Trật tự kinh tế mới: Thổ Nhĩ Kỳ trở thành 'lá bài chiến lược' của châu Âu
Không chỉ xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) tăng mạnh, quốc gia này còn từng bước khẳng định vai trò trung tâm sản xuất, logistics và năng lượng của khu vực, khi trật tự kinh tế toàn cầu đang bước vào giai đoạn định hình mới.
Khi châu Âu đẩy mạnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng để giảm phụ thuộc vào các thị trường xa và tăng khả năng chống chịu trước rủi ro địa chính trị, nhu cầu tìm kiếm các trung tâm sản xuất gần và đáng tin cậy ngày càng trở nên cấp thiết. Trong xu hướng đó, Thổ Nhĩ Kỳ đang nổi lên như một mắt xích chiến lược của châu Âu nhờ lợi thế địa lý, nền tảng công nghiệp và vai trò cửa ngõ kết nối thương mại, điểm trung chuyển năng lượng quan trọng.
Gần hơn, đáng tin cậy hơn
Sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu đang mang lại cơ hội lớn cho Thổ Nhĩ Kỳ. Trong 6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu của nước này sang EU đạt 54,5 tỷ USD, tăng 4,7% so với cùng kỳ năm trước, nhờ các doanh nghiệp châu Âu đẩy mạnh tìm kiếm những địa điểm sản xuất gần hơn và đáng tin cậy hơn trong bối cảnh bất ổn tại Trung Đông.
Theo số liệu của Hội đồng các nhà xuất khẩu Thổ Nhĩ Kỳ (TIM), ngành ô tô tiếp tục là động lực xuất khẩu lớn nhất sang EU với kim ngạch 15,57 tỷ USD. Tiếp theo là hóa chất và sản phẩm hóa chất đạt 7,1 tỷ USD; dệt may đạt 4,7 tỷ USD; kim loại đen và kim loại màu đạt 4,18 tỷ USD.
Đức vẫn là thị trường lớn nhất của hàng hóa Thổ Nhĩ Kỳ với kim ngạch nhập khẩu 10,1 tỷ USD, tăng 4,3% so với cùng kỳ. Các thị trường quan trọng khác gồm Italy (6,8 tỷ USD), Tây Ban Nha (5,6 tỷ USD), Pháp (5,3 tỷ USD) và Romania (3,7 tỷ USD).
Istanbul tiếp tục là trung tâm xuất khẩu lớn nhất của Thổ Nhĩ Kỳ. Riêng xuất khẩu từ thành phố này sang Đức đạt 3,8 tỷ USD trong nửa đầu năm nay. Sau Đức là Italy, Tây Ban Nha, Pháp và Hà Lan. Romania cũng nằm trong nhóm 5 thị trường nhập khẩu lớn nhất từ Istanbul với kim ngạch khoảng 1,2 tỷ USD.
Theo giới chuyên gia, đà tăng trưởng này phản ánh xu hướng ngày càng rõ nét của các doanh nghiệp châu Âu trong việc đưa chuỗi cung ứng đến gần thị trường tiêu thụ nhằm giảm rủi ro địa chính trị, cắt giảm chi phí logistics và nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc toàn cầu.
Chủ tịch Phòng Thương mại Istanbul (ICOC) Sekib Avdagic nhận định, khi thế giới bước vào giai đoạn nhiều biến động và bất định, các nước châu Âu đang dịch chuyển chuỗi cung ứng sang những khu vực lân cận và đáng tin cậy hơn. Điều đó giúp Thổ Nhĩ Kỳ trở thành "trung tâm tự nhiên" cho hoạt động sản xuất và xuất khẩu.
Mối quan hệ chiến lược đa tầng
Theo ông Avdagic, quan hệ kinh tế giữa Thổ Nhĩ Kỳ và EU cần được nhìn nhận trong bối cảnh một trật tự toàn cầu mới đang hình thành. Châu Âu hiện không chỉ tái cấu trúc năng lực quốc phòng, mà còn đồng thời điều chỉnh năng lực công nghiệp, chuỗi cung ứng và chiến lược tự chủ công nghệ.
Người đứng đầu ICOC cho rằng, EU đang hướng tới mục tiêu giảm phụ thuộc vào bên ngoài trong các lĩnh vực quốc phòng và công nghệ sản xuất tiên tiến. Tuy nhiên, quá trình này cũng khiến việc chia sẻ công nghệ với Thổ Nhĩ Kỳ trở nên có chọn lọc và được kiểm soát chặt chẽ hơn.
Bên cạnh vai trò sản xuất, năng lượng đang trở thành một trụ cột mới trong quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và châu Âu. Với vị trí kết nối Địa Trung Hải, khu vực Caspi và Trung Đông với thị trường châu Âu, Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng khẳng định vai trò là quốc gia trung chuyển và phân phối năng lượng của khu vực.
Theo ông Avdagic, dòng chảy năng lượng qua Thổ Nhĩ Kỳ hiện không chỉ mang ý nghĩa thương mại, mà còn trở thành một yếu tố của ổn định địa chính trị. Điều này khiến quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-EU vượt ra ngoài khuôn khổ hợp tác đối ngoại truyền thống để trở thành mối quan hệ chiến lược đa tầng, kết hợp giữa an ninh, kinh tế, công nghiệp và năng lượng.
Giới phân tích nhận định, cùng với xu hướng chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và khả năng hiện đại hóa Liên minh Hải quan giữa Thổ Nhĩ Kỳ và EU trong tương lai, mức độ gắn kết kinh tế giữa hai bên nhiều khả năng sẽ tiếp tục được củng cố.
Trật tự kinh tế toàn cầu đang thay đổi và cùng với đó là sự thay đổi trong bản đồ các trung tâm sản xuất của thế giới. Trong quá trình châu Âu tìm kiếm những chuỗi cung ứng an toàn hơn, năng lực công nghiệp độc lập hơn và an ninh năng lượng bền vững hơn, vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ với khu vực không còn dừng ở vị trí một quốc gia láng giềng hay đối tác thương mại. Với lợi thế địa kinh tế và năng lực sản xuất ngày càng nổi bật, Thổ Nhĩ Kỳ đang trở thành mắt xích quan trọng trong chiến lược tăng cường tự chủ của châu Âu.
Quan hệ giữa hai bên vì thế nhiều khả năng sẽ bước sang một giai đoạn mới, trong đó Ankara không chỉ là "cầu nối" giữa Âu và Á, mà còn là một trung tâm sản xuất, logistics và năng lượng có vai trò ngày càng khó thay thế đối với châu Âu.
![[VIDEO] Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn: Mắt xích chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w400_r3x2/2026_07_16_232_55625339/0d51018a4dc1a49ffdd0.jpg.avif)
Tin nóng
Sáu tháng đầu năm 2026, GRDP của Ninh Bình ước đạt 188.555 tỷ đồng, tăng 11,44% so với cùng kỳ, xếp thứ hai cả nước về tốc độ tăng trưởng, cho thấy các động lực kinh tế mới đang phát huy rõ nét.
Không chỉ giữ vững vị thế là một trong những động lực tăng trưởng của kinh tế toàn cầu, ASEAN còn bước vào một chu kỳ phát triển mới với những nền tảng khác biệt so với trước đây, được dẫn dắt bởi nhóm 5 nền kinh tế gồm Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Thái Lan và Philippines, trong đó Việt Nam nổi lên là điểm sáng với tốc độ tăng trưởng cao nhất khu vực.
Lúc 6h ngày 16/7, giá dầu WTI ở mức 80,39 USD/thùng, tăng 0,44 USD/thùng, giá dầu Brent của Mỹ ở mức 84,96 USD/thùng, tăng 0,23 USD/thùng.
Chỉ số giá sản xuất đã giảm 0,3% trong tháng 6/2026 sau khi điều chỉnh theo yếu tố mùa vụ, trái ngược với dự báo đồng thuận của Dow Jones cho rằng thước đo chi phí nhu cầu cuối cùng sẽ không thay đổi.
Dự thảo Thông tư mới đề xuất cơ chế thù lao lên tới hàng trăm triệu đồng/tháng đối với nhiều vị trí chủ chốt trong các nhiệm vụ công nghệ chiến lược.
Hạ tầng kết nối, quy hoạch ven sông và mô hình đô thị tích hợp đang giúp Đồng Nai trở thành điểm đến an cư mới ở phía đông TP.HCM.
Tin mới
Ghi nhận mức tăng trưởng 8,18% trong nửa đầu năm 2026, bức tranh kinh tế Việt Nam đang cho thấy những gam màu sáng từ sự dẫn dắt của các trung tâm kinh tế lớn. Dù vậy, áp lực từ bối cảnh trong và ngoài nước đòi hỏi những quyết sách linh hoạt, quyết liệt.
Ba hãng hàng không quốc doanh lớn nhất Trung Quốc dự báo lỗ ròng tổng cộng từ 7,37-8,97 tỷ Nhân dân tệ (NDT), tương đương 1,09-1,33 tỷ USD, trong 6 tháng đầu năm 2026, chủ yếu do giá nhiên liệu tăng mạnh vì xung đột tại Trung Đông.
Thuế TP Hà Nội lưu ý tới người nộp thuế 8 trường hợp cụ thể không phải sử dụng hóa đơn điện tử giúp các doanh nghiệp, hộ kinh doanh hạn chế sai sót trong kê khai, quản lý thuế.
Bất chấp những biến động của thương mại toàn cầu, Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) của Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) đã tăng mạnh lên 79,7 điểm trong quý II/2026.
Tiêu dùng nội địa tiếp tục là một trong những động lực tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam trong nửa đầu năm 2026. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt gần 3,89 triệu tỷ đồng, mức cao nhất từ trước đến nay cho giai đoạn nửa đầu năm.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu Petrolimex phát huy vai trò dẫn dắt thị trường, đa dạng hóa nguồn cung, duy trì tồn kho hợp lý và xây dựng phương án ứng phó nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng xăng dầu.
Thời gian qua, tỉnh Phú Thọ thực hiện đồng bộ giải pháp nhằm tạo sự bứt phá, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp xanh và công nghệ cao hàng đầu khu vực trung du, miền núi phía Bắc nhờ chiến lược thu hút dòng vốn đầu tư thế hệ mới, từ đó góp phần cải thiện môi trường đầu tư, phát triển công nghiệp xanh, thông minh và bền vững.
Từ nguồn vốn vay ưu đãi của Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH), những năm qua, nhiều hộ dân trên địa bàn các xã Hợp Thành, Yên Trạch, Phú Lương và Vô Tranh đã mạnh dạn đầu tư phát triển sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và hướng tới thoát nghèo bền vững.