Trải nghiệm Tết người Mông tại bản Pa Phách qua hành trình của bố con Trần Ba Duy

Giữa những ngày giáp Tết, khi nhiều gia đình bắt đầu tất bật chuẩn bị mâm cỗ cuối năm, tại bản Pa Phách, Mộc Châu, không khí năm mới đã rộn ràng theo một cách rất riêng. Đồng hành cùng bố con Trần Ba Duy trong những tập đầu của chương trình "Cha con vạn dặm", khán giả có dịp khám phá một cái Tết Mông nguyên bản, nơi mỗi nghi lễ và món ăn đều mang chiều sâu văn hóa cùng sự gắn kết cộng đồng mạnh mẽ.

Thay vì đến Pa Phách như một điểm du lịch trải nghiệm thông thường, Trần Ba Duy và bé Đậu đã lựa chọn sống cùng đời sống bản địa một cách gần gũi nhất. Chương trình đưa hai bố con đến bản làng đúng dịp Tết của người Mông – thời điểm các giá trị văn hóa cộng đồng được bộc lộ rõ nét nhất qua từng hoạt động sinh hoạt thường ngày.

Tết của người Mông thường được tổ chức sớm hơn Tết Nguyên Đán 1 tháng

Nghi lễ tâm linh và lòng biết ơn tổ tiên trong ngày cuối năm

Vào ngày 30 Tết, khi có mặt tại nhà trưởng bản Vàng A Lứ, bố con Trần Ba Duy đã được chứng kiến nghi lễ mổ lợn mời tổ tiên về ăn Tết. Đây là một phần quan trọng trong đời sống tâm linh của người dân nơi đây. Con lợn sau khi làm lễ sẽ được chế biến ngay trong ngày, với những phần trang trọng nhất dành để dâng cúng. Đối với người Mông, việc thờ cúng không đặt nặng hình thức cầu kỳ mà tập trung vào sự thành tâm.

Đáng chú ý, người dân thường gắn lông gà lên lá bùa rồi dán lên bàn thờ để cầu mong thần linh, tổ tiên ban tặng sức khỏe và hạnh phúc trong năm mới. Trên mâm cúng, rượu nếp được rót xuống đất như một lời mời thiêng liêng. Những phong tục này thể hiện lòng biết ơn sâu sắc và mong ước về một năm mới mưa thuận gió hòa.

Cách cúng mời tổ tiên về ăn tết của người Mông mang màu sắc riêng

Bên cạnh các nghi lễ, sự gắn kết cộng đồng là điểm nhấn khiến Trần Ba Duy cảm kích. Tại Pa Phách, mọi người thường sang giúp đỡ nhau chuẩn bị Tết, tạo nên không khí ấm cúng như một gia đình lớn. Sự hiếu khách và nồng hậu của bà con dân bản đã để lại ấn tượng sâu sắc cho cả hai bố con trong bữa cơm tất niên quây quần.

Bữa cơm tất niên ngày 30 tết mọi người quây quần

Tục giã bánh dày: Biểu tượng của sự no đủ và đoàn kết

Một trong những trải nghiệm khó quên nhất đối với bố con Đậu là tục giã bánh dày. Đây là món ăn không thể thiếu trong dịp năm mới, tượng trưng cho sự đoàn kết của người Mông. Quy trình làm bánh đòi hỏi sức bền và sự phối hợp nhịp nhàng: gạo nếp sau khi đồ chín phải được giã liên tục khi còn nóng để đảm bảo độ dẻo và thơm.

Trực tiếp tham gia vào sới giã bánh cùng các trai bản, Trần Ba Duy nhận ra đây là một thử thách thể lực không hề nhỏ. Những nhịp chày dồn dập đòi hỏi người tham gia phải thay phiên nhau liên tục. Thành quả sau những giờ lao động vất vả là những chiếc bánh dày dẻo thơm, thường được thưởng thức cùng mật ong, mang đậm hương vị đặc trưng của vùng cao.

2 bố con Đậu giã bánh dày

Hội xuân bản Pa Phách và những trải nghiệm văn hóa bản địa

Sáng mùng Một Tết, bản Pa Phách chuyển mình vào không khí hội xuân tưng bừng. Người dân diện những bộ trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu, tụ họp tại Nhà văn hóa bản để giao lưu. Bố con Đậu đã cùng hòa mình vào các trò chơi dân gian như bổ cù, đẩy gậy và xem múa khèn. Những trải nghiệm này không chỉ mang lại tiếng cười mà còn giúp các thành viên hiểu thêm về bản sắc dân tộc.

Bố Duy chơi cù cùng người dân trên bản Pa Phách

Hành trình tại Mộc Châu không chỉ là chuyến đi khám phá văn hóa mà còn là khoảng thời gian quý giá để hai bố con gắn kết, tạm rời xa những áp lực công việc thường nhật. Qua ba tập đầu của series, bức tranh về Tết người Mông hiện lên chân thực, mở ra những góc nhìn mới về sự đa dạng trong phong tục tập quán của các dân tộc Việt Nam.

Chương trình "Cha con vạn dặm" với hành trình của bố con Đậu tại Mộc Châu sẽ tiếp tục được phát sóng đến ngày 20/01, vào lúc 7h10 từ thứ Ba đến Chủ nhật hàng tuần trên kênh VTV3.

Tuệ Nhân