Trạm dịch vụ công số - đưa tiện ích số đến cơ sở

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng hồ sơ giải quyết tại cấp xã tăng lên. Trong đó, các thủ tục chứng thực, sao y, xác nhận giấy tờ vẫn chiếm số lượng lớn, đòi hỏi cán bộ phải kiểm tra, đối chiếu, nhập thông tin và hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ. Đây là những công việc có tính lặp lại, nếu được hỗ trợ bằng công nghệ sẽ góp phần rút ngắn thời gian xử lý.

Đoàn công tác của UBND tỉnh khảo sát các điểm lắp đặt kiosk tại xã Chiềng Mung.

Từ yêu cầu thực tiễn, ngày 26/8/2026, UBND tỉnh Sơn La ban hành kế hoạch triển khai thí điểm mô hình “Trạm dịch vụ công số”, thực hiện từ tháng 9 đến tháng 12/2026. Mục tiêu đặt ra là tạo thêm các điểm hỗ trợ để người dân, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận, tra cứu và sử dụng dịch vụ công trực tuyến, nhất là tại những địa bàn còn gặp khó khăn về khoảng cách địa lý hoặc điều kiện tiếp cận công nghệ.

Điểm đáng chú ý của mô hình “Trạm dịch vụ công số” là hỗ trợ người dân từng bước tự thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số. Mỗi trạm sẽ được lắp đặt một kiosk tích hợp nhiều chức năng như tra cứu thủ tục, quét và số hóa giấy tờ, nhận diện và xác thực thông tin, tạo bản điện tử và hỗ trợ nộp hồ sơ trực tuyến. Trong quá trình sử dụng, người dân được cán bộ hướng dẫn các thao tác cần thiết, giúp việc tiếp cận dịch vụ công trực tuyến thuận tiện hơn.

Với công nghệ nhận dạng và trí tuệ nhân tạo, một số thông tin trên giấy tờ có thể được nhận diện, trích xuất, giảm thao tác nhập liệu thủ công. Việc xác thực thông tin bằng khuôn mặt hoặc tài khoản VNeID cũng được tính đến trong quy trình. Theo yêu cầu của mô hình, một số thao tác được chuẩn hóa, hướng tới rút ngắn thời gian thực hiện từ khoảng 10-15 phút xuống còn 3-5 phút đối với những thủ tục phù hợp.

Kiosk thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến đặt tại tổ 1, phường Chiềng Cơi.

Để công nghệ thực sự hỗ trợ công việc tại cơ sở, tỉnh Sơn La đang đồng thời chuẩn bị hạ tầng, đường truyền, kết nối dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin và nhân lực vận hành. Sở Khoa học và Công nghệ được giao phối hợp với Công an tỉnh, Bưu điện tỉnh, Agribank Chi nhánh Sơn La, Viễn thông Sơn La và các đơn vị công nghệ để hoàn thiện các yêu cầu kỹ thuật. Hệ thống kiosk được kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và VNeID sau khi đáp ứng các yêu cầu về an toàn, bảo mật; cán bộ tham gia vận hành cũng được hướng dẫn sử dụng.

Trong đợt thí điểm, 10 kiosk được bố trí tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của các phường, xã: Tô Hiệu, Chiềng Cơi, Chiềng An, Chiềng Sinh, Vân Sơn, Mộc Sơn, Thảo Nguyên, Mộc Châu, Chiềng Mung và Chiềng Hặc. Cùng với đó, 44 thiết bị phục vụ tra cứu thủ tục được đưa về 16 tổ, bản của phường Chiềng Cơi và 28 thôn, bản của xã Chiềng Mung.

Trước khi đưa thiết bị vào sử dụng, các địa phương rà soát địa điểm, chuẩn bị không gian, đường truyền internet và những điều kiện cần thiết để người dân có thể tiếp cận thuận lợi. Tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công, kiosk hỗ trợ người dân tra cứu, chuẩn bị hồ sơ và thực hiện các bước trực tuyến. Ở tổ, bản, thiết bị chủ yếu giúp người dân tiếp cận thông tin về thủ tục, biết trước những giấy tờ cần chuẩn bị, từ đó hạn chế việc phải đi lại nhiều lần.

Cán bộ Bưu điện tỉnh hướng dẫn người dân sử dụng kiosk tại bản Mé, xã Chiềng Mung.

Để mô hình hoạt động đúng mục tiêu, các điểm hỗ trợ được tổ chức theo quy trình thống nhất, từ lựa chọn những thủ tục có nhu cầu cao đến hướng dẫn người dân và tiếp nhận phản ánh trong quá trình sử dụng. Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh phối hợp theo dõi việc vận hành, kiểm soát quyền truy cập và bảo đảm an toàn thông tin, qua đó hạn chế những phát sinh không cần thiết trong quá trình thực hiện.

Trong thời gian thí điểm, các đơn vị sẽ theo dõi số lượng người sử dụng, những chức năng được khai thác nhiều, tình trạng thiết bị và đường truyền, đồng thời ghi nhận những vướng mắc phát sinh. Đây là cơ sở để điều chỉnh cách tổ chức, hoàn thiện thiết bị và lựa chọn những tiện ích phù hợp với nhu cầu thực tế.

Mô hình “Trạm dịch vụ công số” đang mở thêm một phương thức tiếp cận dịch vụ hành chính trên nền tảng số, đưa một số thao tác vốn thực hiện tại trụ sở đến gần hơn với người dân. Qua quá trình thí điểm, Sơn La có thêm cơ sở thực tiễn để đánh giá nhu cầu sử dụng, nhận diện những bất cập và lựa chọn cách tổ chức phù hợp với từng địa bàn. Từ đó, công nghệ được ứng dụng vào những khâu cần thiết, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân ngay từ cơ sở.