Trẻ em vùng chiến sự bị chặn viện trợ tăng gấp 16 lần
Theo phân tích của tổ chức Save the Children, số trường hợp trẻ em bị cố tình tước quyền tiếp cận viện trợ nhân đạo tại các khu vực xung đột đã tăng mạnh trong thập kỷ qua, trong đó Palestine ghi nhận số vụ cao nhất.

Các em nhỏ Palestines lấy nước sinh hoạt tại Gaza. Ảnh: THX/TTXVN
Việc sử dụng viện trợ nhân đạo như một công cụ gây sức ép trong chiến tranh đang ngày càng phổ biến. Phân tích mới của tổ chức Save the Children cho thấy số trường hợp trẻ em bị cố tình ngăn tiếp cận hàng cứu trợ tại các vùng xung đột đã tăng gấp 16 lần trong vòng 10 năm, phản ánh xu hướng đáng lo ngại khi hoạt động cứu trợ dân thường ngày càng bị cản trở trong các cuộc chiến.
Theo truyền thông Anh, dữ liệu các vụ vi phạm đã được Liên hợp quốc (LHQ) xác minh, cho biết số trường hợp trẻ em bị từ chối tiếp cận viện trợ nhân đạo tăng từ 509 vụ năm 2015 lên 8.322 vụ trong năm ngoái. Phân tích của Save the Children cũng cho thấy hơn 20% tổng số hành vi vi phạm nhằm vào trẻ em trong các cuộc xung đột hiện liên quan đến việc ngăn chặn viện trợ, so với mức chỉ 2% cách đây một thập kỷ.
Palestine ghi nhận gần 6.000 vụ cản trở viện trợ
Các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng là nơi ghi nhận nhiều trường hợp trẻ em bị ngăn tiếp cận cứu trợ nhất trong năm qua, với gần 6.000 vụ. Libya đứng thứ hai với hơn 1.000 vụ được xác minh, trong khi Ukraine ghi nhận 473 vụ.
Tại Gaza, nhiều mặt hàng thiết yếu, bao gồm thuốc men dành cho trẻ em, bị trì hoãn hoặc bị từ chối đưa vào khu vực với lý do có thể được sử dụng cho cả mục đích dân sự lẫn quân sự.
Tình trạng thiếu hụt hàng cứu trợ càng trở nên nghiêm trọng khi mùa đông đến. Ngày 16/11, Anh, Australia, Canada và Italy đồng loạt kêu gọi Israel cho phép đưa viện trợ thiết yếu vào Gaza nhằm hỗ trợ hàng nghìn người Palestine phải sống trong những nơi trú ẩn tạm bợ, không đủ khả năng chống chọi với mưa lớn và giá rét.
Tuần trước, những trận bão trút xuống dải đất bị phong tỏa đã khiến một trẻ sơ sinh chết đuối, cùng ba trẻ em và một phụ nữ thiệt mạng. Trong khi đó, khoảng 150.000 lều bạt và nhiều vật tư thiết yếu khác vẫn chưa thể được đưa qua các cửa khẩu do Israel kiểm soát.
Theo số liệu được công bố, chỉ 55% yêu cầu đưa các mặt hàng cứu trợ thiết yếu vào Gaza được phê duyệt trong giai đoạn từ tháng 4/2024 đến tháng 12/2025. Những thủ tục hành chính và hạn chế kiểm soát biên giới tiếp tục khiến hoạt động cứu trợ gặp nhiều trở ngại.
Quân đội Israel, đơn vị kiểm soát các cửa khẩu Gaza, cho biết đang phối hợp với Hội đồng Hòa bình do Mỹ dẫn dắt và LHQ xây dựng kế hoạch hỗ trợ mùa đông. Tuy nhiên, nhiều tổ chức nhân đạo cho rằng việc hạn chế đưa hàng hóa thiết yếu vào khu vực vẫn là vấn đề nghiêm trọng.
Phong tỏa và tấn công kho cứu trợ gia tăng
Không chỉ tại Gaza, việc ngăn chặn viện trợ đang trở thành vấn đề phổ biến ở nhiều điểm nóng xung đột. Tại Ukraine, các cuộc tấn công nhằm vào khu dân cư, cơ sở hạ tầng thiết yếu và kho hàng nhân đạo tiếp tục đe dọa khả năng tiếp cận cứu trợ của người dân.
Riêng trong mùa hè năm ngoái, tổ chức Save the Children ghi nhận ba vụ tấn công nhằm vào cơ sở của mình tại Ukraine. Bom và thiết bị bay không người lái đã đánh trúng một trường mẫu giáo ở vùng Kharkov, đồng thời phá hủy một phần nhà kho chứa hàng cứu trợ dành cho trẻ em trong một cuộc không kích trước đó vài tuần.
Tại Sudan, quốc gia đang trải qua một trong những cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng nhất thế giới, các cuộc bao vây và phong tỏa tiếp tục cắt đứt nguồn cung lương thực, nước sạch và thuốc men.
Năm ngoái, một đoàn xe cứu trợ gồm 15 xe tải của LHQ bị tấn công tại khu vực Darfur, miền Tây Sudan, khiến chuyến hàng viện trợ đầu tiên sau hơn một năm không thể đến thành phố El Fasher, nơi đang đối mặt với nạn đói nghiêm trọng.
Trong khi đó, tại Yemen, lực lượng Houthi bị cáo buộc siết chặt vòng vây thành phố Taiz trong suốt một tháng, đẩy khoảng 800.000 người vào tình trạng thiếu hụt lương thực và nước uống. Các hoạt động phong tỏa kéo dài khiến đời sống dân thường ngày càng khó khăn, trong bối cảnh nguồn cung thiết yếu liên tục suy giảm.
Theo thống kê của Save the Children, hiện có khoảng 589 triệu trẻ em, tương đương gần 1/4 trẻ em trên toàn thế giới, đang sống tại các khu vực có xung đột. Đây là con số cao nhất kể từ năm 1990, thời điểm LHQ bắt đầu thu thập dữ liệu về vấn đề này.
Trẻ em chịu hậu quả nặng nề

Trẻ em Palestine tại trại tị nạn Jabalia, Dải Gaza. Ảnh: THX/TTXVN
Orlaith Minogue, Giám đốc vận động nhân đạo của Save the Children tại Anh, cảnh báo việc biến viện trợ thành công cụ chiến tranh đang gia tăng chưa từng có, trong bối cảnh hợp tác quốc tế suy yếu và khủng hoảng khí hậu ngày càng trầm trọng.
Bà Minogue nhấn mạnh trẻ em là nhóm đặc biệt dễ bị tổn thương trước các cuộc xung đột và thảm họa khí hậu. Theo bà, các em đang phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất từ những cuộc chiến mà bản thân không có quyền quyết định, cũng như những thảm họa môi trường mà các em không phải là nguyên nhân gây ra.
Các tổ chức nhân đạo hiện phải đối mặt với nhiều thách thức cùng lúc, từ sự suy giảm hợp tác giữa các quốc gia, phương thức tác chiến ngày càng phức tạp đến tác động ngày càng khốc liệt của biến đổi khí hậu. Những yếu tố này khiến việc vận chuyển và phân phối hàng cứu trợ đến người dân tại các vùng chiến sự trở nên khó khăn hơn.
Save the Children kêu gọi chính phủ các nước, đặc biệt là Anh, sử dụng ảnh hưởng ngoại giao để bảo đảm quyền tiếp cận viện trợ nhân đạo tại mọi khu vực có trẻ em bị cuốn vào xung đột.
Tổ chức này cảnh báo việc cố tình ngăn chặn cứu trợ không chỉ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu lương thực, nước sạch và thuốc men, mà còn đẩy hàng triệu trẻ em vào nguy cơ mất đi những điều kiện sống cơ bản. Trong bối cảnh số trẻ em phải sống giữa chiến tranh tiếp tục lập kỷ lục, bảo đảm viện trợ đến được với dân thường đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với cộng đồng quốc tế.



