Trạm y tế vùng cao: Nỗ lực cán đích thực hiện bệnh án điện tử

Trực trạng hoạt động của các trạm y tế

Theo Kế hoạch 548/KH-SYT của Sở Y tế về chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế tỉnh, toàn bộ trạm y tế trên địa bàn tỉnh phải triển khai bệnh án điện tử trước ngày 30/6/2026. Đối với 8 trạm y tế thuộc huyện Sơn Động trước đây, nhiệm vụ này được xác định hoàn thành sớm hơn nửa tháng.

Ông Đào Khắc Hùng, Phó Giám đốc Sở Y tế nhấn mạnh, mốc 15/6 là hạn hoàn thành cơ bản để kịp thẩm định và công bố theo quy định. “Các trạm y tế không chỉ hoàn thành triển khai kỹ thuật mà còn phải đầy đủ hồ sơ pháp lý, do đó cần tập trung cao độ trong giai đoạn hiện nay”, ông Hùng cho biết.

Lãnh đạo Sở Y tế, VNPT Bắc Ninh kiểm tra quy trình vận hành bệnh án điện tử tại Trạm Y tế Yên Định.

Ghi nhận tại Trạm Y tế Yên Định, toàn bộ hệ thống máy tính đều là thiết bị cũ. “Để triển khai bệnh án điện tử, Trạm xây dựng kế hoạch trang bị 5 bộ máy tính cấu hình cao cho Khoa Khám bệnh, nhưng hiện mới được phê duyệt kinh phí 3 bộ. Về hạ tầng, Trạm đang sử dụng song song hai đường truyền internet, trong đó có một đường dự phòng để tránh gián đoạn”, anh Mông Xuân Luyện, cán bộ của Trạm chia sẻ.

Trạm Y tế Tuấn Đạo cũng gặp khó khăn về nguồn lực và hạ tầng. Theo bác sĩ Nông Thái Sơn, Giám đốc Trạm, dù đã xây dựng kế hoạch chi tiết, đề xuất danh mục đầu tư nhưng đến nay vẫn chưa được bố trí kinh phí. Đầu tháng 5, xã bố trí thêm 3 bộ máy tính mới cho Trạm; trước đó, đơn vị mua sắm 3 bộ máy từ nguồn tài trợ của ngân hàng sau đợt lũ năm 2025.

“Trong số 6 bộ máy tính mới, chúng tôi chủ yếu bố trí cho Phòng khám và Khoa dược, 1 máy tính dành cho Dân số để phục vụ hoạt động liên thông dữ liệu”, ông Sơn cho biết. Bài toán dữ liệu cũng đặt ra nhiều thách thức. Theo Giám đốc Trạm Y tế Tuấn Đạo, dữ liệu dân số trước đây đã được làm sạch, nhưng khi chuyển sang hệ thống mới lại không đồng bộ, khiến khoảng 2 nghìn trường hợp phải nhập lại từ đầu. Điều này làm tăng khối lượng công việc đối với cán bộ, nhân viên y tế, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ sai sót.

Bên cạnh đó, kỹ năng công nghệ thông tin của một bộ phận cán bộ, nhân viên y tế các trạm còn hạn chế. Dù đã được cấp tài khoản và chữ ký số, một số nhân viên vẫn lúng túng trong thao tác, thường xuyên phải nhờ hỗ trợ từ xa. Việc thay đổi thói quen từ hồ sơ bệnh án giấy sang bệnh án điện tử cũng cần thêm thời gian thích nghi và sự hỗ trợ liên tục trong đào tạo, vận hành.

Nỗ lực vượt khó

Trong quá trình triển khai, nhiều trạm y tế đã cho thấy sự chủ động và linh hoạt. Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy vướng mắc không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở các quy định, thủ tục đi kèm.

Giám đốc Trạm Y tế Đại Sơn Nguyễn Hữu Sỹ cho biết, đơn vị đã đầu tư xây dựng phòng khám mới rộng rãi, trang bị 5 bộ máy tính, máy scanner và màn hình gọi số, đồng thời vận hành bệnh án điện tử từ ngày 20/5.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay lại là hoàn thiện hồ sơ pháp lý. Trạm còn lúng túng trong việc thành lập hội đồng, xây dựng quy chế an toàn thông tin hay hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật. Đây là những nội dung cần được hướng dẫn cụ thể.

Bác sĩ Trạm Y tế Dương Hưu khám sức khỏe định kỳ cho các cháu Trường Mầm non Long Sơn

Trạm Y tế Dương Hưu cũng có bước triển khai đồng bộ, bài bản. Giám đốc Nguyễn Sỹ Thơ cho biết, từ đầu tháng 5, Trạm đã chuyển hoàn toàn sang bệnh án điện tử, hệ thống vận hành ổn định.

“Chúng tôi thành lập tổ công nghệ thông tin, phân công rõ trách nhiệm và duy trì nhóm hỗ trợ với VNPT. Mọi vướng mắc đều được xử lý kịp thời”, ông Thơ cho biết. Đáng chú ý, Trạm đã chủ động tham mưu đầu tư hơn 200 triệu đồng để nâng cấp hạ tầng, xây dựng phương án đường truyền dự phòng nhằm bảo đảm hệ thống hoạt động liên tục.

Trên địa bàn huyện Sơn Động trước đây hiện có 8 trạm y tế: Dương Hưu, Tây Yên Tử, Tuấn Đạo, Đại Sơn, Yên Định, Vân Sơn, An Lạc và Sơn Động. Trung bình mỗi trạm đón 30 lượt khám bệnh/ngày, điều trị ngoại trú từ 6 -7 lượt người bệnh/ngày. Từ ngày 22/4 đến 11/5, các trạm triển khai thử nghiệm bệnh án điện tử song song với bênh án giấy. Các trạm đều đang nỗ lực hoàn thiện thủ tục pháp lý và đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu thực hiện chính thức từ 15/6.

Tuy vậy, vấn đề kinh phí và cơ chế vẫn là vướng mắc lớn. Phó Chủ tịch UBND xã Dương Hưu Khúc Văn Sinh cho biết, địa phương luôn tạo điều kiện tối đa cho trạm y tế nhưng gặp khó khăn trong bố trí kinh phí. Mặc dù địa phương có nguồn cho khoa học công nghệ và chuyển đổi số, nhưng chưa có hướng dẫn cụ thể nên chưa thể triển khai.

Do đó, cần sớm có hướng dẫn từ các cơ quan chuyên môn để tháo gỡ vướng mắc, tránh tình trạng “có nguồn nhưng không sử dụng được”, ảnh hưởng đến tiến độ chung. Đây cũng là vấn đề mang tính hệ thống, không chỉ riêng Dương Hưu mà nhiều địa phương khác đang gặp phải.

Trong bối cảnh đó, sự hỗ trợ từ doanh nghiệp công nghệ đóng vai trò quan trọng. Ông Thân Văn Đức, Phó Giám đốc Phòng Giải pháp VNPT Bắc Ninh cho biết, đơn vị đã phối hợp với Sở Y tế thành lập nhóm hỗ trợ trực tuyến, sẵn sàng giải đáp vướng mắc cho các trạm. “Cùng với việc cử cán bộ trực tiếp xuống địa bàn hỗ trợ kỹ thuật, chúng tôi đang phối hợp xây dựng bộ tài liệu mẫu hướng dẫn các trạm về thủ tục pháp lý”, ông Đức cho biết.

Liên quan đến việc các trạm y tế phải song song thực hiện nhiệm vụ nhập dữ liệu khám sức khỏe toàn dân, Sở Y tế và VNPT Bắc Ninh cũng có hướng dẫn các đơn vị linh hoạt phương pháp nhập liệu nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng.

Theo ông Đào Khắc Hùng, mục tiêu của chuyển đổi số không chỉ dừng ở việc thay thế hồ sơ giấy mà hướng tới xây dựng hệ thống quản lý sức khỏe toàn diện, liên thông dữ liệu. Khi bệnh án điện tử được triển khai đồng bộ, việc theo dõi sức khỏe người dân sẽ chính xác, kịp thời hơn; các chương trình như khám sức khỏe toàn dân cũng sẽ được tổ chức hiệu quả, tạo lập cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý lâu dài.

Mốc 15/6 không chỉ là hạn thời gian mà còn là bước chuyển quan trọng trong quá trình chuyển đổi số của 8 trạm y tế trên địa bàn huyện Sơn Động (cũ). Khi hoàn thành, hệ thống bệnh án điện tử sẽ trở thành nền tảng nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, từng bước thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế giữa vùng cao và vùng thuận lợi.