Trao quyền cho phụ nữ Maroc thông qua đào tạo ẩm thực và dịch vụ nhà hàng

Trao quyền cho phụ nữ Maroc thông qua đào tạo ẩm thực và dịch vụ nhà hàng

"Cơn bão" ẩm thực

Khắp thành phố Marrakesh (Maroc), cơn sốt bóng đá đã lan tỏa. Giải bóng đá toàn châu Phi (AFCON) đang được tổ chức tại nước này. Ở Trung tâm Amal Targa, một khu vực dành cho người hâm mộ đã được thiết lập cho trận đấu lớn giữa Ai Cập và Benin. Tuy nhiên, đội ngũ ấn tượng nhất trình diễn đêm đó không phải là một nhóm các ngôi sao thể thao. Đó là 6 cô gái trẻ đang tạo nên một "cơn bão ẩm" thực, từ những chiếc bánh mì kẹp thịt ngon tuyệt đến bánh mì kẹp xúc xích merguez cay nồng và bánh quế chocolate hảo hạng.

Lớp học nấu ăn

"Tôi đã học được rất nhiều điều về nghệ thuật nấu ăn", Oumaima Elhiba, người bắt đầu khóa đào tạo đầu bếp 3 tháng trước, cho biết. Đằng sau cô gái 27 tuổi này là một dãy các quầy bán đồ ăn đường phố và một căn phòng lớn với hình chiếu trận đấu. Những quán ăn nhanh di động này không phải là phong cách nấu ăn duy nhất mà Elhiba được học trong thời gian làm việc với Amal, một tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Marrakesh, coi việc đào tạo đầu bếp là công thức cho sự trao quyền cho phụ nữ ở Maroc. Trong khóa học kéo dài khoảng 9 tháng, cô học cách làm những món ăn quen thuộc như bánh mì khobz, các món kinh điển như món hầm tajine, ẩm thực Pháp, cũng như món ăn yêu thích mới của cô ấy: sushi.

Elhiba là 1 trong số hơn 350 phụ nữ đã được Amal đào tạo kể từ khi tổ chức này được thành lập vào năm 2012. Mục tiêu của tổ chức phi lợi nhuận này là giải quyết bất bình đẳng giới ở quốc gia Bắc Phi này. Báo cáo Khoảng cách Giới toàn cầu năm 2025 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới xếp Maroc ở vị trí thứ 137/148 quốc gia. Mặc dù chiếm khoảng một nửa dân số, phụ nữ Maroc chỉ chiếm hơn 22% lực lượng lao động vào năm 2024, theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO). Phụ nữ Maroc "tiếp tục phải đối mặt với sự phân biệt đối xử, quấy rối và rào cản trong nhiều khía cạnh của cuộc sống, cả công cộng và tư nhân", một báo cáo gần đây của tổ chức tài chính Afrobarometer kết luận.

"Chúng ta đừng che giấu mặt trời bằng tay. Ở Maroc cũng như nhiều quốc gia khác, chúng ta đang sống dưới những chuẩn mực gia trưởng", Fatima-Zohra Iflahen, một chuyên gia về giới, nhà hoạt động và giáo sư tại Đại học Cadi Ayyad ở Marrakesh, cho biết.

Nora Fitzgerald Belahcen - Nhà sáng lập tổ chức Amal

Để tạo ra sự thay đổi, một phụ nữ Mỹ gốc Maroc tên là Nora Fitzgerald Belahcen đã xây dựng Amal như một doanh nghiệp làm bánh nhỏ với 2 người phụ nữ mà cô đã gặp. Cả 2 đều chật vật để nuôi sống bản thân và con cái; vì vậy, Belahcen đã đề nghị họ cùng nhau làm bánh brownie và bánh cheesecake để bán. Dần dần, dự án bắt đầu phát triển, giống như một chiếc bánh đang nướng trong lò.

Vượt lên chính mình

Sau hơn 1 thập kỷ, Amal hiện nổi tiếng khắp Marrakech, với 1 nhà hàng hàng đầu ở khu Gueliz thời thượng, 1 trung tâm dạy nấu ăn và phục vụ tiệc riêng ở khu Targa, cũng như 1 quán cà phê ngôn ngữ ký hiệu do những phụ nữ khiếm thính điều hành tại Trung tâm Ngôn ngữ và Văn hóa của thành phố. Khoảng 30 phụ nữ được chọn mỗi năm từ hàng trăm người đăng ký trở thành học viên. Tất cả đều có hoàn cảnh kinh tế khó khăn và một số là những bà mẹ đơn thân, thường bị cộng đồng xa lánh do những điều cấm kỵ ở Maroc. Họ sống trong cảnh nghèo đói cùng cực vì gần như không thể tìm được việc làm.

"Tuần đầu tiên có thể rất khó khăn. Một số phụ nữ không biết đọc biết viết. Một số phụ nữ thậm chí không biết làm bánh mì", Ismail El Batalani, một trong những người hướng dẫn nấu ăn của Amal, nói.

Là một phần của khóa học, các học viên nữ nhận được một gói hỗ trợ toàn diện: Đào tạo nấu ăn miễn phí, các bài học ngoại ngữ, các buổi tư vấn kỹ năng sống, các lớp học nấu ăn chuyên sâu. Bên cạnh đó là các chuyến tham quan văn hóa và bảo hiểm y tế; trợ cấp hàng tháng để trang trải chi phí sinh hoạt và phí xe buýt; một khoản trợ cấp bổ sung cho những học viên có con.

Sana Ait Lamallame (22 tuổi) đã tham gia khóa đào tạo vào năm 2023 và hiện đang làm phục vụ tại nhà hàng Gueliz. Cô đã tốt nghiệp trung học khi còn nhỏ nhưng sau khi học ngành khoa học hóa học tại đại học được nửa năm, cô buộc phải bỏ học để phụ giúp mẹ. "Khi bắt đầu, tôi không biết nấu ăn, tôi không có nền tảng gì cả", Lamallame kể.

Không chỉ điều đó đã thay đổi, mà cả tư duy của người phụ nữ trẻ này cũng vậy. Đối với nhiều người, giấc mơ đó đã trở thành hiện thực. Theo Amal, tổ chức hỗ trợ việc tìm việc làm như viết sơ yếu lý lịch và chuẩn bị phỏng vấn, các học viên tốt nghiệp chương trình này đã tăng khả năng kiếm tiền của họ lên trung bình từ 2 đến 5 lần. Và 87% cựu học viên hiện đang làm việc trong lĩnh vực ẩm thực.

Không chỉ tạo việc làm cho phụ nữ, mà còn là trả lại phẩm giá cho họ, dạy họ cách tôn trọng và yêu thương bản thân. Cách tiếp cận toàn diện này mang lại cho họ sự tự chủ. Nếu mất việc, họ sẽ có thể tìm được việc khác".

Chuyên gia về giới Fatima-Zohra Iflahen

Ngoài nhà hàng chính và trung tâm dạy nấu ăn và phục vụ tiệc riêng, Amal còn thành lập 1 quán cà phê ngôn ngữ ký hiệu do phụ nữ khiếm thính điều hành.

Trong những năm qua, Amal cũng đã đóng vai trò trong việc ứng phó với các cuộc khủng hoảng. Khi đại dịch Covid-19 bùng phát, tổ chức này đã cung cấp hàng nghìn giỏ thực phẩm và bữa ăn cho các gia đình khó khăn và những người làm việc ở tuyến đầu. Khi trận động đất kinh hoàng xảy ra ở Maroc năm 2023, tổ chức này đã phân phát thức ăn, lều và đèn năng lượng mặt trời. Thậm chí đến nay vẫn cung cấp viện trợ phát triển dài hạn, chẳng hạn như hỗ trợ người dân trong khu vực nuôi ong để sản xuất mật ong.

Để ghi nhận những thành tựu đó, bà Nora Fitzgerald Belahcen đã được trao giải thưởng Nhà vô địch thay đổi trong danh sách 50 Nhà hàng Tốt nhất Thế giới năm 2023.

Đào tạo nghề bền vững

Hướng tới tương lai, Amal hy vọng sẽ tiếp tục xanh hóa hoạt động của mình. Tổ chức này đã thu mua nguyên liệu tươi từ nông dân địa phương, hướng tới mục tiêu không có chất thải thực phẩm và sử dụng phân bón hữu cơ theo mô hình tuần hoàn.

Tuy nhiên, bà Iflahen nói rằng vẫn còn rất nhiều việc phải làm ở Maroc. Bà chỉ ra những chính sách đã thất bại, chẳng hạn như cam kết đạt ít nhất 30% việc làm cho nữ giới vào năm 2026. Thực tế là quyền bình đẳng giữa nam và nữ - được ghi trong hiến pháp năm 2011 - vẫn chưa được thiết lập đầy đủ. "Có rất nhiều mâu thuẫn khi bạn nhìn vào đó. Có giới hạn đối với những gì các tổ chức phi chính phủ có thể làm để trao quyền cho phụ nữ. Họ không thể thay thế nhà nước", bà nói.

Nguồn: reasonstobecheerful.world

Nhu Thụy