Trải nghiệm phong phú có thể giúp giảm tác động của sang chấn lên não bộ khi về già
Một nghiên cứu mới của các nhà khoa học tại Đại học Adelaide (Australia) cho thấy việc tích lũy những trải nghiệm phong phú trong cuộc sống, như học tập, tham gia các hoạt động giải trí và duy trì kết nối xã hội, có thể giúp giảm tác động tiêu cực của những biến cố sang chấn đối với sức khỏe nhận thức và tâm lý khi về già.
Nghiên cứu trên được thực hiện với sự tham gia của 745 người trong độ tuổi từ 50-86. Những người tham gia hoàn thành các bài đánh giá về mức độ trải qua những sự kiện gây sang chấn, các triệu chứng căng thẳng sau sang chấn và khả năng nhận thức. Theo kết quả nghiên cứu công bố trên tạp chí Journal of Affective Disorders, khoảng 87% số người tham gia cho biết từng trực tiếp trải qua ít nhất một sự kiện gây sang chấn trong đời.
Nhà khoa học Sabrina Sghirripa - tác giả chính của nghiên cứu - cho biết không phải tất cả những người từng trải qua sang chấn đều gặp suy giảm nhận thức khi lớn tuổi. Điều này cho thấy một số yếu tố bảo vệ, trong đó có dự trữ nhận thức, có thể góp phần giúp con người thích ứng tốt hơn với những tác động bất lợi.
Dự trữ nhận thức là khả năng thích ứng của não bộ, giúp duy trì các chức năng nhận thức khi não lão hóa. Khả năng này được cho là hình thành và phát triển trong suốt cuộc đời thông qua những trải nghiệm như giáo dục, học tập và các hoạt động giải trí phong phú. Các nhà nghiên cứu nhận thấy những người có mức dự trữ nhận thức cao hơn ít bị ảnh hưởng hơn bởi các triệu chứng căng thẳng sau sang chấn, đồng thời duy trì khả năng nhận thức tốt hơn khi đối mặt với những biến cố gây sang chấn. Kết quả cũng cho thấy mối liên hệ giữa trải nghiệm sang chấn, các triệu chứng căng thẳng sau sang chấn và khả năng nhận thức có xu hướng yếu hơn ở những người có mức dự trữ nhận thức cao.
Theo bà Sghirripa, việc phát triển dự trữ nhận thức thông qua những trải nghiệm có ý nghĩa có thể góp phần giảm bớt những tác động về tâm lý và nhận thức của sang chấn trong giai đoạn trung niên và tuổi già. Bà cho rằng các hoạt động giải trí và giao tiếp xã hội có thể là những hướng can thiệp hữu ích để hỗ trợ người cao tuổi duy trì sức khỏe não bộ.
Nghiên cứu nhấn mạnh vai trò của việc duy trì kết nối với cộng đồng và tham gia các hoạt động có ý nghĩa đối với sức khỏe tinh thần và nhận thức khi về già, kể cả ở những người từng trải qua nhiều biến cố bất lợi. Tuy nhiên, các phát hiện cho thấy mối liên hệ giữa dự trữ nhận thức và khả năng thích ứng với sang chấn, chưa đủ để khẳng định những hoạt động này có thể ngăn ngừa hoàn toàn các ảnh hưởng tiêu cực.
