Trật tự vỉa hè và câu chuyện Gánh bún nuôi cả nhà

Người dân nêu băn khoăn, lo lắng khi sinh kế bị ảnh hưởng.

Dân ủng hộ nhưng nặng nỗi lo tái nghèo

Ngày 13-5, HĐND, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hải Châu, Đà Nẵng tổ chức Diễn đàn "Lắng nghe dân nói" với chủ đề "Đảm bảo trật tự đô thị và thực hiện nếp sống văn minh" trên địa bàn.

Tại buổi đối thoại, hàng loạt vấn đề dân sinh, trật tự đô thị, môi trường, hạ tầng giao thông và đời sống cư dân được phản ánh thẳng thắn. Nội dung nhận được nhiều sự quan tâm nhất là việc triển khai Chỉ thị 14 về lập lại trật tự vỉa hè, lòng đường. Nhiều người dân cho rằng chủ trương lập lại trật tự đô thị là đúng đắn, cần thiết và nhận được sự đồng tình cao bởi tình trạng lấn chiếm vỉa hè kéo dài nhiều năm đã làm mất mỹ quan đô thị, ảnh hưởng giao thông và quyền đi lại của người đi bộ.

Ông Nguyễn Văn Xoa cho biết, người dân rất ủng hộ việc chỉnh trang đô thị, xử lý lấn chiếm vỉa hè. Tuy nhiên, khi triển khai cần xem xét đặc thù từng tuyến đường và hoàn cảnh cụ thể của từng hộ dân vì hiện còn nhiều hộ buôn bán nhỏ lẻ, người lao động nghèo phụ thuộc hoàn toàn vào vỉa hè để mưu sinh. Nếu xử lý theo kiểu đồng loạt, cứng nhắc sẽ ảnh hưởng lớn đến đời sống của họ. Theo phản ánh của ông Xoa, tại nhiều tuyến đường, người dân đã chủ động sắp xếp hàng hóa gọn gàng, giữ vệ sinh môi trường, chừa lối cho người đi bộ và chấp hành vận động của tổ dân phố. Vì vậy địa phương cần có giải pháp hài hòa hơn giữa yêu cầu chỉnh trang đô thị và đảm bảo sinh kế.

Ông Đinh Quang Thuận cũng cho rằng, cần có giải pháp quản lý theo từng tuyến đường, từng khu vực cụ thể thay vì áp dụng đồng loạt. Đối với các tuyến đường lớn, khu vực trung tâm cần quản lý nghiêm. Tuy nhiên với những hộ khó khăn, buôn bán nhỏ lẻ để mưu sinh thì cần có phương án hỗ trợ phù hợp. Điều khiến người dân lo lắng nhất hiện nay không phải là chuyện dẹp vỉa hè mà là nguy cơ tái nghèo của các hộ kinh doanh nhỏ lẻ. "Nhiều gia đình hiện sống hoàn toàn dựa vào xe hàng nhỏ, quán nước, gánh bún để nuôi con ăn học. Nếu siết hoàn toàn mà không có giải pháp hỗ trợ thì nhiều hộ có thể rơi trở lại hoàn cảnh khó khăn. Chúng tôi rất mừng khi thấy một hộ thoát nghèo, nhưng cũng rất lo nếu không có giải pháp phù hợp thì họ lại tái nghèo", ông Thuận bày tỏ.

Áp lực là rất lớn

Trao đổi tại buổi đối thoại, ông Trần Văn Mạnh, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Hải Châu cho biết, phường hiện quản lý khoảng 117 tuyến đường, gần 700 kiệt hẻm và gần 30 "điểm nóng" thường xuyên phát sinh vi phạm trật tự đô thị. Hải Châu là địa bàn trung tâm của thành phố, tập trung nhiều cơ quan, trường học, cơ sở kinh doanh, du lịch và lưu lượng người, phương tiện rất lớn nên áp lực quản lý đô thị là hết sức nặng nề. "Có những tuyến đường không có vỉa hè nhưng lưu lượng phương tiện và người đi bộ rất đông. Địa phương chịu áp lực rất lớn trong công tác quản lý trật tự đô thị", ông Mạnh nói.

Ông Mạnh cung cấp thông tin, hiện toàn phường có khoảng 600 hộ kinh doanh không có mặt bằng cố định, phần lớn là hộ khó khăn, lao động nghèo, người buôn bán nhỏ lẻ. Khó khăn lớn nhất hiện nay là làm sao giải quyết hài hòa giữa yêu cầu lập lại trật tự đô thị với bài toán sinh kế cho người dân. "Đây là việc cực kỳ gian nan, không thể giải quyết trong một sớm một chiều", ông Mạnh nhìn nhận.

Theo ông Mạnh, nhiều trường hợp được vận động vào chợ kinh doanh nhưng không đồng ý vì cho rằng vào chợ buôn bán không hiệu quả. Trong khi đó, việc bố trí tạm tại các khu đất trống cũng gặp nhiều vướng mắc do liên quan quy định quản lý tài sản công. Tuy nhiên, việc xử lý không thể làm theo kiểu cào bằng mà cần có giải pháp riêng đối với từng nhóm đối tượng. Quan điểm của địa phương là cương quyết xử lý những trường hợp cố tình vi phạm, chiếm dụng vỉa hè để kinh doanh cố định nhưng vẫn phải tính đến những hộ nghèo, hộ khó khăn sống dựa vào buôn bán nhỏ.

Ông Mạnh cho biết địa phương đã khảo sát, bố trí được hàng chục trường hợp vào các vị trí tạm phù hợp để giảm áp lực lấn chiếm vỉa hè. Ngoài ra, phường cũng đang tổ chức các phiên giới thiệu việc làm, kết nối doanh nghiệp tuyển dụng lao động phổ thông nhằm hỗ trợ các hộ dân bị ảnh hưởng bởi việc siết quản lý vỉa hè. Vì vậy, chính quyền mong người dân tiếp tục đồng hành trong việc xây dựng môi trường đô thị văn minh, sạch đẹp trên tinh thần chia sẻ, hài hòa lợi ích.

Ông Nguyễn Văn Duy, Chủ tịch UBND phường Hải Châu trao đổi với người dân ngay khi diễn đàn kết thúc.

Câu chuyện "Gánh bún nuôi cả nhà"

Ông Nguyễn Văn Duy, Chủ tịch UBND phường Hải Châu cho biết, lập lại trật tự, mỹ quan đô thị không phải là câu chuyện mới mà đã được thành phố và địa phương triển khai nhiều năm qua thông qua các nghị quyết, chuyên đề về quản lý đô thị và bảo vệ môi trường. Theo ông Duy, trước đây thành phố từng cho phép sử dụng một phần vỉa hè để kinh doanh trên cơ sở phân khu, sơn kẻ vạch và bố trí không gian phù hợp. Tuy nhiên, sau khi Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ và các nghị định mới có hiệu lực thì quy định này không còn phù hợp, việc sử dụng vỉa hè để buôn bán bị siết chặt hơn.

Theo ông Nguyễn Văn Duy, hiện toàn phường Hải Châu có gần 6.000 hộ kinh doanh cố định và khoảng 600 hộ buôn bán không có mặt bằng, trong đó nhiều hộ chỉ có sinh kế duy nhất. Địa phương đang tiếp tục phân loại các trường hợp khó khăn thực sự, những hộ chỉ có một nguồn thu nhập duy nhất từ buôn bán nhỏ để có hướng hỗ trợ phù hợp.

"Không thể đánh đồng tất cả các trường hợp. Có những hộ dân sống hoàn toàn nhờ gánh hàng nhỏ để nuôi con ăn học nên cần được xem xét hài hòa giữa quản lý đô thị và an sinh xã hội", ông Duy nói và dẫn chứng trường hợp cụ thể mà ông là người trực tiếp đối thoại, giải quyết. "Đó là trường hợp phụ nữ đang nuôi 3 con ăn học bằng xe bún. Dù được giới thiệu vào làm tại một công ty với mức lương khoảng 8 triệu đồng/tháng nhưng chị ấy không đồng ý. Theo chị lý giải thì do áp lực mưu sinh quá lớn khi đang phải nuôi 3 con ăn học cũng như chi phí sinh hoạt cả của gia đình, mức lương đó là không thể xoay xở được", Chủ tịch UBND phường chia sẻ.

Theo ông Nguyễn Văn Duy, câu chuyện đó cho thấy bài toán sinh kế của nhiều hộ dân hiện nay rất áp lực và không thể xử lý đơn giản bằng các biện pháp hành chính. Trước mắt, phường Hải Châu đang triển khai nhiều giải pháp song song như bố trí tạm các hộ buôn bán nhỏ vào những khu đất trống phù hợp để giảm lấn chiếm vỉa hè, đồng thời phối hợp doanh nghiệp tổ chức các phiên giới thiệu việc làm cho lao động bị ảnh hưởng. Tại phiên chợ việc làm sẽ mời Ngân hàng Chính sách xã hội tham gia để hỗ trợ vay vốn cho người dân có nhu cầu chuyển đổi sinh kế. Về lâu dài, phường kiến nghị thành phố nghiên cứu hình thành các khu ẩm thực tập trung, chợ đêm và không gian kinh doanh phù hợp để vừa đảm bảo trật tự đô thị vừa tạo điều kiện cho người dân buôn bán ổn định.