Trải nghiệm làm sản phẩm địa phương

Học sinh trải nghiệm thực tế việc làm chả tại hộ kinh doanh kỹ nghệ tổng hợp COHAFOOD (ở phường Trảng Dài). Ảnh: Tố Tâm

Từ làng gốm lâu đời đến những cơ sở thực phẩm sạch đạt chuẩn OCOP, mỗi chuyến đi không chỉ là hành trình khám phá mà còn là bài học sâu sắc về kỹ năng sống, giá trị lao động và tình yêu quê hương.

Trải nghiệm thú vị từ thực tế

Cứ vào buổi sáng cuối tuần, không gian làng gốm Biên Hòa trở nên rộn ràng hơn bởi tiếng cười nói của các em học sinh. Tại đây, những đôi bàn tay còn non nớt lần đầu tiên được chạm vào đất sét, thử sức với công việc vốn dĩ tưởng chừng đơn giản nhưng lại đòi hỏi sự kiên nhẫn và khéo léo. Từ những khối đất vô tri, dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân, các em bắt đầu nắn, vuốt, tạo hình sản phẩm và dần cảm nhận được cái “hồn” của nghề gốm.

Chính từ những trải nghiệm ban đầu ấy, một bài học tự nhiên được hình thành. Nếu trước đây, sản phẩm gốm chỉ là những vật dụng quen thuộc trong đời sống thì giờ đây, sau khi trực tiếp tham gia vào quy trình tạo ra sản phẩm, các em mới hiểu hết được giá trị của lao động thủ công.

Không dừng lại ở việc tham quan đơn thuần, các mô hình trải nghiệm tại làng gốm Biên Hòa còn được tổ chức theo hướng bài bản, tạo nên sự liên kết chặt chẽ giữa nhà trường và cơ sở sản xuất. Học sinh không chỉ nghe giới thiệu về lịch sử làng nghề mà còn được trực tiếp thực hành, từ đó hình thành sự gắn kết sâu sắc hơn với những giá trị văn hóa truyền thống.

Em Trần Châu Minh Nhật, học sinh Trường THCS Võ Nguyên Giáp (xã Trảng Bom) chia sẻ: Trước khi trải nghiệm, em từng nghĩ làm gốm là điều dễ dàng. Thế nhưng, khi bắt tay vào thực hiện, em mới nhận ra sự khó khăn và công phu của nghề. Qua đó, em rất ngưỡng mộ những người thợ làm gốm đã kỳ công làm ra những sản phẩm tinh xảo, đẹp mắt.

Không chỉ làm gốm, hành trình trải nghiệm của học sinh hiện nay đang được tiếp tục mở rộng sang các lĩnh vực khác, trong đó có sản xuất thực phẩm sạch. Tại hộ kinh doanh kỹ nghệ tổng hợp COHAFOOD (ở phường Trảng Dài), các em học sinh được trực tiếp tham gia vào quy trình làm chả truyền thống - một sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao.

Học sinh Trường THCS Võ Nguyên Giáp (xã Trảng Bom) trải nghiệm làm gốm tại làng gốm Biên Hòa.

Khác với việc chỉ quan sát, tại đây, học sinh được hướng dẫn từng công đoạn cụ thể: từ chọn nguyên liệu, nhào thịt đến gói chả bằng lá chuối. Mỗi bước đều mang lại một trải nghiệm mới, giúp các em hiểu rõ hơn về cách tạo ra một sản phẩm sạch, an toàn.

Em Hồ Ngọc Thiên Ngân, học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Thái Học (ở phường Trảng Dài) không giấu được sự hào hứng khi lần đầu tiên được tự tay làm ra món ăn quen thuộc. Niềm vui của em không chỉ đến từ việc được “học mà chơi” trong dịp cuối tuần mà còn từ cảm giác thú vị khi thưởng thức chính sản phẩm do mình làm ra.

Có thể thấy, khi những hoạt động trải nghiệm được tổ chức một cách có định hướng, không còn đơn thuần là hoạt động ngoại khóa mà đã trở thành một phần quan trọng trong giáo dục toàn diện. Thông qua đó, học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn hình thành kỹ năng sống, biết trân trọng giá trị lao động và hiểu hơn về các sản phẩm của địa phương.

Tìm về những giá trị bền vững

Nếu như những trải nghiệm ban đầu mang lại sự hứng thú và khám phá thì sâu xa hơn, các mô hình này còn hướng đến việc nuôi dưỡng những giá trị bền vững trong nhận thức của giới trẻ về giá trị của lao động. Bởi lẽ, khi người trẻ hiểu được nguồn gốc, quá trình tạo ra sản phẩm và công sức của người làm nghề, các em sẽ biết trân trọng hơn những gì mình đang có.

Đối với những người làm nghề, việc mở cửa đón học sinh không chỉ là cơ hội giới thiệu sản phẩm mà còn là cách để gìn giữ và lan tỏa giá trị truyền thống. Sự liên kết giữa nhà trường và cơ sở sản xuất sản phẩm địa phương cũng tạo nên một chuỗi giá trị khép kín. Một mặt, học sinh được trải nghiệm thực tế, mặt khác, các sản phẩm OCOP, sản phẩm sạch và sản phẩm truyền thống cũng được quảng bá một cách tự nhiên, hiệu quả.

Ông Lê Hữu Mai, Giám đốc Công ty TNHH MTV Gốm Trường Thạnh (ở phường Biên Hòa) cho biết: Ông đã dành nhiều năm sưu tầm, phục dựng các dòng gốm cổ và tập hợp nghệ nhân để duy trì nghề.

Điều khiến ông tâm huyết nhất không phải là lợi nhuận, mà là việc làm sao để thế hệ trẻ hiểu và yêu nghề gốm. Chính vì vậy, việc liên kết với các trường học được ông xem là một hướng đi lâu dài, góp phần giúp nghề truyền thống không bị mai một mà còn có cơ hội phát triển trong tương lai.

Ở lĩnh vực thực phẩm, bà Trần Thị Hà, chủ hộ kinh doanh kỹ nghệ tổng hợp COHAFOOD cũng có chung suy nghĩ khi kiên trì theo đuổi phương pháp sản xuất không sử dụng phụ gia. Giữa thị trường đa dạng, lựa chọn này có thể khó khăn hơn, nhưng lại mang ý nghĩa lớn trong việc giữ gìn hương vị truyền thống và đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng.

Việc cho học sinh trải nghiệm tại cơ sở không chỉ giúp các em hiểu về quy trình sản xuất thực phẩm sạch mà còn góp phần hình thành thói quen tiêu dùng đúng đắn. Khi đã tận mắt chứng kiến và trực tiếp tham gia, các em sẽ có cơ sở để phân biệt và lựa chọn những sản phẩm an toàn trong cuộc sống hàng ngày.

Từ phía nhà trường, các hoạt động trải nghiệm cũng được nhìn nhận như một phương pháp giáo dục hiệu quả. Chị Nguyễn Thị Hoài Sen, giáo viên Trường THCS Võ Nguyên Giáp cho rằng: Việc đưa học sinh đến với làng nghề không chỉ giúp các em hiểu về văn hóa địa phương mà còn nuôi dưỡng tình yêu quê hương.

Sau mỗi chuyến đi, điều đọng lại không chỉ là niềm vui mà còn là sự thay đổi trong nhận thức. Các em trở nên tự tin hơn khi chia sẻ về những gì mình đã trải nghiệm, đồng thời có ý thức hơn trong việc gìn giữ và quảng bá những giá trị truyền thống.

Từ những câu chuyện cụ thể có thể thấy, việc giáo dục thông qua trải nghiệm tại các cơ sở sản xuất truyền thống, làng nghề địa phương đang mở ra một hướng đi tích cực và giàu ý nghĩa. Chính những lần “chạm tay vào thực tế” đã giúp học sinh hiểu sâu, nhớ lâu và cảm nhận rõ hơn về cuộc sống. Và có lẽ, đó cũng chính là điều mà giáo dục hôm nay đang hướng đến: không chỉ truyền đạt tri thức mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, hình thành nhân cách và khơi dậy tình yêu đối với những giá trị bền vững của quê hương, đất nước.