Trang bị kiến thức SPS tăng cạnh tranh cho nông sản Việt

Văn phòng SPS Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cập nhật quy định an toàn thực phẩm và an toàn dịch bệnh động, thực vật (SPS) trong Hiệp định RCEP, Nghị định số 280. Ảnh: Hoài Thu – TTXVN

Ngày 14/5, tại tỉnh Đắk Lắk, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng UBND tỉnh tổ chức Hội nghị “Cập nhật và phổ biến thông tin các quy định về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS) trong Hiệp định RCEP và Nghị định số 280 của Trung Quốc”. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối với 34 tỉnh/thành phố, thu hút đông đảo các nhà quản lý, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân tham dự, theo dõi.

Theo thông tin tại hội nghị, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (Hiệp định RCEP) là khuôn khổ hợp tác kinh tế quan trọng, mở rộng thị trường cho nông sản và thực phẩm của Việt Nam nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, quy định SPS cùng các yêu cầu quản lý chất lượng theo thông lệ quốc tế. Đặc biệt, đối với thị trường Trung Quốc, hệ thống quản lý đối với thực phẩm nhập khẩu đang ngày càng hoàn thiện và thắt chặt. Ngày 14/10/2025, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã ban hành Nghị định số 280 quy định về đăng ký cơ sở sản xuất thực phẩm ở nước ngoài xuất khẩu vào Trung Quốc. Nghị định số 280 có hiệu lực từ ngày 01/6/2026, thay thế Lệnh số 248 trước đây.

Bên cạnh đó, Thông báo số 219 ngày 07/11/2025 và Thông báo số 27 ngày 18/3/2026 của GACC, cùng các quy định liên quan về đăng ký cơ sở sản xuất, kiểm soát an toàn thực phẩm, kiểm dịch động, thực vật, ghi nhãn, bao gói, truy xuất nguồn gốc… cần được cập nhật, phổ biến kịp thời, đầy đủ đến các chủ thể liên quan. Nếu không nắm vững các quy định, không chuẩn bị hồ sơ, điều kiện sản xuất, chế biến, kiểm soát chất lượng và đăng ký đúng yêu cầu, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn lớn trong việc duy trì hoặc mở rộng xuất khẩu.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết, việc đáp ứng các yêu cầu SPS không còn là vấn đề kỹ thuật đơn thuần mà đã trở thành điều kiện bắt buộc để duy trì thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững ngành nông nghiệp. Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định việc nâng cao năng lực thực thi SPS là nhiệm vụ trọng tâm nhằm chuyển mạnh từ đáp ứng yêu cầu thị trường sang chủ động xây dựng năng lực cạnh tranh bằng tiêu chuẩn, chất lượng và tính minh bạch.

"Hội nghị nhằm cung cấp thông tin kịp thời, đầy đủ về các quy định mới liên quan đến an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật trong Hiệp định RCEP và Nghị định số 280 của Trung Quốc; hướng dẫn việc đăng ký, duy trì điều kiện xuất khẩu đối với từng nhóm sản phẩm. Thông qua hội nghị giúp các cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và người sản xuất cập nhật đầy đủ các yêu cầu mới; nâng cao năng lực tuân thủ quy định SPS cũng như chủ động thích ứng với những thay đổi của thị trường Trung Quốc và các nước thành viên RCEP, qua đó góp phần thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam theo hướng an toàn, chất lượng, minh bạch và bền vững", Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng nhấn mạnh.

Đại diện doanh nghiệp nêu ý kiến thảo luận tại hội nghị. Ảnh: Hoài Thu – TTXVN

Tại hội nghị, đại biểu đã được các cơ quan chuyên môn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cập nhật các quy định an toàn thực phẩm và an toàn dịch bệnh động, thực vật (SPS) trong Hiệp định RCEP, Nghị định số 280 và một số thông báo của Tổng cục Hải quan Trung Quốc về quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài nhập khẩu vào thị trường Trung Quốc. Bên cạnh đó, đại biểu đã được hướng dẫn chi tiết quy trình đăng ký cơ sở sản xuất đối với từng nhóm hàng; đồng thời giải đáp các vướng mắc về ghi nhãn, bao gói nông sản tại các thị trường trong khu vực RCEP.
Theo ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đối với Nghị định số 280, về cơ bản, các doanh nghiệp đã được cấp mã số đăng ký (theo Lệnh số 248 trước đây) mà vẫn còn hiệu lực thì được chuyển tiếp, không bị ảnh hưởng. Việc đăng ký hồ sơ kể từ ngày 01/6/2026, doanh nghiệp tự nộp hồ sơ lên cơ quan thẩm quyền, sau đó cơ quan có thẩm quyền sẽ có thư giới thiệu gửi về cho doanh nghiệp. Doanh nghiệp sẽ tự đăng ký trên hệ thống. Các biểu mẫu về cơ bản vẫn đang theo hệ thống cũ. Tuy nhiên, trong thành phần hồ sơ, doanh nghiệp phải nghiên cứu kỹ các quy định của Nghị định số 280 và các văn bản liên quan.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn cho biết, năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh đạt khoảng 2,8 tỷ USD, tăng 26% so với năm 2024, đạt 125,3% kế hoạch. Con số này phản ánh nỗ lực mở rộng thị trường, chủ động thích ứng với diễn biến thị trường thế giới và duy trì đơn hàng xuất khẩu của các doanh nghiệp. Bên cạnh đó, giá trị xuất khẩu một số sản phẩm quả tươi như sầu riêng, mít, vải….có bước tăng vọt. Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của tỉnh năm 2025 đạt khoảng 1,1 tỷ USD, góp phần quan trọng đưa kim ngạch xuất khẩu tăng mạnh. Nhờ đó, Đắk Lắk không chỉ xuất đủ các đơn hàng đã ký kết mà còn mở rộng được thị phần cho nông sản thế mạnh của tỉnh.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng, đi cùng với cơ hội là những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, cũng như các biện pháp kiểm dịch động thực vật. Do đó, việc tổ chức hội nghị là cần thiết. Đây là diễn đàn để các cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội ngành hàng, hợp tác xã và doanh nghiệp trao đổi, thảo luận, nhận diện khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp tháo gỡ trong quá trình đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu. UBND tỉnh Đắk Lắk cam kết tạo điều kiện thuận lợi, đồng hành, chia sẻ khó khăn và chung tay tháo gỡ vướng mắc để các doanh nghiệp, hợp tác xã yên tâm sản xuất, kinh doanh, góp phần vào sự phát triển chung của tỉnh nhà và đưa nông sản Việt vươn xa bền vững.