Triển lãm Sống.Tạo thúc đẩy công nghiệp văn hóa từ nền tảng cộng đồng

Triển lãm Sống.Tạo diễn ra tại Nina Next Space, quy tụ hơn 25 dự án của hơn 75 nghệ sĩ, nhà thiết kế trong nước và quốc tế. Khác với những không gian trưng bày tĩnh lặng, triển lãm mang đến một nhịp đập văn hóa đa chiều, kết nối quá khứ và hiện tại.

Không gian sắp đặt về tiếng ồn. Ảnh: Hải Yên

Bộ trang phục cưới Kwan Kwa. Ảnh: Hải Yên

Người xem dễ dàng bắt gặp những dấu ấn truyền thống được tôn vinh một cách đầy trân trọng, tiêu biểu như bộ trang phục cưới Kwan Kwa rực rỡ sắc đỏ, hay những bức tranh cuộn mộc mạc mang phong cách hội họa phương Đông nhưng lại phác họa hình thể nhân vật hiện đại.

Đời sống văn hóa bản địa cũng được các nghệ sĩ tái hiện chân thực qua nghệ thuật sắp đặt. Những vật dụng mưu sinh quen thuộc như lưới đánh cá, rổ tre, lồng chim được kết hợp cùng hệ thống âm thanh, ánh sáng trong không gian tối, tạo nên một trải nghiệm đa giác quan.

Khán giả còn được trực tiếp tương tác với bản đồ nghiên cứu địa hình Đồng bằng sông Cửu Long hay khám phá mảng tường sắp đặt kết hợp giữa tranh vẽ và những tờ vé số truyền thống.

Theo Phó Giáo sư Lim Kok Yoong, Phó Trưởng khoa Truyền thông và Thiết kế tại Đại học RMIT, kiêm Trưởng Ban tổ chức liên hoan, VFCD 2026 được xây dựng theo mô hình "liên hoan sống", nơi nghệ thuật không bị đóng khung mà liên tục vận động.

Quan điểm này tương đồng với chia sẻ của nhà sản xuất nghệ thuật Siew Tin (Malaysia). Bà cho rằng các liên hoan văn hóa phải là nền tảng để kết nối cộng đồng với di sản và ký ức tập thể, giúp công chúng thoát khỏi vai trò của những người tiêu thụ thụ động.

Khu vực trưng bày đập vào mắt người xem là sự đan xen thú vị giữa tĩnh và động. Ảnh: Hải Yên

Từ không gian triển lãm Sống.Tạo, câu chuyện văn hóa được mở rộng sang bức tranh toàn cảnh của ngành công nghiệp sáng tạo tại Việt Nam. Đánh giá về chặng đường phát triển, bà Trương Uyên Ly - Trưởng bộ phận Truyền thông chiến lược VFCD, cho biết nhận thức về văn hóa đã có sự chuyển biến rõ nét. Theo đó, từ năm 1998, văn hóa bắt đầu được nhìn nhận như một thành tố của nền kinh tế và đến tháng 10/2026, dự thảo Luật Phát triển ngành công nghiệp văn hóa dự kiến sẽ được trình Quốc hội.

Thực tế cho thấy, công chúng Việt Nam đang ngày càng khát khao các không gian văn hóa sáng tạo. Điển hình như Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội, lượng khách tham dự đã tăng vọt từ 2.000 người trong năm đầu tiên lên hơn 300.000 người vào năm 2024, tạo ra nguồn cảm hứng lớn khi đánh thức các di sản công nghiệp như Nhà máy xe lửa Gia Lâm.

Phó Giáo sư Lim Kok Yoong, Phó Trưởng khoa Truyền thông và Thiết kế tại Đại học RMIT, kiêm Trưởng Ban tổ chức liên hoan chia sẻ tại sự kiện. Ảnh: Hải Yên

Việc VFCD 2026 chuyển sang mô hình tổ chức hai năm một lần (Biennale) cùng hướng tiếp cận đưa nghệ thuật bám rễ vào cộng đồng chính là một bước đi thiết thực. Điều này không chỉ tạo không gian cho văn hóa "sống" mà còn góp phần giải quyết bài toán phát triển bền vững cho công nghiệp sáng tạo tại Việt Nam.

Giáo sư Donna Cleveland, Trưởng khoa Truyền thông và Thiết kế, Đại học RMIT Việt Nam cho biết sẽ tiếp tục làm đầu mối quy tụ những người thực hành sáng tạo, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp nhằm củng cố hệ sinh thái trong nước và kết nối quốc tế.

Triển lãm Sống.Tạo 2026 do Đại học RMIT Việt Nam tổ chức, với sự đồng hành của nhiều cá nhân, nhóm, tổ chức và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp sáng tạo, kéo dài từ ngày 21 đến hết ngày 27/09/2026.