muốn tìm lại người thân đã hy sinh. Về năng lực khoa học và công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đang từng bước làm chủ công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới (NGS-SNP), với tỷ lệ tách chiết ADN thành công trong thử nghiệm đạt 93%, góp phần nâng cao hiệu quả xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin, đáp ứng yêu cầu của chiến dịch.

Bảo vệ ý nghĩa của chiến dịch không đồng nghĩa với né tránh những hạn chế còn tồn tại. Trong Công điện số 45/CĐ-TTg ngày 8/7/2026 về việc đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã chỉ rõ: tiến độ triển khai tại một số địa phương, đơn vị còn chậm; kết quả thực hiện còn cách khá xa mục tiêu đề ra; công tác phối hợp có lúc, có nơi chưa chặt chẽ; người đứng đầu một số cơ quan, đơn vị, địa phương chưa xác định đầy đủ trách nhiệm, chưa chỉ đạo quyết liệt và chưa huy động hiệu quả các nguồn lực. Việc thẳng thắn nhìn nhận hạn chế để kịp thời khắc phục thể hiện tinh thần cầu thị và trách nhiệm trước nhân dân.

Thời gian thực hiện chiến dịch chỉ còn hơn một năm. Có thể sau ngày 27/7/2027 vẫn còn những liệt sĩ chưa được tìm thấy do quy mô mất mát của chiến tranh quá lớn và điều kiện thực địa hết sức phức tạp. Tuy nhiên, điều đó không làm giảm quyết tâm của toàn hệ thống chính trị, càng không thể để sự chậm trễ làm mất đi những cơ hội hiếm hoi còn lại. Đấu tranh, bác bỏ những luận điệu bịa đặt, vu khống về chiến dịch trước hết là bảo vệ sự thật lịch sử; sâu xa hơn là gìn giữ đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", đáp ứng niềm mong mỏi và hy vọng của hàng trăm nghìn gia đình liệt sĩ.

Những kết quả bước đầu của Chiến dịch 500 ngày đêm là minh chứng rõ ràng cho thấy, khi có quyết tâm chính trị cao, phương pháp khoa học phù hợp, sự phối hợp đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự chung sức của toàn xã hội, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ tiếp tục đạt được những bước tiến quan trọng. Mỗi phần hài cốt được tìm thấy, mỗi liệt sĩ được trả lại tên tuổi không chỉ góp phần thực hiện đầy đủ hơn chính sách đối với người có công, mà còn bồi đắp niềm tin của nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và hun đúc thêm sức mạnh tinh thần để đất nước vững vàng bước vào chặng đường phát triển mới.